Từ trải nghiệm đến trang viết: Thí sinh đoạt giải mùa 1 bật mí cách kể chuyện “Trường học hạnh phúc”

Trường học hạnh phúc là nơi học sinh luôn muốn được đến trường

Từng có 1 trong 10 tác phẩm xuất sắc nhất tại cuộc thi “Trường học hạnh phúc” năm 2024, sau 2 năm, em Nguyễn Bảo Ngọc, học sinh lớp 3A, Trường Tiểu học và THCS Quảng Tân (Hà Nội) cho biết, sau cuộc thi, em đã có thêm nhiều trải nghiệm và hiểu hơn về ý nghĩa của một môi trường học tập hạnh phúc. Với em, điều đơn giản nhất để nhận biết một ngôi trường hạnh phúc chính là khi học sinh luôn mong muốn được đến trường.

Chia sẻ về kinh nghiệm để có một bài dự thi hay, Bảo Ngọc cho rằng điều quan trọng nhất là cảm xúc chân thật, nhưng cảm xúc ấy cũng cần được thể hiện bằng kỹ năng viết phù hợp. Đối với Ngọc, “trường học hạnh phúc” không phải một khái niệm quá xa vời mà đôi khi chỉ đơn giản là mỗi ngày đến trường, được gặp thầy cô, bạn bè và tham gia những hoạt động quen thuộc khiến em cảm thấy vui vẻ.

Từ trải nghiệm của bản thân, em cho rằng một ngôi trường thực sự hạnh phúc không nhất thiết phải được định nghĩa bằng những điều lớn lao. Điều quan trọng là học sinh luôn cảm thấy vui khi đến trường và mong muốn được trở lại trường mỗi ngày.

Năm nay, cuộc thi “Trường học hạnh phúc” có thêm chủ đề về bữa ăn, dinh dưỡng, rèn luyện sức khỏe và xây dựng môi trường sống, học tập an toàn, hạnh phúc bên cạnh chủ đề viết về kỷ niệm, tình bạn, tình thầy trò và những hoạt động, bài học ý nghĩa tại trường. Với Ngọc, cả hai chủ đề đều gợi lên nhiều kỷ niệm đẹp. 

Nếu lựa chọn chủ đề thứ nhất, em cho rằng thí sinh không cần tìm kiếm những câu chuyện quá đặc biệt. Chính những kỷ niệm thật, những điều nhỏ bé trong cuộc sống học đường mới có thể khiến bài viết trở nên chân thực. “Những câu chuyện thật từ những điều giản dị nhất sẽ giúp một bài viết trở nên chân thực và chạm đến cảm xúc người đọc”, Bảo Ngọc nói.

Trong khi đó, chủ đề về dinh dưỡng và sức khỏe cũng là một lựa chọn gần gũi với học sinh bởi đây là những điều gắn với cuộc sống mỗi ngày. “Nếu lựa chọn chủ đề này, em sẽ bắt đầu từ những câu chuyện của bản thân, như những bữa ăn ngon ở trường, những món ăn em thích nhất hay thực đơn mà ở trường em thường được ăn”, Ngọc chia sẻ.

Với cô học trò nhỏ, có lẽ chính sự chân thành đã làm nên sức mạnh cho bài viết năm ấy. Và cũng từ câu chuyện của em, “trường học hạnh phúc” không còn là một khái niệm lớn lao, mà đơn giản là nơi có thầy cô, bạn bè, những bữa ăn quen thuộc, những kỷ niệm đẹp và trên hết là nơi mỗi ngày học sinh đều mong được trở lại.

Đừng lo mình viết chưa hay, hãy viết thật

Có tác phẩm thuộc Top 10 xuất sắc nhất cuộc thi viết và bình chọn "Trường học hạnh phúc" năm 2024, em Nguyễn Phạm Nhật Linh, học sinh lớp 6A4, Trường THCS CLC Chu Văn An - Long Biên (Hà Nội), điều quan trọng nhất để tạo nên một bài dự thi hay không nằm ở những câu chữ quá trau chuốt mà trước hết là cảm xúc chân thật. Một bài viết có thể chưa thật hoàn hảo về kỹ năng diễn đạt, nhưng nếu xuất phát từ những trải nghiệm thực tế, từ tình cảm chân thành dành cho thầy cô, bạn bè và mái trường, bài viết vẫn có thể chạm đến trái tim người đọc.

