Có một hành trình làm cha bắt đầu từ những điều rất nhỏ

Đáng chú ý, trong các hoạt động của dự án, tỷ lệ phụ huynh nam tham gia đạt 30%, vượt mục tiêu đề ra. Con số này cho thấy vai trò của người cha trong chăm sóc và nuôi dạy trẻ đang dần được nhìn nhận rõ hơn.

Từ “cho con ăn no” đến hiểu con cần gì

Trước đây, mỗi khi con quấy khóc, anh Nguyễn Khắc Đỉnh (phường Tân Phú, TP. HCM) thường lúng túng không biết phải xử lý thế nào. Trong bữa ăn, con anh là bé Nguyễn Trần Diệu Trang (4 tuổi) chỉ thích ăn thịt, không chịu ăn rau, cá, khiến anh lo con thiếu chất nhưng cũng chưa biết cách thay đổi. “Tôi từng nghĩ đơn giản, con ăn no rồi ngủ là được”, anh Đỉnh chia sẻ.

Suy nghĩ ấy thay đổi sau khi anh tham gia các lớp truyền thông về chăm sóc sức khỏe và phát triển trẻ em trong khuôn khổ dự án “Hỗ trợ chăm sóc vì sự phát triển toàn diện cho trẻ em trong những năm đầu đời tại gia đình và cộng đồng trên địa bàn TP. HCM, giai đoạn 2023-2026”.

Sau các buổi tập huấn, anh Đỉnh biết cách theo dõi chiều cao, cân nặng, điều chỉnh chế độ ăn phù hợp với nhu cầu của trẻ. Không chỉ thay đổi cách chăm sóc, anh còn nhận ra việc chơi và trò chuyện cùng con cũng là một phần quan trọng trong quá trình nuôi dạy trẻ.

“Trước đây tôi nghĩ chơi chỉ để con vui, nhưng giờ tôi hiểu mỗi trò chơi phù hợp còn có thể giúp trẻ phát triển tư duy và các kỹ năng”, anh Đỉnh chia sẻ.

Từ câu chuyện của anh Đỉnh, việc chăm sóc trẻ không còn được nhìn nhận đơn thuần là cho trẻ ăn, ngủ hay bảo đảm an toàn. Đó còn là quá trình cha mẹ quan sát, lắng nghe, tương tác và hiểu những nhu cầu về thể chất, cảm xúc, ngôn ngữ và nhận thức của trẻ.

Tạo “đường dẫn” để trẻ được hỗ trợ

Tại Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình (phường Tam Bình, TP. HCM), những kiến thức từ dự án được đưa vào công việc chăm sóc trẻ hằng ngày.

Ông Lê Đình Lịch, Phó Giám đốc Trung tâm, cho biết các chuyên đề về phát triển giác quan, ngôn ngữ giúp đội ngũ cán bộ, nhân viên hiểu rõ hơn về quá trình phát triển của trẻ trong những năm đầu đời. Từ đó, những người trực tiếp chăm sóc trẻ có thể điều chỉnh cách hỗ trợ, tạo điều kiện để trẻ phát triển khả năng giao tiếp và các kỹ năng phù hợp.

Theo ông Lịch, chuyên đề về phát triển cảm xúc và sơ cứu cơ bản khi trẻ gặp tai nạn thương tích cũng đặc biệt thiết thực.

“Các tình huống như trẻ bị sặc sữa, sặc cháo hoặc nuốt dị vật có thể xảy ra bất ngờ. Được hướng dẫn kỹ năng xử lý giúp chúng tôi chủ động hơn trong quá trình chăm sóc trẻ, đồng thời góp phần phòng ngừa và hạn chế những tai nạn đáng tiếc”, ông Lịch chia sẻ.

Không dừng lại ở việc tập huấn, dự án còn chú trọng kết nối trẻ em và gia đình với các dịch vụ cần thiết. Gần 200 trẻ em và gia đình được kết nối, chuyển gửi đến các dịch vụ phù hợp về dinh dưỡng, y tế và giáo dục.

