Bộ GD&ĐT ban hành danh mục ngành, nghề đào tạo mới, bổ sung nhiều nghề công nghệ

Theo Thông tư, danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp được quy định đối với trình độ cao đẳng, trung cấp, giáo dục trung học nghề và trình độ sơ cấp. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.

Bổ sung nhiều nghề gắn với công nghệ mới

Danh mục mới cập nhật nhiều ngành, nghề được xác định gắn với nhu cầu nhân lực trong quá trình chuyển đổi số, phát triển hạ tầng, năng lượng và công nghiệp hiện đại.

Trong lĩnh vực công nghệ có các ngành, nghề như Trí tuệ nhân tạo, Robot và trí tuệ nhân tạo, Công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Kỹ thuật robot công nghiệp.

Ở lĩnh vực giao thông, danh mục bổ sung nhiều nghề liên quan đến đường sắt, trong đó có Lắp đặt và bảo trì hệ thống thông tin tín hiệu và AFC đường sắt tốc độ cao; Kỹ thuật hệ thống điện đường sắt tốc độ cao; Điều độ điện sức kéo đường sắt và Thông tin tín hiệu đường sắt đô thị.

Lĩnh vực năng lượng có các nghề như Lắp đặt và bảo trì hệ thống năng lượng tái tạo; Vận hành nhà máy điện gió, điện mặt trời.

Bên cạnh việc bổ sung ngành, nghề mới, Thông tư cũng điều chỉnh tên gọi, mã của một số nghề để đồng bộ với hệ thống tên, mã ngành đào tạo ở trình độ giáo dục đại học. Thông tin về tên, mã cũ cũng được thể hiện trong danh mục, giúp các cơ sở thuận lợi khi chuyển đổi chương trình đào tạo.

Nghề mới có thể được cập nhật giữa các kỳ rà soát

Một điểm đáng chú ý của Thông tư 77 là cơ chế cập nhật danh mục được thiết kế linh hoạt hơn trước sự thay đổi nhanh của thị trường lao động và công nghệ.

Danh mục được rà soát, đánh giá hằng năm và chỉnh sửa, bổ sung định kỳ ít nhất một lần trong 3 năm. Trong thời gian giữa hai kỳ điều chỉnh, những nghề mới phát sinh vẫn có thể được rà soát, cập nhật trên Cổng thông tin điện tử của Bộ GD&ĐT.

Bộ, ngành, địa phương, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các đơn vị liên quan có thể đề xuất bổ sung nghề mới. Đề xuất phải có căn cứ khoa học, thực tiễn; đồng thời xác định được nhu cầu nhân lực, đặc điểm riêng của nghề, công việc và vị trí việc làm sau đào tạo.

Việc ban hành nghề mới được thực hiện trên cơ sở ý kiến thống nhất của ít nhất 2/3 thành viên Hội đồng tư vấn danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp và do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định.

Hội đồng tư vấn có tối thiểu 7 thành viên, gồm đại diện Bộ GD&ĐT, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và các hội, hiệp hội liên quan. Thành viên Hội đồng là những người có chuyên môn, kỹ năng nghề và kinh nghiệm trong đào tạo, đánh giá kỹ năng hoặc hoạt động thực tế trong ngành, nghề tương ứng.

Bổ sung giáo dục trung học nghề

Thông tư 77 cũng đưa giáo dục trung học nghề vào danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp.

Theo đó, Phụ lục I quy định danh mục áp dụng cho ba trình độ, loại hình gồm cao đẳng, trung cấp và giáo dục trung học nghề; Phụ lục II quy định danh mục nghề trình độ sơ cấp.

Trong từng nghề, phạm vi trình độ được tổ chức đào tạo được ký hiệu cụ thể: THN đối với giáo dục trung học nghề, TC đối với trung cấp và CĐ đối với cao đẳng. Một số nghề kỹ thuật có thể được tổ chức đào tạo ở cả ba trình độ.

Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh tên chương trình theo danh mục mới; đồng thời cập nhật và công khai các ngành, nghề đang tổ chức đào tạo. Sở GD&ĐT có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện trên địa bàn.

Không làm gián đoạn việc học của các khóa đang đào tạo

Thông tư quy định rõ nguyên tắc chuyển tiếp. Các lớp đã tuyển sinh, đào tạo trước ngày 1/12/2026 tiếp tục được đào tạo và cấp văn bằng, chứng chỉ theo tên, mã ngành, nghề đã áp dụng.

Đối với các lớp tuyển sinh, đào tạo sau thời điểm Thông tư có hiệu lực, cơ sở giáo dục nghề nghiệp thực hiện theo tên và mã ngành, nghề mới.

Các quy định về danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV trình độ trung cấp và cao đẳng tại Thông tư số 26/2020/TT-BLĐTBXH hết hiệu lực từ ngày 1/12/2026, trừ các ngành, nghề thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng.

Việc cập nhật danh mục mới được kỳ vọng giúp hệ thống giáo dục nghề nghiệp chủ động hơn trong đào tạo nhân lực cho những lĩnh vực đang thay đổi nhanh, đồng thời tạo cơ chế để các nghề mới phát sinh từ nhu cầu thực tế có thể được bổ sung mà không phải chờ đến kỳ sửa đổi danh mục định kỳ./.