“Kỹ năng viết có thể rèn luyện từng ngày, nhưng cảm xúc chân thành mới là điều tạo nên sự khác biệt”, Nhật Linh chia sẻ. Chính bức thư em từng viết gửi Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng bắt đầu từ tình yêu rất thật dành cho ngôi trường của mình.

Sau khi tham gia cuộc thi, Nhật Linh nhận ra “trường học hạnh phúc” không chỉ là một khẩu hiệu mà được tạo nên từ những điều rất gần gũi trong cuộc sống hằng ngày. Đó là khi học sinh được yêu thương, lắng nghe, tôn trọng và khuyến khích phát triển theo khả năng của mình.

2 năm sau cuộc thi, em vẫn nhớ niềm vui khi bài viết của mình được ghi nhận. Trải nghiệm ấy giúp Nhật Linh tự tin hơn, biết quan sát và trân trọng những điều đẹp đẽ xung quanh. 

Đánh giá về hai chủ đề của cuộc thi năm nay, Nhật Linh cho rằng đều là những nội dung gần gũi với học sinh. Chủ đề thứ nhất gợi mở những kỷ niệm với thầy cô, bạn bè và mái trường – những trải nghiệm mà mỗi học sinh đều có thể tìm thấy trong chính cuộc sống của mình.

Trong khi đó, chủ đề thứ hai mở rộng khái niệm “trường học hạnh phúc” khi đề cập đến bữa ăn, dinh dưỡng, sức khỏe và môi trường sống. Theo Nhật Linh, ban đầu có thể có học sinh cảm thấy đây là một chủ đề khó, nhưng nếu bắt đầu từ những điều rất nhỏ như bữa cơm bán trú, giờ thể dục, hoạt động rèn luyện sức khỏe hay sự quan tâm của gia đình, thầy cô, các em sẽ có rất nhiều câu chuyện ý nghĩa để chia sẻ.

Với chủ đề viết về tình bạn, tình thầy trò và niềm vui đến trường, Nhật Linh cho rằng học sinh không cần cố gắng tìm kiếm những câu chuyện quá lớn lao. Một lời động viên của cô giáo khi gặp khó khăn, một người bạn luôn sẵn sàng giúp đỡ hay một hoạt động ở trường khiến bản thân trưởng thành hơn cũng có thể trở thành chất liệu cho một bài viết giàu cảm xúc.

“Những chi tiết nhỏ nhưng chân thật sẽ khiến người đọc cảm nhận được cảm xúc của người viết. Em tin rằng những bài viết xuất phát từ trái tim sẽ luôn có sức lan tỏa”, em nói.

Với chủ đề về dinh dưỡng, sức khỏe và môi trường học tập hạnh phúc, Nhật Linh ấn tượng bởi cách cuộc thi nhìn nhận “trường học hạnh phúc” một cách toàn diện hơn. Không chỉ có tình bạn, tình thầy trò, hạnh phúc học đường còn gắn với sức khỏe, dinh dưỡng và sự chung tay của gia đình, nhà trường, cộng đồng để học sinh được phát triển toàn diện.

Nếu lựa chọn chủ đề này, em sẽ bắt đầu từ những bữa cơm bán trú – nơi học sinh không chỉ được cung cấp những bữa ăn đầy đủ mà còn học cách tự lập, giữ gìn vệ sinh và quan tâm đến nhau. Bên cạnh đó là những giờ học thể chất, hoạt động trải nghiệm và môi trường học tập xanh, an toàn. Theo Nhật Linh, chính những điều tưởng như bình thường ấy lại góp phần tạo nên hạnh phúc mỗi ngày ở trường học.

