Chỉ 11,64% trường học có bể bơi, 41,01% học sinh biết bơi: Bài toán khó trong phòng, chống đuối nước trẻ em

Nhiều chính sách nhưng vẫn còn khoảng trống

Phát biểu tại Hội thảo liên ngành về tăng cường công tác phòng, chống đuối nước trẻ em do Bộ Y tế tổ chức tại Đà Nẵng ngày 10/7, PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết thời gian qua, Bộ Y tế đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức quốc tế triển khai Quyết định số 1248 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em giai đoạn 2021-2030, cùng Dự án phòng, chống đuối nước trẻ em giai đoạn 2018-2025.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức, công tác phòng, chống đuối nước trẻ em vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Việt Nam có hệ thống sông, hồ, kênh rạch dày đặc, đường bờ biển dài và thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu. Trong khi đó, nhận thức của một bộ phận người dân, kỹ năng an toàn trong môi trường nước của trẻ em cũng như sự giám sát của gia đình, đặc biệt tại vùng nông thôn, miền núi và vùng sâu, vùng xa, vẫn còn nhiều hạn chế.

Theo lãnh đạo Bộ Y tế, phòng, chống đuối nước không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương cùng sự tham gia của gia đình, nhà trường và toàn xã hội.

Đồng quan điểm, bà Meheret Melles-Brewer, Trưởng nhóm Môi trường và Lối sống lành mạnh của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam cho rằng đuối nước trẻ em là vấn đề liên ngành, liên quan đến y tế, giáo dục, bảo vệ trẻ em, quản lý môi trường, phòng chống thiên tai và phát triển cộng đồng.

Theo bà, biến đổi khí hậu, lũ lụt và quá trình đô thị hóa đang làm gia tăng nguy cơ trẻ em tiếp xúc với môi trường nước, vì vậy các giải pháp phòng, chống đuối nước cần được lồng ghép trong các chương trình giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Chỉ hơn 11% trường học có bể bơi, hơn 40% học sinh biết bơi

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là thực trạng giáo dục kỹ năng bơi và an toàn nước trong trường học.

Đại diện Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết Bộ đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1717/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình tăng cường giáo dục kiến thức, kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh giai đoạn 2025-2035; đồng thời ban hành chương trình và tài liệu hướng dẫn dạy bơi an toàn thống nhất trên toàn quốc.

Tuy nhiên, số liệu thống kê từ 34/34 Sở Giáo dục và Đào tạo đến ngày 15/6/2026 cho thấy, cả nước mới có 2.919 trên tổng số 25.090 trường học có bể bơi, tương đương 11,64%. Tỷ lệ học sinh biết bơi mới đạt 41,01%, trong khi trung bình mỗi trường chỉ có 0,57 giáo viên được cấp chứng nhận dạy bơi.

Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, rào cản lớn nhất hiện nay là thiếu kinh phí đầu tư cơ sở vật chất và khó huy động nguồn lực xã hội hóa, nhất là tại vùng sâu, vùng xa và khu vực còn nhiều khó khăn.

Không chỉ thiếu bể bơi, việc duy trì kỹ năng bơi cho học sinh cũng là bài toán đặt ra

Trong khi đó, đại diện Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an TP Đà Nẵng cho rằng công tác phòng, chống đuối nước vẫn gặp nhiều khó khăn do trang thiết bị cứu hộ xuống cấp, môn bơi trong trường học vẫn là môn tự chọn và nhiều phụ huynh chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng giám sát, sơ cứu khi trẻ gặp nạn.

PGS.TS Phạm Việt Cường, Trung tâm Nghiên cứu Chính sách và Phòng chống Chấn thương (Trường Đại học Y tế Công cộng) cho biết, nhiều nghiên cứu cho thấy kỹ năng bơi an toàn của trẻ có thể suy giảm gần 50% chỉ sau 6 tháng nếu không được luyện tập thường xuyên. Theo ông, các dự án dạy bơi chỉ mang lại hiệu quả ngắn hạn nếu không được đưa vào hệ thống giáo dục và duy trì bằng nguồn ngân sách ổn định.

Từ kinh nghiệm triển khai tại Đồng Tháp, Quảng Trị và Huế, ông đề xuất từng bước đưa kỹ năng bơi an toàn vào chương trình giáo dục chính khóa, với chuẩn đầu ra là học sinh có thể bơi 25 mét và nổi hoặc đứng nước trong ít nhất 90 giây. Đồng thời, cần đào tạo, cấp chứng nhận cho giáo viên dạy bơi và mở rộng mô hình bể bơi thông minh, bể bơi di động tại những địa phương còn thiếu điều kiện.

Theo đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thời gian tới Bộ sẽ ban hành bộ tiêu chí đánh giá trẻ em biết bơi theo ba cấp độ, đồng thời phát triển thêm các thiết chế văn hóa, thể thao tại cơ sở nhằm tạo không gian vui chơi an toàn cho trẻ.

Tại hội thảo, các đại biểu thống nhất rằng để giảm thiểu đuối nước trẻ em cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương; xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ hoạch định chính sách; duy trì đào tạo kỹ năng bơi an toàn và chuẩn bị ký kết chương trình phối hợp liên ngành về phòng, chống đuối nước trẻ em giai đoạn 2026-2030.

Đây cũng được kỳ vọng sẽ là bước tiếp nối nhằm duy trì những kết quả đã đạt được trong giai đoạn hợp tác 2018-2025, hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường an toàn hơn cho trẻ em trên cả nước.