“Ngôi nhà mơ ước mùa 4” lan tỏa từ trường học, khơi mở sáng tạo và nuôi dưỡng cảm xúc cho học sinh

"Cuộc thi không chỉ giúp các em phát huy năng khiếu hội họa, mà còn tạo cơ hội để bộc lộ ước mơ, suy nghĩ và cảm xúc của mình một cách tự nhiên, sáng tạo"

Từ sân trường, lớp học đến những giờ sinh hoạt dưới cờ, cuộc thi vẽ tranh “Ngôi nhà mơ ước mùa 4" đang được nhiều trường tiểu học triển khai như một hoạt động giàu ý nghĩa, vừa tạo sân chơi nghệ thuật, vừa khơi gợi ở học sinh những suy nghĩ trong trẻo về gia đình, môi trường sống và những điều tốt đẹp các em mong muốn vun đắp.

Tại Trường Tiểu học Bùi Quốc Khái (TP. Hà Nội), cô Nguyễn Thúy Hiền, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết Ban Giám hiệu đã xây dựng kế hoạch chỉ đạo, phối hợp cùng giáo viên chủ nhiệm và giáo viên Mĩ thuật để triển khai cuộc thi phù hợp với điều kiện thực tế. Theo cô, mục tiêu không chỉ dừng ở việc tổ chức cho học sinh tham gia hiệu quả, mà còn lan tỏa những giá trị tích cực mà sân chơi nghệ thuật này mang lại.

Ấn tượng đầu tiên của cô Hiền khi nghe đến cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” là cảm giác đây là một hoạt động rất ý nghĩa đối với học sinh tiểu học. "Cuộc thi không chỉ giúp các em phát huy năng khiếu hội họa, mà còn tạo cơ hội để bộc lộ ước mơ, suy nghĩ và cảm xúc của mình một cách tự nhiên, sáng tạo", cô Nguyễn Thuý Hiền chia sẻ.

Với chủ đề gần gũi là “Đô thị xanh hạnh phúc”, cuộc thi chạm tới một hình ảnh quen thuộc với mọi đứa trẻ nhưng đồng thời cũng gợi mở nhiều giá trị nhân văn. Cô Hiền cho rằng, khi vẽ về ngôi nhà và một đô thị trong mơ, học sinh không chỉ hình dung về một không gian sống lý tưởng, mà còn gián tiếp thể hiện mong muốn được yêu thương, được an toàn và được sống trong hạnh phúc. Đó là một cách giáo dục cảm xúc nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi.

Trong quá trình triển khai, nhà trường lựa chọn cách phát động linh hoạt, gần gũi và tôn trọng tinh thần tự nguyện của học sinh. Nội dung cuộc thi được lồng ghép trong giờ chào cờ đầu tuần, các hoạt động trải nghiệm cũng như thông qua những kênh liên lạc giữa nhà trường và phụ huynh. Cách làm này giúp thông tin đến với học sinh một cách tự nhiên, không tạo áp lực về thời gian hay thành tích, đồng thời tạo sự đồng thuận từ phía gia đình.

Theo quan sát của cô Thuý Hiền, học sinh Trường Tiểu học Bùi Quốc Khái đón nhận cuộc thi với tinh thần rất hào hứng và tích cực. Nhiều em chủ động tìm hiểu về cuộc thi, chuẩn bị ý tưởng, dụng cụ và dành thời gian đầu tư cho bài vẽ của mình. Điều khiến các em thích thú nhất chính là được tự do thể hiện bức tranh về “ngôi nhà” theo trí tưởng tượng và mong muốn riêng, được kể câu chuyện của mình bằng màu sắc và đường nét.

Điều làm cô Hiền ấn tượng hơn cả là sự hồn nhiên nhưng cũng rất sâu sắc trong cách học sinh thể hiện ý tưởng. Có em vẽ ngôi nhà hiện đại, có em lại chọn một mái nhà giản dị nhưng đầy ắp tình yêu thương. Có em chú trọng mô tả không gian sống, có em gửi gắm vào tranh cảm xúc, ước mơ và những mong muốn rất riêng. "Mỗi bức tranh là một thế giới khác nhau, cho thấy trẻ em có góc nhìn phong phú và cần được khuyến khích để mạnh dạn bộc lộ thế giới ấy", cô Hiền cho biết.