Gửi lời tới những học sinh lần đầu tham gia cuộc thi, Nhật Linh nhắn nhủ, mỗi thí sinh nên kể câu chuyện chính mình đã trải qua, viết bằng cảm xúc và lời văn của riêng mình, thay vì cố gắng sử dụng những từ ngữ quá hoa mỹ hay viết giống người khác.

“Biết đâu chính câu chuyện giản dị của các bạn lại khiến nhiều người xúc động. Điều quý nhất mà cuộc thi mang lại không chỉ là giải thưởng, mà còn là cơ hội để chúng mình lưu giữ những kỷ niệm đẹp và lan tỏa hình ảnh về một mái trường hạnh phúc”, Nhật Linh chia sẻ.

Em cũng kỳ vọng sẽ có thêm nhiều bài viết ý nghĩa giới thiệu những ngôi trường thân yêu trên khắp mọi miền để lan toả niềm hạnh phúc của mỗi học sinh khi đến trường.

Một câu văn được viết có thể quên, nhưng cảm xúc bài viết mang lại sẽ nhớ rất lâu 

Từng đạt giải Top 50 tại cuộc thi “Trường học hạnh phúc”, Nguyễn Bảo Ngọc, học sinh lớp 11A11, Trường THPT Phạm Hồng Thái (Hà Nội) cho rằng một bài viết hay không nhất thiết phải bắt đầu từ những câu chuyện đặc biệt. Điều quan trọng là người viết phải dám kể câu chuyện của chính mình bằng cảm xúc chân thật.

Theo Bảo Ngọc, một bài dự thi tốt là sự kết hợp hài hòa giữa ý tưởng mới, cảm xúc chân thật và kỹ năng viết. Mỗi yếu tố đều có vai trò riêng, giúp bài viết vừa có nội dung, vừa có cách thể hiện phù hợp. Tuy nhiên, nếu phải lựa chọn yếu tố cốt lõi nhất, nữ sinh cho rằng đó chính là cảm xúc chân thật.

“Em tin rằng người đọc có thể quên cách một câu văn được viết, nhưng sẽ nhớ rất lâu cảm xúc mà bài viết mang lại. Một bài viết xuất phát từ những trải nghiệm thật luôn có sức lay động tự nhiên, bởi trong từng câu chữ đều có sự đồng cảm và tình cảm của người viết”, Bảo Ngọc chia sẻ.

Người đọc hoàn toàn có thể cảm nhận được đâu là một bài viết được viết bằng tất cả sự trân trọng, đâu là bài viết chỉ hoàn thành để đáp ứng yêu cầu. Vì vậy, thay vì cố gắng tạo ra một câu chuyện thật đặc biệt, thí sinh nên bắt đầu từ những điều mình thực sự từng trải qua.

Sau hai năm đồng hành cùng cuộc thi, Bảo Ngọc nhận ra rằng hạnh phúc trong trường học không chỉ đến từ thành tích học tập, mà còn được nuôi dưỡng từ cảm giác được lắng nghe, được tôn trọng và được là chính mình: “Điều làm nên một ngôi trường hạnh phúc chính là sự thấu hiểu giữa con người với con người. Dù việc học luôn là mục tiêu quan trọng, nhưng chỉ khi học sinh được học tập trong một môi trường tích cực, được tôn trọng cá tính và được đồng hành bởi những người thầy, người bạn tốt, thì mỗi ngày đến trường mới thực sự trở thành một niềm mong chờ”.

Năm nay, Ban Tổ chức cuộc thi “Viết và bình chọn Trường học hạnh phúc” bổ sung chủ đề về bữa ăn, dinh dưỡng, rèn luyện sức khỏe và xây dựng môi trường sống, học tập an toàn, hạnh phúc. Bảo Ngọc ấn tượng với sự đổi mới này khi cuộc thi không chỉ xoay quanh mái trường, tình bạn, tình thầy trò mà còn mở rộng sang những vấn đề rất gần gũi với đời sống học sinh. Chính sự gần gũi đó khiến đề bài trở nên “dễ thở” hơn. Hầu như học sinh nào cũng có thể tìm thấy câu chuyện của mình trong những chủ đề này, bởi đó đều là những điều diễn ra mỗi ngày.

