Trên mảnh đất biên cương giàu truyền thống cách mạng, nơi ghi dấu những trang sử hào hùng của dân tộc, Cao Bằng không chỉ được biết đến bởi núi non hùng vĩ, chiều sâu văn hóa, lịch sử mà còn bởi những thế hệ người dân luôn bền bỉ vun đắp tương lai từ chính quê hương mình. Trong mạch nguồn truyền thống ấy, trường THPT Bằng Ca bình dị mà đầy sức sống đang từng ngày viết tiếp hành trình gieo chữ, gieo niềm tin và nuôi dưỡng những ước mơ nơi miền biên giới. Từ một ngôi trường còn nhiều đơn sơ, thiếu thốn, mái trường THPT Bằng Ca hôm nay đã từng bước đổi thay, khoác lên mình một diện mạo xanh mát, thân thiện và ngày càng khang trang hơn, trở thành mái nhà chung của thầy và trò trên hành trình học tập, rèn luyện và trưởng thành. Những hàng cây trải bóng trên sân trường, những dãy phòng học, phòng bộ môn, phòng máy tính, những góc nhỏ dành cho học sinh học tập, vui chơi và trải nghiệm… tất cả tạo nên một không gian giáo dục bình dị mà ấm áp. Nhìn ngôi trường hôm nay, ít ai hình dung được rằng, gần nửa thế kỷ trước, nơi đây chỉ bắt đầu từ một lớp học nhỏ với những điều kiện vô cùng đơn sơ. 

1. https://drive.google.com/file/d/155k281Km0yyaIDLAJTVvV0Eu159EjCdG/view?usp=sharing

Tháng 9 năm 1978, tiền thân của nhà trường là Trường cấp 3 Bằng Ca được thành lập tại xóm Nà Quản, xã Minh Long, tỉnh Cao Bằng (nay là Xóm Nà Quản, xã Lý Quốc, tỉnh Cao Bằng). Năm học đầu tiên, trường chỉ có một lớp 8 với 10 học sinh, do thầy Nông Minh Nhất, giáo viên Trường cấp 3 Trùng Khánh phụ trách. Hành trình gieo chữ nơi vùng biên vừa bắt đầu thì chiến tranh biên giới năm 1979 xảy ra, việc dạy và học phải tạm thời dừng lại. Nhưng chính trong những năm tháng khó khăn ấy, khát vọng học tập của người dân nơi đây càng trở nên mạnh mẽ. Đầu học kỳ II năm 1980, nhà trường chuyển đến Ngườm Bang, Bản Bang, xã Lý Quốc; từng bước hoàn thiện các lớp học và đến tháng 6 năm 1981, khóa học sinh đầu tiên đã tốt nghiệp.

Từ một lớp học nhỏ giữa miền biên viễn, ngôi trường cứ thế lớn lên cùng năm tháng. Trường nhiều lần thay đổi tên gọi, mô hình và địa điểm để phù hợp với yêu cầu giáo dục của địa phương. Năm 1994, Trường Phổ thông cấp 2-3 Bằng Ca được thành lập; đến năm học 2001-2002, trường chuyển về địa điểm hiện nay (Xóm Bản Bang, xã Lý Quốc) và ngày 21/10/2002 chính thức mang tên Trường THPT Bằng Ca. Trải qua gần nửa thế kỷ xây dựng và trưởng thành, nhà trường đã ghi dấu hành trình của mình qua nhiều thế hệ cán bộ quản lý – những người đã tận tâm cống hiến, đặt nền móng và tiếp nối những giá trị tốt đẹp của nhà trường. Từ tháng 9 năm 2025 đến nay, cô Nông Thị Ngọc Thủy chính thức đảm nhiệm cương vị Hiệu trưởng, người tiếp nối hành trình ấy, mang theo một tâm thế mới, một cách nhìn mới và niềm tin vào những đổi thay tốt đẹp. Dưới sự dẫn dắt của cô, nhà trường tiếp tục gìn giữ những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế hệ, đồng thời mở ra những bước đi mới để mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui, vun đắp một môi trường giáo dục ngày càng thân thiện, tích cực và hạnh phúc.

Nếu lịch sử là gốc rễ thì những thế hệ thầy và trò chính là những người đã làm cho gốc rễ ấy ngày một vững bền. Từ mái trường còn nhiều thiếu thốn của những ngày đầu, nhà trường hôm nay đã từng bước đổi thay. Những phòng học, phòng bộ môn, phòng máy tính, thư viện cùng các thiết bị dạy học được bổ sung, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc dạy và học. Cơ sở vật chất của nhà trường tuy chưa thể so sánh với những ngôi trường hiện đại ở thành phố, nhưng đã khang trang hơn rất nhiều so với những ngày đầu. Đáng quý hơn cả là từ những điều kiện còn hạn chế, thầy và trò nhà trường vẫn luôn nỗ lực tạo nên những giờ học hiệu quả, những trải nghiệm ý nghĩa. Những hàng cây, bồn hoa, khoảng sân được chăm sóc đã góp phần tạo nên một không gian học tập gần gũi, xanh mát, trở thành những góc thân thương của tuổi học trò nơi vùng biên.

