Đưa Đờn ca tài tử vào học đường, học sinh rất hào hứng

Lớp học mở mang trải nghiệm cho "Gen Z"

Sáng 18/9, ngay tại bục giảng của lớp 11a13 Trường THPT Bùi Thị Xuân, từng âm hưởng mộc mạc, trữ tình của miền sông nước Nam Bộ vang lên ngay giữa không gian lớp học quen thuộc. Trong tiết học, các em học sinh được tự do thả hồn vào những giai điệu của bài hát “Hương sắc mùa xuân”. Dưới sự dẫn dắt của Tiến sĩ, Nghệ nhân nhân dân Lê Hoàng Tấn và Nghệ sĩ ưu tú Cải lương Cẩm Tiên, thế hệ giữ nước đang từng bước đến gần và cảm nhận di sản văn hóa quý báu của dân tộc.

Nghệ sĩ ưu tú Cải lương Cẩm Tiên trực tiếp hướng dẫn từng điệu lý, cách ngắt nhịp trong từng câu hát cho các em học sinh lớp 11a13 trong tiết học Đờn ca tài tử.

Trực tiếp tham gia tiết học, em Nguyễn Tường Vân (lớp 11A13) hào hứng chia sẻ rằng bộ môn mới này mang lại cho em rất nhiều niềm vui và sự hứng thú khi đến trường. Thay vì chỉ biết các nốt nhạc phương Tây như Đồ, Rê, Mi, Pha, Son, Vân vô cùng thích thú khi biết thêm hệ thống nốt nhạc truyền thống gồm Xề, Sang, Cống, Líu. 

Các em học sinh vừa học, vừa trực tiếp gõ nhịp và trực tiếp hát theo từng làn điệu dân ca.

Cùng chung cảm xúc, em Lê Vy (lớp 11A13) cho biết tiết học Đờn ca tài tử xuất hiện trong thời khóa biểu giống như một khoảng thời gian để học sinh thoải mái tinh thần sau những giờ học lý thuyết căng thẳng. “Dạ thường các bạn trong trường phải học những môn có lý thuyết rất là nặng, em nghĩ sự xuất hiện của bộ môn Đờn ca tài tử trong thời khóa biểu sẽ là một cơ hội để các bạn có thể thư giãn sau những tiết học. Em mong là nhà trường sẽ phát triển bộ môn này trong cái thời khóa biểu của tất cả học sinh toàn trường luôn, chứ không phải riêng một vài lớp như là tụi em nữa.”

Xây dựng giáo trình kỹ lưỡng

Để Đờn ca tài tử thực sự gần gũi với giới trẻ, tất nhiên những người "truyền lửa" đã phải trăn trở rất nhiều. Tiến sĩ, Nghệ nhân dân gian Lê Hoàng Tấn - Chi hội trưởng Chi hội Âm nhạc - Hội Sân khấu TP.HCM cho biết, giáo trình giảng dạy được chọn lọc kỹ lưỡng, đi từ thấp đến cao. Các em sẽ được bắt đầu làm quen với các điệu Lý đơn giản, sau đó mới tiến tới các thể điệu phức tạp hơn như Nam, Bắc, Oán hay Thập Bát Lễ. 

Tiến sĩ, Nghệ nhân dân gian Lê Hoàng Tấn - Chi hội trưởng Chi hội Âm nhạc - Hội Sân khấu TP.HCM trực tiếp xây dựng giáo trình, đứng lớp giảng dạy về cách hát và phong cách biểu diễn phù hợp với bộ môn nghệ thuật.

Hỗ trợ nhà trường trong công tác giảng dạy bộ môn nghệ thuật trong suốt năm học sẽ có 22 nghệ sỹ, nghệ nhân và nhạc công đến từ Chi hội Âm nhạc - Hội Sân khấu TP.HCM.

Nghệ nhân Lê Hoàng Tấn cũng đánh giá rất cao sự cởi mở của học sinh: "Học sinh phổ thông thì như là một tờ giấy trắng đối với Đờn ca tài tử, là mới tinh. Cho nên chúng tôi rất là thuận lợi trong việc truyền tải nội dung của Đờn ca tài tử đến cho các em". Cách thức truyền đạt cũng được các nghệ nhân điều chỉnh linh hoạt như cho các em được nghe mẫu trực tiếp và thực hành tại lớp, chỉnh sửa lời bài hát gốc do chính nghệ nhân sáng tác sao cho phù hợp với lứa tuổi của các em.

Giáo trình được thiết kế cụ thể theo từng tiết học.

Là người gắn bó với bộ môn nghệ thuật này và cũng là người trực tiếp đứng lớp hướng dẫn thực hành các em từng câu hát, nhịp điều, Nghệ sĩ ưu tú Cẩm Tiên tâm sự: “Khi đưa đờn ca tài tử vào trường học là một điều mà cá nhân tôi và tất cả các anh chị em nghệ sĩ đều rất là vui. Vì bây giờ là thời buổi công nghệ, các em chỉ xem trên truyền hình, trên Youtube hoặc là nghe nhạc thôi, chứ không có hiểu về sâu xa về đờn ca tài tử.”

Nghê sĩ ưu tú Cẩm Tiên hết mình trong việc truyền đạt lại niềm đam mê và thích thú với bộ môn nghệ thuật truyền thống của nước nhà.

Nguyện vọng gieo mầm di sản

Với sự xuất hiện của bộ môn Đờn ca tài tử trong thời khoá biểu, Hiệu trưởng Huỳnh Thanh Phú cho biết ý tưởng này xuất phát từ mong mỏi làm sao mời được nghệ nhân vào dạy âm nhạc dân tộc cho học trò, từ đó bảo tồn tài sản quý báu của quốc gia đã được UNESCO vinh danh.

Hiện tại, môn Đờn ca tài tử đang được trường triển khai thí điểm dạy ở 2 lớp 11 và 1 lớp 10 với sô lượng 1 tiết/ tuần và xuyên suốt 35 tuần của năm học. Thầy Huỳnh Thanh Phú đặt kỳ vọng lớn vào sự lan tỏa của mô hình này: "Trong thành phố Hồ Chí Minh có gần 170 trường THPT. Nếu mỗi trường chỉ cần có một em yêu thích đam mê đi theo ngành, thì 10 năm sau thành phố sẽ có một thế hệ cốt lõi để tiếp tục gìn giữ, bảo tồn và phát triển loại hình nghệ thuật này".

Tiết học không điểm số, không áp lực, chỉ có ngọn lửa được thế hệ đi trước truyền lại cho thế hệ sau.

Qua lăng kính đa chiều từ lãnh đạo nhà trường, nghệ nhân giảng dạy cho đến sự đón nhận của học sinh, có thể thấy việc đưa Đờn ca tài tử vào trường học đang làm rất tốt cả hai nhiệm vụ: vừa giải tỏa áp lực học hành, vừa gìn giữ thành công một tài sản quý báu của dân tộc đang được UNESCO vinh danh.