Nếu lựa chọn chủ đề về dinh dưỡng, sức khỏe và môi trường học tập hạnh phúc, Bảo Ngọc sẽ bắt đầu từ một câu chuyện rất quen thuộc: những bữa sáng ở căng tin trường THPT. Đó là những buổi sáng có phần vội vã nhưng cũng là khoảng thời gian mỗi học sinh luôn mong chờ trước khi bước vào một ngày học mới.

Điều mà Bảo Ngọc nhớ không chỉ là những món ăn ngon mà còn là khoảnh khắc bạn bè ngồi quây quần bên nhau, chia nhau từng miếng bánh, từng ngụm nước và kể đủ mọi câu chuyện. Nhìn lại, Bảo Ngọc nhận ra những bữa sáng ấy không chỉ giúp học sinh bắt đầu một ngày học với nhiều năng lượng hơn mà còn lặng lẽ nuôi dưỡng những tình bạn đẹp của tuổi học trò.

Đó cũng là điều khiến em nhận thấy chủ đề mới vừa gần gũi, vừa có nhiều không gian để học sinh thể hiện góc nhìn riêng. Cùng là một bữa ăn ở trường, nhưng mỗi học sinh có thể kể một câu chuyện khác nhau về sức khỏe, gia đình, tình bạn hay sự quan tâm của thầy cô.

Gửi lời tới những học sinh lần đầu tham gia cuộc thi, Bảo Ngọc cho rằng điều quan trọng nhất là đừng quá lo lắng về việc câu chuyện của mình có đủ đặc biệt hay không. Theo em, đôi khi điều khiến người đọc nhớ nhất lại là những điều rất đơn giản nhưng được kể bằng tất cả sự chân thành.

“Hãy xem cuộc thi như một cơ hội để lưu giữ những ký ức đẹp của tuổi học trò, để bày tỏ lòng biết ơn với thầy cô, bạn bè và mái trường đã đồng hành cùng mình, thay vì chỉ đặt nặng chuyện giải thưởng”, Bảo Ngọc nhắn nhủ. Nữ sinh cũng tin rằng khi viết bằng cả trái tim, mỗi bài dự thi sẽ tự nhiên mang dấu ấn riêng mà không ai có thể sao chép.

Trường học hạnh phúc bắt đầu từ sự thấu hiểu

Từng đạt giải Top 50 tại cuộc thi “Trường học hạnh phúc”, em Trần Thị Trà My, học sinh lớp 11A11, Trường THPT Hiệp Hòa số 3 (Bắc Giang) cho rằng điều quan trọng nhất làm nên một bài viết hay không phải những câu chuyện lớn lao, mà là cảm xúc chân thật. Theo em, một bài dự thi có thể chưa quá trau chuốt về câu chữ nhưng nếu xuất phát từ trải nghiệm thật thì vẫn có khả năng chạm đến người đọc.

“Điều quan trọng nhất là cảm xúc chân thật. Ý tưởng mới và kỹ năng viết cũng rất cần, nhưng chúng sẽ phát huy tốt nhất khi được xây dựng trên những cảm xúc và câu chuyện thật của chính mình”, nữ sinh chia sẻ.

Với Trà My, một bài viết có sức lay động trước hết phải khiến người đọc cảm nhận được tình cảm thực sự của người viết phía sau từng câu chữ. Chính sự chân thành giúp câu chuyện trở nên tự nhiên, gần gũi và tạo được sự đồng cảm.

Sau khi tham gia cuộc thi, cách Trà My nhìn nhận về trường học hạnh phúc đã có nhiều thay đổi. Em nhận ra rằng một ngôi trường hạnh phúc không chỉ được tạo nên bởi cơ sở vật chất khang trang hay những điều kiện học tập tốt. “Trường học hạnh phúc còn là nơi học sinh được yêu thương, lắng nghe và tôn trọng”, Trà My nói.