Cũng từ thực tế ấy, Ban Giám hiệu Trường Tiểu học Bùi Quốc Khái đánh giá cao khả năng sáng tạo của học sinh thông qua các tác phẩm dự thi. Theo cô Phó Hiệu trưởng, nhiều em không chỉ lựa chọn hình ảnh hay kiến trúc theo sở thích, mà còn biết đưa vào tranh cảm xúc và những giá trị mà các em mong muốn hướng tới. Điều này cho thấy cuộc thi không chỉ giúp phát lộ năng khiếu hội họa mà còn góp phần làm giàu đời sống nội tâm, bồi dưỡng khả năng biểu đạt và sự tự tin cho học sinh.

"Cơ hội để nuôi dưỡng và bộc lộ những ước mơ tích cực"

Tại Trường Tiểu học Chu Văn An (tỉnh Ninh Bình), cô Nguyễn Thị Thanh Thúy, giáo viên Mĩ thuật, cũng là người trực tiếp tham mưu, tổ chức và lan tỏa cuộc thi tới học sinh toàn trường. Ngay khi tiếp nhận thông tin phát động từ Ban tổ chức thông qua Tạp chí Trẻ em Việt Nam và các kênh truyền thông giáo dục, cô đã chủ động trao đổi với Ban Giám hiệu để xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp.

Trong vai trò giáo viên bộ môn, cô Thúy không chỉ hướng dẫn học sinh tiếp cận chủ đề, mà còn phối hợp với giáo viên chủ nhiệm để đưa thông tin cuộc thi tới từng lớp học. Cuộc thi sau đó được phát động chính thức trong buổi sinh hoạt dưới cờ, tạo hiệu ứng lan tỏa đồng bộ trong toàn trường.

Nhìn lại thời điểm đầu tiếp cận thông tin về cuộc thi, cô Thúy cho biết cảm xúc của mình là sự đan xen giữa hào hứng và lo lắng. Hào hứng vì đây là một sân chơi nghệ thuật ý nghĩa, nơi học sinh có thể dùng hội họa để thể hiện trí tưởng tượng và những ước mơ rất riêng. Nhưng cùng với đó là băn khoăn liệu cuộc thi có thể triển khai rộng rãi tới tất cả học sinh hay không, các em có thực sự hứng thú và sẵn sàng tham gia hay không.

Tuy nhiên, càng tìm hiểu sâu hơn về chủ đề và ý nghĩa của cuộc thi, cô càng tin rằng đây là cơ hội tốt để khơi gợi cảm xúc sáng tạo ở trẻ nhỏ. Từ niềm tin ấy, việc triển khai được thực hiện với tinh thần chủ động, tích cực và trách nhiệm.

Theo cô Thúy, điểm đáng quý của cuộc thi “Ngôi nhà mơ ước” nằm ở chỗ đây không đơn thuần là một hoạt động vẽ tranh, mà là một sân chơi nghệ thuật giàu tính nhân văn. Qua từng bức vẽ, học sinh có cơ hội thể hiện suy nghĩ, cảm xúc và hình dung của mình về một không gian sống lý tưởng. Đó có thể là ngôi nhà đầy ắp yêu thương, một mái ấm bình yên, hay rộng hơn là môi trường sống xanh, sạch, đẹp mà các em mong muốn.

“Thông qua việc vẽ tranh, các em không chỉ phát triển năng lực thẩm mỹ mà còn bộc lộ mong muốn về một gia đình hạnh phúc, một môi trường sống an toàn. Đây là những giá trị rất cần thiết trong giáo dục tiểu học hiện nay”, cô chia sẻ.

Từ thực tế triển khai ở hai nhà trường, có thể thấy một điểm chung là cuộc thi không được tổ chức như một nhiệm vụ mang tính áp đặt, mà được lồng ghép tự nhiên vào đời sống học đường. Tại trường Chu Văn An, cuộc thi được phát động trong buổi chào cờ, sau đó tiếp tục được triển khai tới từng lớp học qua giáo viên chủ nhiệm. Trong các tiết Mĩ thuật và hoạt động trải nghiệm, học sinh được hướng dẫn cách tiếp cận chủ đề, gợi mở ý tưởng và khuyến khích thể hiện theo cách riêng.

