PHÙ SA ƯƠM HOA ĐẠI NGÀN

Sương sớm dường như chưa bao giờ ngừng giăng mắc dưới chân núi Ba Vì. Tiếng kẻng 5 giờ 30 phút rộn rã vang lên, phá vỡ màn sương mờ ảo, gọi ngày mới thức giấc trên khoảng sân trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Hà Nội. Đứng nép mình nơi góc hành lang tĩnh lặng của ngôi trường đã đi qua chặng đường hơn 30 năm tuổi, ngắm nhìn khuôn viên rộng lớn hơn 4 héc-ta xanh mát, tôi tự hỏi giữa bộn bề giáo án và những lo toan, đã bao giờ mình chậm lại để ôm trọn chút hạnh phúc thiêng liêng này vào lòng?

Tôi vẫn nhớ như in ánh mắt vương đầy nét sợ hãi, chênh vênh của những cô bé, cậu bé đến từ các bản làng ở Yên Xuân, Phú Cát, Yên Bài, Ba Vì hay Suối Hai. Đôi bàn chân nhỏ bé ngập ngừng bước qua cánh công trường to lớn lạ lẫm. Những buổi chiều muộn, bóng dáng nhỏ thon ấy cuộn tròn trên chiếc ghế đá, những ngón tay run rẩy mân mê vạt áo, cố giấu đi giọt nước mắt rưng rưng vì nhớ nhà. Giây phút ấy, trái tim người cầm phấn như tôi xao xuyến đến nghẹn ngào. Tri thức dẫu có cao siêu đến mấy, có lẽ cũng chẳng thể xoa dịu được nỗi cô đơn tận cùng của một tâm hồn non nớt đang thèm khát hơi ấm tình thân.

Và rồi, tôi tự nhủ lòng mình phải dang rộng vòng tay, phải làm cha, làm mẹ nơi mảnh đất phía Tây Thủ đô này. "Đừng khóc con nhé, ở đây, thầy cô là gia đình của các con". Chỉ một cái xoa đầu thật khẽ, những bữa cơm nội trú nóng hồi tươm tất ngày ba bữa, hay bộ sách giáo khoa, chiếc ba lô mới tinh được trao tận tay... những rào cản vô hình bỗng chốc tan biến. Sự quan tâm thiết thực và ấm áp từ Đảng, Nhà nước và Thành phố với những khoản hỗ trợ hàng tháng, những bao gạo đong đầy tình nghĩa yêu thương đã cùng chúng tôi sưởi ấm những tâm hồn non nớt. Sự rụt rè lùi bước, nhường chỗ cho những nụ cười trong veo, rực rỡ như nắng sớm đại ngàn.

Nhiều lúc đứng lặng nhìn các em, tôi chợt nhận ra hạnh phúc của nghề giáo đôi khi chẳng nằm ở những bảng thành tích chói lọi hay những con số vô hồn. Hạnh phúc là khi tôi thấy các em tự tay phá vỡ đi kén bọc rụt rè, xua tan nỗi mặc cảm tột cùng về sự khác biệt để kiêu hãnh khoác lên mình sắc chàm thiêng liêng của người Dao, chiếc váy xòe rực rỡ của người Hơ Mông, hay bộ y phục đằm thắm của người Mường, người Thái.

Ngắm khoảnh khắc đôi bạn người Mường - những người con chiếm số lượng đông đảo nhất nơi đây - ân cần vuốt lại nếp khăn cho bạn người Dao, hay em học sinh người Tày, Nùng hòa nhịp say sưa cùng bạn người Pà Thẻn, Cống... tôi chợt vỡ òa một niềm tự hào xen lẫn xúc động. Các em có thể có xuất phát điểm khiêm tốn hơn, nhưng bù lại là sự ngoan ngoãn và lòng chịu khó phi thường. Sắc màu văn hóa ấy ngày càng trở nên rực rỡ hơn khi mái trường thân yêu này không ngừng thu hút đông đảo con em các đồng bào dân tộc từ khắp nẻo đường về tụ hội. Sự đa dạng ấy không tạo ra khoảng cách, mà bện chặt thành một sức mạnh văn hóa to lớn, một nét chấm phá độc đáo góp phần gìn giữ và tô điểm thêm cho vẻ đẹp đa sắc, hào hoa và nhân ái của Thủ đô.

Có những đêm rã rời thức trắng bên trang giáo án, hay những ca trực quản lý nội trú 24/24 giờ bủa vây bao âu lo mỏi mệt, nhưng chỉ cần bước lên bục giảng, bắt gặp ánh mắt lấp lánh niềm tin và nụ cười rạng rỡ của các em hướng về mình, mọi nhọc nhằn dường như tan thành mây khói. Bục giảng lúc này không chỉ còn là nơi truyền thụ con chữ, mà đã trở thành ngọn hải đăng sưởi ấm và gìn giữ những mầm xanh văn hóa của non sông.

Mai này, những cánh chim non sẽ đủ lông đủ cánh, mang theo ánh sáng tri thức về thắp sáng lại bản làng. Nhưng tôi tin chắc, góc nhỏ ấm áp và đẹp đẽ nhất trong trái tim các em sẽ mãi lưu giữ âm vang của tiếng kẻng ban mai, vị ngọt lành của mâm cơm nội trú và hơi ấm từ những bàn tay đã ân cần chở che tháng năm tuổi trẻ.

Còn với tôi, hạnh phúc trọn vẹn nhất của thanh xuân, suy cho cùng, là được làm một giọt phù sa lặng thầm vun đắp cho bề dày lịch sử của mái trường này, ấp ôm lấy rễ cây để chờ đợi một ngày, những đóa hoa đại ngàn nở bung rực rỡ, mang theo hương sắc núi rừng điểm tô cho lòng Thủ đô thêm phần kiêu hãnh.