Cảnh giác với các chiêu trò lừa đảo mùa tựu trường 2026

Chị Thái Thị Nguyệt (ngụ phường Phú Thanh, TP. HCM) đến giờ vẫn chưa hết rùng mình khi nhớ lại cuộc gọi suýt khiến chị mất tiền oan. Đầu dây bên kia tự xưng là cán bộ trường nơi hai con chị đang theo học, đọc chính xác 100% thông tin của gia đình, tên con, lớp học, tới việc giới thiệu cán sự trường cũng đúng. Mọi thứ diễn ra tự nhiên như một cuộc trao đổi thông thường giữa giáo viên và phụ huynh.

Chỉ đến khi đối tượng hối thúc chuyển tiền vào một số tài khoản cá nhân lạ lẫm, chị Nguyệt mới sinh nghi và gặng hỏi. Biết bị lộ, kẻ gian lập tức chặn liên lạc. “Cũng rất may là khi chuyển khoản, mình có thắc mắc về số tài khoản cá nhân, không giống những lần trước nên mình nghi ngờ. Đối tượng chột dạ, biết đã bị phát hiện nên chặn luôn liên lạc với mình”, chị Nguyệt kể.

Thế nhưng, không phải ai cũng may mắn và tỉnh táo như chị Nguyệt. Nắm bắt được tâm lý "sợ trễ nải việc học của con", kẻ gian đã lừa thành công anh Phan Văn Thành đang lúc rối bời làm hồ sơ chuyển cấp, anh Thành nhận được cuộc gọi thông báo "hồ sơ bị lỗi" và yêu cầu truy cập vào một đường link để cập nhật mã định danh.

"Nghe báo lỗi hồ sơ, vợ chồng tôi cuống cuồng làm theo hướng dẫn. Vừa nhập xong mã OTP, điện thoại đơ cứng, kiểm tra lại thì 8 triệu đồng trong tài khoản đã bốc hơi", anh Thành cay đắng nhớ lại.

5 kịch bản cần cảnh giác

Phía công an vừa đưa ra 5 cảnh báo lừa đảo mùa tựu trường. Theo đó thời điểm đầu năm học, các hoạt động liên quan đến tuyển sinh, nhập học và chuẩn bị cho năm học mới diễn ra dồn dập. Đây cũng là điều kiện để các đối tượng biến những nhu cầu rất bình thường của phụ huynh, học sinh, sinh viên thành cái cớ tiếp cận.

Một trong những hình thức đáng lưu ý là giả mạo website, fanpage của trường học. Đối tượng có thể sao chép tên gọi, hình ảnh nhận diện, giao diện hoặc cách thức đăng tải thông tin của nhà trường, sau đó đưa ra những thông báo giả. Người nhận được yêu cầu truy cập đường link, cập nhật thông tin hoặc thực hiện một khoản thanh toán. Nếu không kiểm tra kỹ địa chỉ website và nguồn phát hành, người dùng rất dễ nhầm lẫn với kênh chính thức.

Giả danh cán bộ tuyển sinh cũng có thể được sử dụng để tiếp cận phụ huynh và học sinh. Đối tượng tự xưng là cán bộ nhà trường, thông báo về hồ sơ, học phí, lệ phí, phí giữ chỗ hoặc các thủ tục liên quan đến nhập học rồi hướng dẫn chuyển tiền vào tài khoản được cung cấp.

Với sinh viên chuẩn bị nhập học, phòng trọ giá rẻ có thể trở thành một “mồi nhử” khác. Những căn phòng có vị trí thuận lợi, giá thấp hơn mặt bằng chung được đăng tải trên mạng để thu hút người tìm thuê. Sau khi tạo được sự tin tưởng, đối tượng yêu cầu chuyển tiền đặt cọc rồi cắt liên lạc hoặc cung cấp thông tin về một căn phòng không có thật.

Trong khi đó, học sinh, sinh viên có nhu cầu tìm việc làm thêm cũng có thể trở thành mục tiêu của các lời mời làm cộng tác viên trực tuyến với mức thu nhập hấp dẫn. Sau quá trình tạo lòng tin, đối tượng yêu cầu người tham gia nộp phí đào tạo, phí tham gia hoặc chuyển tiền để thực hiện các nhiệm vụ.

Một hình thức khác là giả danh trường học hoặc doanh nghiệp để đặt mua hàng hóa. Đối tượng có thể lấy danh nghĩa một đơn vị có uy tín, yêu cầu nạn nhân cung cấp hoặc đặt mua sách vở, đồng phục hay các sản phẩm phục vụ năm học với số lượng lớn. Sau khi nạn nhân chuyển tiền, đối tượng nhanh chóng cắt liên lạc.

Điểm chung của những hình thức này là kẻ gian không chỉ dựa vào một kịch bản cố định. Chúng thay đổi cách tiếp cận theo từng đối tượng và từng hoàn cảnh, nhưng thường tạo ra cảm giác việc cần giải quyết là đúng, gấp và có liên quan trực tiếp đến quyền lợi của học sinh, sinh viên. Chính cảm giác phải xử lý ngay có thể khiến nạn nhân không còn đủ bình tĩnh để kiểm tra thông tin.

Nguyên tắc "vàng" trước khi rút ví

Nhận định về ma trận lừa đảo hiện nay, Trung tá Định Đức Thắng, Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an TP. HCM đưa ra khuyến cáo với người dân: “Người dân tuyệt đối không làm việc qua điện thoại với các đối tượng.Nếu cơ quan Công an làm việc cũng sẽ làm trong giờ hành chính, chứ không ai gọi điện làm việc vào ban đêm”, Trung tá Định Đức Thắng cảnh báo.

Mùa tựu trường vốn đã kéo theo nhiều việc phải chuẩn bị. Trong sự bận rộn đó, chỉ một phút nóng vội cũng có thể khiến phụ huynh phải trả giá bằng tiền bạc và thông tin cá nhân. Vì vậy, trước bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến hồ sơ, nhập học, học phí hay quyền lợi của con em mình, chậm lại một bước để kiểm chứng vẫn là cách đơn giản nhất để tránh rơi vào bẫy lừa đảo.