Điều đáng mừng là ở cả hai trường, học sinh đều đón nhận cuộc thi với tâm thế hào hứng. Cô Thúy cho biết ngay sau khi được phát động, nhiều em đã chủ động tìm hiểu nội dung, trao đổi ý tưởng với bạn bè và giáo viên. Không khí tham gia diễn ra sôi nổi ở nhiều lớp, nhiều học sinh đầu tư công phu cho bài vẽ, cho thấy sự yêu thích thật sự với hoạt động này.

Chính từ sự tự do ấy, những điều hồn nhiên nhưng sâu sắc ở trẻ em đã hiện lên rõ nét qua từng tác phẩm. Cô Thúy kể rằng có em vẽ ngôi nhà gắn liền với thiên nhiên xanh mát, có em vẽ những ngôi nhà gần gũi, thân quen với đời sống thường ngày, cũng có em tưởng tượng ra những ngôi nhà hiện đại, nhà trên mây hay dưới biển. Nhiều bức tranh không chỉ đẹp ở hình thức mà còn chứa đựng cảm xúc rất thật về gia đình, về mong muốn được yêu thương và sống trong một môi trường tốt đẹp hơn.

Từ góc độ chuyên môn, cô Thúy đánh giá cao khả năng sáng tạo của học sinh thông qua các tác phẩm dự thi. Theo cô, hầu hết các bức tranh đều có ý tưởng riêng, không rập khuôn, màu sắc được vận dụng linh hoạt, bố cục ngày càng rõ ràng hơn. Nhiều em cho thấy tư duy tưởng tượng phong phú, một yếu tố rất quan trọng trong việc phát triển năng lực Mĩ thuật theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Dĩ nhiên, để một hoạt động lan tỏa được rộng trong nhà trường không phải lúc nào cũng hoàn toàn dễ dàng. Cô Thúy thừa nhận ban đầu cũng có những khó khăn nhất định, như việc bảo đảm mọi học sinh đều nắm được thông tin, hay một số em còn e dè, chưa tự tin thể hiện ý tưởng. Bên cạnh đó, quỹ thời gian học tập của học sinh khá dày nên việc sắp xếp thời gian tham gia cũng cần linh hoạt. Tuy vậy, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm và sự động viên kịp thời, những trở ngại này dần được tháo gỡ.

Ở Trường Tiểu học Bùi Quốc Khái, theo cô Hiền, quá trình vận động học sinh tham gia diễn ra khá thuận lợi nhờ sự tích cực của các em và sự đồng thuận từ phụ huynh. Việc lồng ghép cuộc thi vào các hoạt động giáo dục phù hợp, không tạo áp lực về thành tích, cũng giúp nhà trường dễ dàng tuyên truyền và hướng dẫn học sinh trên tinh thần tự nguyện.

Vai trò của phụ huynh, theo cả hai nhà giáo, là một mắt xích quan trọng để cuộc thi đạt hiệu quả tốt. Nhiều phụ huynh đã tạo điều kiện về thời gian, vật liệu, động viên con hoàn thành bài dự thi với tâm thế thoải mái. Sự đồng hành ấy không chỉ giúp trẻ thêm tự tin, mà còn góp phần tạo nên môi trường thuận lợi để nhà trường phát huy năng khiếu và cảm xúc sáng tạo của học sinh.

Cả cô Thúy và cô Hiền đều chung một kỳ vọng: Các em học sinh không chỉ tạo ra những bức tranh đẹp, mà còn nuôi dưỡng được những ước mơ tích cực, nhân văn từ chính cuộc thi này. Xa hơn, các nhà giáo mong “Ngôi nhà mơ ước” sẽ tiếp tục được lan tỏa rộng rãi, trở thành một sân chơi bổ ích, góp phần bồi dưỡng tâm hồn, phát triển năng lực thẩm mỹ và khơi dậy niềm tin vào những điều tốt đẹp cho trẻ em.

Trong một bức tranh, “ngôi nhà” có thể chỉ là vài nét vẽ hồn nhiên. Nhưng trong cách nhà trường nâng niu, phát động và đồng hành cùng học sinh, đó còn là hình ảnh của một môi trường giáo dục biết lắng nghe trẻ nhỏ, biết tạo cơ hội để các em cất lên tiếng nói bằng chính sắc màu của mình. Và đôi khi, từ những cuộc thi như thế, những hạt mầm đẹp đẽ nhất lại bắt đầu được gieo xuống./.