Trong lĩnh vực bảo vệ trẻ em, dự án cũng nâng cao năng lực cho 36 cán bộ, nhân viên trực tiếp hỗ trợ nạn nhân; tổ chức các hoạt động tập huấn về phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em với sự tham gia của 128 cán bộ y tế và 44 giáo viên.

Cùng với đó, chiến dịch truyền thông trực tuyến kéo dài 9 tuần với 18 bài đăng đã tiếp cận hơn 333.000 người và ghi nhận gần 26.000 lượt tương tác.

Những con số về số người được tập huấn, số buổi sinh hoạt hay lượt trẻ được kết nối dịch vụ cho thấy quy mô của dự án. Nhưng phía sau những con số ấy là những thay đổi bắt đầu từ những việc rất nhỏ: một người cha biết điều chỉnh bữa ăn cho con; một người chăm sóc biết cách chơi để kích thích trẻ phát triển; một nhân viên biết xử lý khi trẻ gặp tai nạn; hay một gia đình biết tìm đến đúng dịch vụ khi cần hỗ trợ.

Từ chỗ coi chăm sóc trẻ là trách nhiệm chủ yếu của người mẹ, ngày càng có nhiều người cha, người chăm sóc và các lực lượng trong cộng đồng cùng tham gia.

Đó cũng là giá trị lớn hơn mà dự án hướng tới: không để việc chăm sóc và bảo vệ trẻ chỉ đặt lên vai một người hay một gia đình.

Bởi trong những năm đầu đời, một đứa trẻ cần nhiều hơn một bữa ăn đủ chất. Trẻ cần được trò chuyện, chơi cùng, lắng nghe, bảo vệ và được kết nối với những dịch vụ phù hợp khi gặp khó khăn.

Khi gia đình có kiến thức, người cha chủ động đồng hành, người chăm sóc có kỹ năng và cộng đồng có hệ thống hỗ trợ, trẻ sẽ có thêm một “vòng tròn” an toàn để lớn lên và phát triển toàn diện.

Và đôi khi, sự thay đổi ấy bắt đầu từ một điều rất giản dị: một người cha dành thời gian ngồi xuống chơi cùng con và hiểu rằng, mỗi phút đồng hành hôm nay đều có thể trở thành nền tảng cho sự phát triển của con ngày mai.

Khi chăm sóc trẻ không còn là việc riêng của người mẹ Sáng 17/9, Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP. HCM phối hợp cùng Tổ chức Planète Enfants & Développement (PE&D) tổ chức Hội nghị tổng kết dự án “Hỗ trợ chăm sóc vì sự phát triển toàn diện cho trẻ em trong những năm đầu đời tại gia đình và cộng đồng trên địa bàn TP. HCM, giai đoạn 2023-2026”. Dự án hướng tới hỗ trợ trẻ em dưới 6 tuổi có hoàn cảnh đặc biệt và nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ hỗ trợ phù hợp. Theo bà Mai Thị Ngọc Mai, Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP. HCM, những năm đầu đời là giai đoạn đặc biệt quan trọng, đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Vì vậy, chăm sóc trẻ không chỉ là trách nhiệm của cha mẹ mà cần sự tham gia của gia đình, nhà trường, cơ sở chăm sóc, các dịch vụ y tế - xã hội và cộng đồng. Từ cách tiếp cận này, dự án không chỉ tập trung vào việc cung cấp kiến thức cho cha mẹ mà còn hướng đến xây dựng một mạng lưới hỗ trợ xung quanh trẻ, trong đó mỗi người đều có một vai trò nhất định. Qua 3 năm triển khai, dự án đã tổ chức tập huấn, nâng cao kiến thức và kỹ năng chăm sóc trẻ cho 819 cha mẹ, người chăm sóc trẻ, đạt 136,5% kế hoạch; 176 giáo viên, bảo mẫu và người trực tiếp chăm sóc trẻ cũng được nâng cao năng lực. Dự án hình thành 10 câu lạc bộ, nhóm học tập; tổ chức hàng trăm buổi sinh hoạt với sự tham gia của phụ huynh và người chăm sóc trẻ. Theo đánh giá độc lập, 98% phụ huynh được khảo sát cho biết đã có sự thay đổi hành vi trong chăm sóc trẻ tại nhà.