Mở cánh cửa tri thức từ không gian số

Tiếng chuông báo giờ học vừa vang lên, Minh Anh (học sinh lớp 3, TP HCM) nhanh nhẹn mở chiếc máy tính đặt trên bàn học. Chỉ vài cú nhấp chuột, cô bé đã "bước vào" lớp tiếng Anh cùng hàng chục bạn nhỏ đến từ nhiều tỉnh, thành khác nhau. Không còn những quãng đường đưa đón hay cảnh vội vã đến lớp, giờ đây, lớp học có thể bắt đầu ngay trong căn phòng nhỏ của em.

Kể từ đại dịch COVID-19, học trực tuyến không còn là giải pháp tạm thời mà đã trở thành một lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình. Chỉ cần có thiết bị kết nối internet, trẻ có thể học ngoại ngữ, luyện Toán, rèn kỹ năng sống hay khám phá lập trình ngay tại nhà. Không gian học tập vì thế cũng được mở rộng, linh hoạt hơn bao giờ hết.

Là nhân viên văn phòng, chị Nguyễn Thị Lan, mẹ của Minh Anh, thường về nhà khá muộn. Vì vậy, những khóa học trực tuyến trở thành "trợ thủ" giúp chị đồng hành cùng con.

"Mỗi tối, tôi chỉ cần mở ứng dụng là biết hôm nay con học gì, làm bài ra sao. Điều quan trọng nhất là con dần hình thành thói quen tự học, còn tôi cũng đỡ áp lực hơn trong việc kèm cặp", chị Lan chia sẻ.

Kỹ năng số được xem là kỹ năng không thể thiếu trong kỷ nguyên số đối với học sinh, sinh viên và cả người đi làm

Không chỉ gia đình chị Lan, nhiều phụ huynh hiện nay cũng lựa chọn giáo dục số như một cách bổ trợ cho việc học trên lớp. Các nền tảng trực tuyến cung cấp hàng nghìn bài giảng ở nhiều lĩnh vực, từ các môn văn hóa đến nghệ thuật, khoa học, kỹ năng mềm. Trẻ có thể học theo tốc độ của riêng mình, xem lại bài giảng nhiều lần nếu chưa hiểu và chủ động sắp xếp thời gian học phù hợp.

Điểm hấp dẫn của giáo dục số không chỉ nằm ở sự tiện lợi mà còn ở khả năng cá nhân hóa việc học. Nhiều nền tảng đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích kết quả, nhận diện điểm mạnh, điểm cần cải thiện và gợi ý lộ trình học phù hợp với từng học sinh. Điều này giúp mỗi em có thêm cơ hội phát huy năng lực thay vì học theo một khuôn mẫu chung.

Theo TS Giáo dục học Nguyễn Thị Thu Huyền, học trực tuyến sẽ tiếp tục là xu hướng của giáo dục hiện đại. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Hiệu quả học tập vẫn phụ thuộc vào sự chủ động của học sinh và sự đồng hành của gia đình, thầy cô.

Dẫu mang đến nhiều cơ hội, giáo dục số cũng đặt ra không ít băn khoăn. Hiện nay, thị trường có rất nhiều khóa học với chất lượng và học phí khác nhau, từ vài trăm nghìn đồng đến hàng chục triệu đồng. Giữa "ma trận" quảng cáo hấp dẫn, không ít phụ huynh lúng túng khi lựa chọn chương trình phù hợp cho con.

Chị Lê Thị H., có con đang học lớp 5, cho biết mỗi tháng gia đình dành khoảng 4-6 triệu đồng cho các khóa học trực tuyến.

"Tôi luôn mong con được học trong môi trường tốt, nhưng điều khiến tôi cân nhắc là liệu khóa học đó có thật sự phù hợp hay chỉ hấp dẫn bởi quảng cáo. Nếu chọn không đúng, vừa tốn chi phí, vừa tạo thêm áp lực cho con", chị H. chia sẻ.

Giáo dục số cần được bắt đầu từ rất sớm

Các chuyên gia giáo dục cũng lưu ý, học trực tuyến không thể thay thế hoàn toàn việc học trên lớp hay sự đồng hành của cha mẹ. Một khóa học tốt không phải là khóa học đắt tiền nhất hay có nhiều người đăng ký nhất, mà là chương trình phù hợp với độ tuổi, khả năng tiếp thu và nhu cầu của mỗi trẻ. Bên cạnh đó, phụ huynh cần quan tâm đến thời lượng sử dụng thiết bị điện tử, tạo sự cân bằng giữa học tập, vui chơi và vận động để trẻ phát triển toàn diện.

Giáo dục số đang mở ra cánh cửa mới để trẻ em tiếp cận tri thức một cách linh hoạt và sáng tạo hơn. Nhưng phía sau mỗi màn hình vẫn cần có sự đồng hành của cha mẹ, sự hướng dẫn của thầy cô và tinh thần chủ động của chính các em. Khi công nghệ được sử dụng đúng cách, mỗi bài học trực tuyến sẽ không chỉ giúp trẻ tiếp thu kiến thức mà còn nuôi dưỡng khả năng tự học - một kỹ năng quan trọng trong hành trình trưởng thành.