2 năm sau cuộc thi, điều nữ sinh nhớ nhất là những kỷ niệm với thầy cô, bạn bè và những điều bình dị trong cuộc sống học đường. Cuộc thi cũng giúp em có cơ hội nhìn lại những khoảnh khắc tưởng như rất quen thuộc để nhận ra giá trị của chúng.

Theo Trà My, một ngôi trường thực sự hạnh phúc là nơi mỗi học sinh cảm thấy an toàn, được khích lệ phát triển bản thân và luôn mong muốn đến trường mỗi ngày. Đó không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn là không gian để học sinh được trưởng thành trong sự yêu thương, đồng hành và tôn trọng.

Khi đọc hai chủ đề của cuộc thi năm nay, Trà My cho rằng điểm hấp dẫn nằm ở sự gần gũi với đời sống học sinh. Theo Trà My, đây đều là những chủ đề không quá khó bởi mỗi học sinh đều có những trải nghiệm riêng. Điều quan trọng là biết lựa chọn một câu chuyện phù hợp và kể lại bằng cảm xúc của chính mình.

Trà My đánh giá chủ đề thứ hai có điểm mới khi không chỉ nói về cảm xúc và những trải nghiệm trong trường học mà còn nhấn mạnh vai trò của sức khỏe đối với việc học tập và sự phát triển của học sinh. Nếu lựa chọn chủ đề này, Trà My sẽ bắt đầu từ câu chuyện của chính mình: học cách cân bằng giữa học tập và chăm sóc bản thân.

Đó có thể là những thay đổi tưởng như rất nhỏ như ăn uống đầy đủ, ngủ đúng giờ và dành thời gian rèn luyện thể chất. Nhưng theo Trà My, chính những thói quen đó giúp em có nhiều năng lượng hơn, tinh thần tốt hơn và học tập hiệu quả hơn.

Từ trải nghiệm cá nhân, nữ sinh nhận ra rằng sức khỏe không phải vấn đề nằm ngoài việc học. Một học sinh chỉ có thể học tập và phát triển tốt khi có một cơ thể khỏe mạnh, tinh thần tích cực và môi trường sống, học tập phù hợp.

Gửi lời tới những bạn lần đầu tham gia cuộc thi, Trà My nhắn nhủ: “Hãy mạnh dạn viết bằng chính trải nghiệm và cảm xúc của mình. Mỗi người đều có một câu chuyện riêng và đó là điều làm nên giá trị của bài viết”.

Trường học hạnh phúc là nơi học sinh được là chính mình

Lê Vương Ngọc Anh, học sinh lớp 10D1, Trường THPT Diễn Châu 3 (Nghệ An) - thí sinh thuộc "Top 50 bài viết ấn tượng nhất" chia sẻ, một bài viết hay cần hội tụ nhiều yếu tố, từ ý tưởng, kỹ năng viết đến cảm xúc. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là sự chân thành. Nếu ý tưởng mới và cách viết tốt giống như một ngôi nhà được xây dựng đẹp, thì cảm xúc thật chính là “linh hồn” tạo nên sự ấm áp và sức sống cho bài viết.

Thực tế, bài dự thi giúp Ngọc Anh đạt giải ở mùa trước không sử dụng những câu từ cầu kỳ. Em lựa chọn kể lại một trải nghiệm có thật bằng sự hồn nhiên và chân thành. Theo nữ sinh, chính những câu chuyện giản dị, xuất phát từ trải nghiệm cá nhân mới tạo nên dấu ấn riêng và có khả năng lan tỏa lâu dài.

Trước khi tham gia cuộc thi, Ngọc Anh từng nghĩ “trường học hạnh phúc” là một khái niệm khá lớn lao, mang tính lý thuyết, thậm chí gắn với hình dung về một môi trường hoàn hảo, không có áp lực. Tuy nhiên, sau khi đồng hành cùng cuộc thi, em nhận ra hạnh phúc trong trường học thực chất được tạo nên từ những điều rất nhỏ bé và bình dị trong cuộc sống hằng ngày.