1. https://drive.google.com/file/d/1Emtw1JlGloLRV67leT49nEYxeG86VWSl/view?usp=sharing

Trường THPT Bằng Ca là trường liên cấp gồm cả bậc THCS và THPT, với quy mô gồm 08 lớp khối THCS, 06 lớp khối THPT. Đội ngũ nhà trường có 28 giáo viên, trong đó 26 giáo viên trình độ cử nhân và 02 giáo viên trình độ thạc sĩ. Những năm qua, học sinh nhà trường nhiều năm đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, trong đó có những giải cao. Tỉ lệ tốt nghiệp THPT nhiều năm liền đạt 100%. Những kết quả ấy là niềm tự hào của nhà trường, đồng thời cũng là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng của thầy và trò trên hành trình chinh phục tri thức.

1. https://drive.google.com/file/d/1-8KG8Y264wethjEnapgthoSZysUv96fe/view?usp=sharing

Nhưng một ngôi trường không chỉ được nhớ đến bởi những tấm giấy khen. Một ngôi trường còn được nhớ bởi những điều học sinh đã được sống, được trải nghiệm và được trưởng thành ở đó. Không chỉ tỏa sáng trong học tập, học sinh trường THPT Bằng Ca còn năng động trong các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, nơi những năng khiếu và cá tính riêng được phát hiện, nuôi dưỡng và tự tin tỏa sáng. Vì thế, bên cạnh nhiệm vụ dạy học, nhà trường luôn tạo không gian để học sinh được tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, hoạt động Đoàn – Đội và các sân chơi trải nghiệm. Sân trường có những giờ phút rộn ràng của các hoạt động tập thể; lớp học có những cuộc thi, những sản phẩm sáng tạo; những hoạt động văn nghệ giúp học sinh tự tin đứng trên sân khấu; những hoạt động thể thao giúp các em rèn luyện sức khỏe, tinh thần đồng đội và ý chí vượt qua thử thách.

1. https://drive.google.com/file/d/16Xol3d2BXcCpWNfB-xv9iQRtBi7bVEMo/view?usp=sharing

Những hoạt động ấy giống như những ô cửa mở ra một thế giới rộng hơn sau những trang sách. Ở đó, một học sinh có thể phát hiện ra mình hát hay, một em khác nhận ra mình có năng khiếu thể thao, một em mạnh dạn hơn khi đứng trước tập thể, một em biết cách hợp tác và sẻ chia với bạn bè.

Nhà trường cũng quan tâm đến hoạt động nghiên cứu khoa học và sáng tạo. Giáo viên tích cực viết sáng kiến, đổi mới chuyên môn; học sinh có cơ hội tham gia các hoạt động khoa học kỹ thuật, sáng tạo thanh thiếu niên và đã đạt những kết quả đáng ghi nhận. Những ý tưởng xuất phát từ chính cuộc sống của các em được khuyến khích tìm tòi, thử nghiệm và phát triển.

1. https://drive.google.com/file/d/1a-OnJkUVlCIEV60hBUq2GzeZsYQjdk7D/view?usp=sharing

Điều làm nên nét riêng của trường THPT Bằng Ca còn nằm ở cách nhà trường quan tâm đến đời sống tinh thần của học sinh. Bên cạnh phòng tư vấn tâm lý học đường, thầy cô luôn cố gắng gần gũi, lắng nghe những tâm tư, tình cảm và những khó khăn mà học sinh gặp phải trong học tập cũng như cuộc sống. Có những câu chuyện được chia sẻ trong giờ tư vấn; cũng có những tâm sự chỉ bắt đầu từ một cuộc trò chuyện rất giản dị giữa thầy và trò.

Bởi nhà trường hiểu rằng, phía sau một học sinh chưa hoàn thành bài tập có thể là một khó khăn cần được chia sẻ; phía sau sự im lặng của một em có thể là một điều đang cần được lắng nghe.

Và một ngôi trường hạnh phúc trước hết phải là nơi học sinh được nhìn thấy, được tôn trọng và được lắng nghe. Ở mái trường Bằng Ca, hạnh phúc hiện diện từ những điều giản dị: một khuôn viên xanh mát, một tiết học thú vị, một hoạt động được tham gia, một năng khiếu được khích lệ hay một lời động viên đúng lúc. Đó còn là niềm vui khi thầy cô nhìn thấy học trò tiến bộ, khi một học sinh rụt rè trở nên tự tin và khi mỗi em tìm được thế mạnh, niềm yêu thích của riêng mình.

Nhìn lại từ năm 1978 đến hôm nay, trường THPT Bằng Ca đã đi từ những lớp học đơn sơ nơi vùng biên đến một ngôi trường liên cấp ngày càng khang trang, xanh hơn và năng động hơn. Điều không đổi qua năm tháng chính là tinh thần đoàn kết, sự tận tâm của người thầy và tình yêu dành cho học trò. Từ mái trường đơn sơ đến ngôi trường xanh, thân thiện hôm nay là hành trình được vun đắp bằng niềm tin – niềm tin vào con chữ, vào người thầy và vào khả năng tỏa sáng của mỗi học sinh.

Giữa miền biên giới Cao Bằng, ngôi trường THPT Bằng Ca vẫn bình dị mà đầy sức sống, nơi thầy và trò cùng học tập, trải nghiệm, sẻ chia và trưởng thành. Bằng Ca – nơi mỗi ngày đến trường không chỉ là một ngày học, mà còn là một ngày được yêu thương, được khẳng định mình và lớn lên trong hạnh phúc.