Tiếng hát trẻ em tiếp nối làn điệu ca trù tại bích câu đạo quán
Hải Linh - Ngọc Linh
Gần hai thập kỷ trôi qua, tại Bích Câu Đạo Quán mỗi chiều thứ Bảy vẫn giữ nguyên vẹn một không gian đậm hồn dân tộc. Ở đó, tiếng phách, nhịp trống chầu và tiếng đàn đáy quyện vào câu ca trù, được cất lên bởi những nghệ nhân nặng lòng với nghề. Họ đang thầm lặng ươm mầm và nuôi dưỡng tình yêu văn hóa truyền thống, giúp thế hệ măng non tiếp nối di sản của cha ông.
Ca trù là loại hình nghệ thuật phối hợp nhuần nhuyễn và đỉnh cao giữa thi ca và âm nhạc, được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại. Gần 20 năm qua, lớp học ca trù do Nghệ nhân Ưu tú Vân Mai đứng lớp và trực tiếp giảng dạy miễn phí cho những người yêu thích nghệ thuật ca trù truyền thống.
Không phân biệt độ tuổi, từ những em bé nhỏ đến những bạn trẻ hay các cô chú đã lớn tuổi, tất cả đều tìm đến Bích Câu Đạo Quán. Dưới sự hướng dẫn đầy nhiệt huyết của cô, các học viên từ sự tò mò đến dần hiểu thêm về lối hát, lịch sử và những câu chuyện xoay quanh đời sống của ca trù xưa và nay. Đối với cô Mai, việc dạy ca trù cho các em, các bạn trẻ không đơn thuần là truyền lại kỹ thuật ca trù, mà là vun đắp và tiếp nối di sản mà ông cha ta để lại.
Tại lớp học, không khó để bắt gặp hình ảnh các em nhỏ đang chăm chú, kiên nhẫn với từng nhịp phách, câu ca. Sự xuất hiện của những "mầm non" ấy như đang mở ra một chương mới đầy triển vọng cho loại hình di sản giàu bản sắc dân tộc này. Trong từng buổi học, cô Vân Mai luôn tỉ mẩn hướng dẫn, uốn nắn từng chút một cho các học viên nhí - từ cách lấy hơi, nhả chữ cho đến sửa những chỗ hát còn nhỏ hay chưa đủ độ ngâm. Và các bạn nhỏ thường tiếp thu và cải thiện rất nhanh sau đó.
“Em đã theo học tại lớp học ca trù được 6 tháng. Ấn tượng đầu tiên khi em được tiếp xúc với bộ môn nghệ thuật hát ca trù, cùng với tiếng gõ phách làm em cảm thấy rất hay. Nhưng trong khi học hát, hát ngâm là cách hát em thấy khó học. Em muốn học hát giỏi để đóng góp vào quảng bá bộ môn ca trù - di sản văn hóa Việt Nam”, Bảo Ngọc chia sẻ.
Đặc biệt hơn cả, Uyên Nhi – cháu nội của Nghệ nhân Ưu tú Vân Mai. Dù mới chỉ theo học chính thức 3 buổi, cô bé đã cố gắng học gõ phách, học ngân để tham gia biểu diễn hát “Chúc hỗ” tại trường. Cô Vân Mai chia sẻ thêm, từ sự hứng thú ban đầu, dưới sự hướng dẫn của bà, Uyên Nhi dần yêu thích ca trù và bộc lộ chất giọng vang sáng tự nhiên.
Nhờ lớn lên trong tình yêu nghệ thuật truyền thống của gia đình, Uyên Nhi tiếp thu rất nhanh và sở hữu phong thái biểu diễn đầy tự tin như một “truyền nhân” của Nghệ nhân Ưu tú Vân Mai.
Dẫu có những khó khăn trong cách lưu trữ và truyền dạy, ca trù vẫn tìm được cách để bắt nhịp với đời sống hôm nay. Mạch sống ấy được nuôi dưỡng từ tâm huyết của người dạy, sự kiên nhẫn lắng nghe học hỏi của các em nhỏ gõ từng nhịp phách, sống động hơn trong lòng những người yêu thích và tìm hiểu về văn hóa ca trù. Tất cả đang cùng nhau gìn giữ và quảng bá cho làn điệu truyền thống không bị mai một.
“Điều mong mỏi nhất là ca trù được nhiều bạn trẻ biết đến, yêu và say mê ca trù. Cô hy vọng rằng, bằng tình yêu và sự tiếp nối của thế hệ trẻ, những giá trị truyền thống của ca trù sẽ tiếp tục được gìn giữ và tiếp tục được vang lên trong đời sống hôm nay”, Nghệ nhân Ưu tú Vân Mai bộc bạch.
Có lẽ, việc bảo tồn di sản không phải là cất kỹ trong tủ kính, mà đó là sự nhiệt huyết được truyền lại ngọn lửa đam mê cho thế hệ sau. Nhờ sự trao truyền ấy, tại Bích Câu Đạo Quán giữa phố phường sầm uất, tiếng ca trù vẫn được ngân vang như một minh chứng rằng thanh âm xưa vẫn luôn có chỗ đứng trong đời sống hiện đại hôm nay.