Cuộc thi cũng giúp Ngọc Anh học cách quan sát, biết trân trọng hơn những khoảnh khắc xung quanh và tự tin thể hiện suy nghĩ của mình. Sau hai năm, điều em nhớ nhất không chỉ là thành tích đạt được, mà còn là cảm giác những suy nghĩ chân thành của một học sinh được lắng nghe, trân trọng và lan tỏa.

Đọc hai chủ đề của cuộc thi năm nay, Ngọc Anh cảm thấy hào hứng khi tinh thần của mùa trước vẫn được kế thừa, đồng thời cuộc thi mở rộng thêm những góc nhìn mới, thực tế hơn về “trường học hạnh phúc”. Cả hai chủ đề đều gần gũi với học sinh bởi chất liệu để viết hiện diện ngay trong cuộc sống hằng ngày: từ bữa ăn bán trú, giờ thể dục đến tình bạn, tình thầy trò hay những kỷ niệm dưới mái trường.

Tuy nhiên, gần gũi không đồng nghĩa với dễ viết, bởi học sinh có thể có những trải nghiệm tương đồng, nếu chỉ kể lại sự việc hoặc liệt kê những điều quen thuộc, bài viết rất dễ trở nên giống nhau và thiếu dấu ấn. Để tạo sự khác biệt, người viết cần tìm được câu chuyện của riêng mình trong những chất liệu đời thường, từ đó thể hiện những trải nghiệm, suy nghĩ hoặc thông điệp có ý nghĩa.

Với chủ đề về tình bạn, tình thầy trò và niềm vui đến trường, Ngọc Anh cho rằng học sinh trước hết cần mạnh dạn rời khỏi những bài văn mẫu, tránh những lời khen chung chung, sáo rỗng. Khi người viết dám kể đúng những gì mình từng trải qua, diễn tả chân thực cảm xúc và suy nghĩ của bản thân ở thời điểm ấy, câu chuyện sẽ có sức lay động tự nhiên mà không cần phải cố gắng tạo ra những tình tiết quá đặc biệt.

Với Ngọc Anh, chủ đề thứ hai là một điểm mới thú vị của cuộc thi năm nay. Nếu mùa trước tập trung nhiều hơn vào đời sống tinh thần trong trường học, thì năm nay “trường học hạnh phúc” được nhìn nhận toàn diện hơn, bao gồm cả sức khỏe thể chất, dinh dưỡng và môi trường sống.

Điều này cũng cho thấy một học sinh muốn có tinh thần vui vẻ, thoải mái thì trước hết cần có sức khỏe tốt. Chủ đề đồng thời gợi mở sự kết nối giữa gia đình, nhà trường và xã hội, giúp học sinh nhìn nhận rõ hơn về những yếu tố xung quanh góp phần tạo nên môi trường học tập hạnh phúc.

Nếu lựa chọn chủ đề này, Ngọc Anh sẽ không bắt đầu bằng những kiến thức khô khan về calo hay chất dinh dưỡng, mà từ những câu chuyện rất gần gũi quanh khay cơm bán trú. Đó có thể là hình ảnh các cô bếp chăm chút từng suất ăn, những bạn chưa thích ăn rau được cả bàn vui vẻ “vận động”, hay không khí cả lớp cùng tham gia giờ thể dục để giải tỏa căng thẳng. Từ những chi tiết tưởng như rất nhỏ ấy, nữ sinh cho rằng có thể nhìn thấy mối liên hệ giữa một bữa ăn đủ dinh dưỡng, sức khỏe thể chất và niềm vui tinh thần của học sinh.

Từ trải nghiệm ở mùa thi thứ 1, Ngọc Anh nhắn nhủ các thí sinh mùa mới không nên đặt quá nhiều áp lực lên bản thân về giải thưởng, cũng không cần cố tạo ra một câu chuyện thật lớn lao hay sử dụng những câu chữ hoa mỹ để gây ấn tượng. Thay vào đó, hãy xem “Trường học hạnh phúc” như một cuốn nhật ký mở, nơi mỗi học sinh có thể thoải mái kể về những kỷ niệm, suy nghĩ và cả những trăn trở của tuổi học trò.