Người học sinh định vị cuộc đời bằng một chữ "Thầy"

Tạp chí Trẻ em Việt Nam trân trọng gửi tới quý độc giả tác phẩm dự thi của học sinh Nguyễn Trần Như Ý - Lớp 7A3, Trường THCS Đoàn Thị Điểm (tỉnh Cần Thơ) tại hạng mục "Viết về trường học hạnh phúc" trong Cuộc thi "Viết và bình chọn Trường học Hạnh phúc 2026".  

Hải Phòng nhuốm sắc đầu đông bằng dải heo may se sắt. Gió mặn rít qua ô cửa sổ, trút xuống lòng đường muôn vàn cánh phượng cuối mùa phai sắc bầm đỏ. Đứng trước ngã rẽ chênh vênh của tuổi trưởng thành, nghe tin thầy chính thức rời bục giảng, lòng tôi bỗng hụt hẫng một khoảng dài. Nếu đất Cảng kiêu hãnh sở hữu những ngọn hải đăng dẫn lối cho muôn hải trình vượt sóng, thì thầy chính là ngọn đèn vĩ đại nhất đời tôi, thắp sáng đức tin, cứu rỗi một tâm hồn lạc lối.

Ngày ấy, tôi ghét mùa đông. Gia cảnh thanh bần cùng đôi chân lỗi nhịp biến những năm tháng thanh xuân của tôi thành chuỗi ngày u tối. Giữa dòng đời bằng phẳng chuộng nét vẹn toàn, thì tôi lại bước đi khập khiễng với tấm áo đồng phục sờn vai, ngả vàng giống như một mảnh ghép dị biệt. Vết xước mặc cảm đẩy tôi lầm lũi chọn chiếc bàn nơi góc cuối lớp - một ốc đảo cô độc để chạy trốn mọi ánh nhìn.

Mỗi giờ thể dục đối với tôi là một nỗi nhục nhằn gặm nhấm thấu xương tủy. Khi tiếng còi vang lên rộn rã, các bạn hăm hở lao vào đường chạy thì tôi chỉ biết thu mình nơi góc sân hoang lạnh. Tôi sợ bài tập chạy bóc trần diện mạo khác người trước trăm vạn ánh mắt, tủi hổ trước thanh âm khô khốc từ chiếc nạng gỗ cũ kỹ quấn đầy băng dính đen xơ xác. Nhưng nỗi đau ấy làm sao sánh bằng giọt lệ đắng cay khi nghĩ về mẹ? Nhìn mẹ khom lưng, cô độc ngồi bệt trên chiếc đòn gỗ gãy nơi góc chợ cá sực mùi tanh nồng. Đôi bàn tay gầy guộc, chằng chịt những vết nứt nẻ rỉ máu vì quanh năm ngâm trong nước đá lạnh và nhớt cá biển. Mái tóc mẹ xơ xác, phủ đầy sương muối đầu đông, đôi mắt thâm quầng mệt mỏi nhưng lúc nào cũng dáo dác tìm khách. Từng đồng bạc lẻ sũng nước biển mà mẹ vuốt phẳng phiu, chắt chiu nuôi tôi ăn học, đổi bằng cả tuổi xuân úa tàn dưới mưa nắng đất Cảng. Giữa cái nắng thanh xuân rực rỡ của bao bạn bè, tôi tựa như kẻ tị nạn cô độc, bất lực nhìn tâm hồn mình vỡ vụn.

Có lần, bị chúng bạn chế giễu, tôi trốn biệt sau nhà kho cũ hoang phế, khóc nghẹn. Giữa tiếng nấc, bóng thầy đột ngột đổ dài trên vách tường loang lổ rêu xanh. Thầy tìm thấy tôi ở lằn ranh thảm hại nhất. Khuôn mặt thầy đăm chiêu, đuôi mắt hằn sâu những nếp nhăn mệt mỏi. Nhưng đáp lại không phải là lời vỗ về, mà chỉ là một ánh nhìn lặng im rồi quay gót. Sự nghiệt ngã ấy giáng xuống một đòn nặng nề vào lòng tự tôn của đứa học trò nghèo. Tôi cay đắng nhận ra, đến cả điểm tựa duy nhất cũng đã bỏ mặc tôi tự sinh tự diệt.

Nhưng tôi đã lầm, một lỗi lầm khiến tim tôi thắt lại mỗi khi chạm vào ký ức. Sự quay lưng hôm ấy thực chất là lòng bao dung thầm lặng, bảo vệ chút tôn nghiêm cuối cùng của đứa học trò. Sáng hôm sau, tôi lê bước vào lớp với tâm hồn rệu rã. Nhưng vừa đẩy cửa, không gian bỗng im ắng đến tịch mịch. Ngay khoảnh khắc tôi còn đang ngơ ngác, cả lớp bỗng òa lên, thầy cùng bè bạn ùa đến bao quanh tôi với những nụ cười rạng rỡ. Dưới nắng ban mai chiếu xiên qua ô cửa kính, nâng niu trên đôi tay gầy gầy xương xẩu của thầy là một cặp nạng bằng inox mới toanh, các mối hàn đều tăm tắp. Thân nạng bừng lên thứ ánh sáng kim loại bóng loáng, kiêu hãnh lấp lánh tựa đôi cánh của một phép màu có thật.

Lắng nghe lời kể từ đứa bạn thân, lồng ngực tôi bỗng nghẹn thắt, cố gắng nuốt ngược sự ích kỷ vào trong. Cặp nạng lộng lẫy kia không từ trên trời rơi xuống. Nó được đổi bằng chính những buổi tối thầy thức trắng đến rộc người, lầm lũi bên chiếc đèn bàn tù mù để dịch sách thuê, bằng những giọt mồ hôi chắt chiu từ đồng lương ít ỏi suốt bao mùa sương gió. Những đồng tiền vốn để phòng thân khi tuổi già xế bóng, thầy lại âm thầm dành trọn chỉ để nâng niu bước đi khập khiễng của đứa học trò đang chạm đáy tuyệt vọng.

Thầy chậm rãi bước đến gần, đặt bàn tay ấm áp, thô ráp chai sần bụi phấn lên đôi vai đang run rẩy của tôi. Thầy cúi xuống, mùi dầu gió quen thuộc trên áo thầy phả vào sóng mũi, thầy mỉm cười: “Học sinh đất Cảng kiên cường lắm! Người Hải Phòng ngã ở đâu thì hiên ngang đứng lên ở đó. Đôi chân em có thể lỗi nhịp, nhưng ý chí tuyệt đối không bao giờ được khuất phục trước số phận”. Câu nói mang đậm khí phách lộng gió của miền biển ấy tựa như luồng ánh sáng chói lòa, đập tan bức tường tăm tối.

Giờ đây, nghe tin thầy rời xa bục giảng, lòng tôi trào dâng niềm biết ơn vô hạn. Tôi nhận ra “Trường học hạnh phúc” chẳng cần những danh hiệu xa hoa, mà chỉ cần một người thầy sẵn sàng dùng cả cuộc đời để làm bệ phóng, dùng tình yêu để định vị cả kiếp người.