Quy định mới về chương trình, giáo trình 5 môn học chung trong giáo dục nghề nghiệp

Thông tư áp dụng đối với các cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, tổ chức và cá nhân có liên quan. 5 môn học chung thuộc phạm vi điều chỉnh gồm Giáo dục chính trị, Ngoại ngữ, Năng lực số, Pháp luật và Giáo dục thể chất.

Theo Bộ GD&ĐT, việc thống nhất quy trình nhằm thúc đẩy công nhận kết quả học tập tương đương, liên thông trong hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo và phát triển nguồn nhân lực giáo dục nghề nghiệp.

Cơ sở giáo dục nghề nghiệp được chủ động lựa chọn chương trình

Một điểm đáng chú ý của Thông tư 82 là phân định thẩm quyền biên soạn, lựa chọn chương trình và giáo trình giữa môn Giáo dục chính trị với bốn môn học chung còn lại.

Đối với Giáo dục chính trị, cơ quan được giao tổ chức biên soạn, ban hành sẽ tổ chức biên soạn, thẩm định và ban hành chương trình, giáo trình để áp dụng thống nhất.

Trong khi đó, người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp được tự chủ tổ chức biên soạn hoặc lựa chọn, thẩm định và ban hành chương trình, giáo trình các môn Ngoại ngữ, Năng lực số, Pháp luật và Giáo dục thể chất để xây dựng chương trình đào tạo các ngành, nghề.

Nếu lựa chọn chương trình, giáo trình do một cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác biên soạn, việc sử dụng phải tuân thủ quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Đối với môn Ngoại ngữ, Thông tư quy định theo hướng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể lựa chọn một trong các ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Đức, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Trong đó, tiếng Anh được ưu tiên lựa chọn để thực hiện lộ trình đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Thông tư đặt ra yêu cầu về thành phần của tổ biên soạn và hội đồng thẩm định nhằm bảo đảm chương trình, giáo trình được xem xét từ nhiều góc độ.

Tổ biên soạn chương trình hoặc giáo trình phải có ít nhất 9 thành viên, gồm đại diện cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên, chuyên gia, người sử dụng lao động trong lĩnh vực liên quan và đại diện hiệp hội ngành, nghề nếu có.

Thành viên tổ biên soạn phải có trình độ đại học trở lên, am hiểu và có kinh nghiệm về phát triển chương trình hoặc giáo trình liên quan; đồng thời có ít nhất 3 năm trực tiếp giảng dạy hoặc công tác liên quan đến môn học.

Đối với hội đồng thẩm định, số lượng thành viên cũng phải ít nhất 9 người. Ngoài đại diện cơ quan, đơn vị chủ trì, hội đồng có đại diện cơ sở giáo dục nghề nghiệp, chuyên gia, doanh nghiệp, hiệp hội hoặc tổ chức nghề nghiệp. Thành viên ngoài cơ quan chủ trì phải chiếm ít nhất một phần ba hội đồng.

Đặc biệt, thành viên hội đồng thẩm định không được đồng thời là thành viên tổ biên soạn chương trình hoặc giáo trình được đưa ra thẩm định.

Hội đồng chỉ được tiến hành phiên họp khi có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên tham dự, trong đó phải có Chủ tịch và Thư ký. Các quyết định của hội đồng được thông qua khi có ít nhất hai phần ba số thành viên có mặt nhất trí.

Chương trình, giáo trình phải được công khai và cập nhật

Theo Thông tư, chương trình các môn học chung phải bảo đảm phù hợp với chuẩn chương trình đào tạo của khối ngành, nghề hoặc ngành, nghề đặc thù; ghi rõ thời lượng đối với từng trình độ trung cấp, cao đẳng và đáp ứng chuẩn đầu ra.

Giáo trình phải tuân thủ mục tiêu, yêu cầu và nội dung của chương trình tương ứng; bảo đảm tính chính xác, cân đối giữa các nội dung chuyên môn, trình bày ngắn gọn, dễ hiểu và sử dụng thuật ngữ chuyên môn phổ biến, nhất quán.

Sau mỗi chương hoặc bài phải có hệ thống câu hỏi, bài tập; giáo trình phải có danh mục tài liệu tham khảo với nguồn gốc rõ ràng.

Một yêu cầu đáng chú ý khác là chương trình, giáo trình các môn học chung phải được công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan ban hành, việc công khai toàn văn phải tuân thủ quy định về sở hữu trí tuệ, xuất bản và các quy định liên quan.

Các chương trình, giáo trình cũng phải được rà soát, cập nhật không quá 5 năm một lần, hoặc sớm hơn khi có thay đổi về chủ trương, chính sách, pháp luật hoặc phát sinh yêu cầu từ thực tiễn giảng dạy, học tập.

Thông tư quy định giai đoạn chuyển tiếp: trước ngày 5/9/2027, các cơ quan, đơn vị được giao biên soạn chương trình, giáo trình các môn học chung phải tổ chức biên soạn, thẩm định, ban hành hoặc rà soát, cập nhật theo thẩm quyền.

Đối với môn Giáo dục chính trị, trước khi chương trình, giáo trình mới được ban hành theo Thông tư 82, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp vẫn được áp dụng chương trình, giáo trình đã ban hành theo quy định trước thời điểm Thông tư có hiệu lực (trước ngày 15/11/2026).

Thông tư cũng quy định các chương trình, giáo trình đào tạo ngành, nghề đang trong quá trình biên soạn, lấy ý kiến, thẩm định hoặc đã hoàn thành thẩm định nhưng chưa ban hành tại thời điểm quy định mới có hiệu lực được tiếp tục thực hiện quy trình đang triển khai, nhưng phải rà soát để bảo đảm đáp ứng yêu cầu của Thông tư trước khi ban hành./.