Bác sĩ hướng dẫn cách sơ cứu trẻ sặc sữa
Sặc sữa là một trong những tai nạn thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt với trẻ dưới 2 tuổi. Đây là hiện tượng sữa trào vào đường thở khiến trẻ khó thở, tím tái có thể gây ngừng thở. Nếu không sơ cứu kịp thời có thể gây ảnh hưởng tính mạng cho trẻ.
Mới đây, video ghi lại hình ảnh nữ điều dưỡng Nguyễn Thị Thảo, Khoa hô hấp, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng cấp cứu cho bé 7 ngày tuổi ngưng thở do sặc sữa ngay trên xe taxi đã gây bão trên mạng xã hội.
Cụ thể, khoảng 21h ngày 4/7, trên đường chở con đi về nhà tại thôn 6, xã Kiền Bái, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng, điều dưỡng Thảo thấy một người đàn ông bế trên tay em nhỏ sơ sinh đã ngừng thở, tím tái… ra xe taxi. Phía sau là một người phụ nữ vừa chạy theo vừa khóc thảm thiết.
![Nữ điều dưỡng cứu sống bé 7 ngày tuổi ngừng thở vì sặc sữa trên đường về nhà. so-cuu](https://media.treemvietnam.net.vn/files/lanpham/2024/07/14/13/66936aff1c26e.png)
Ngay lập tức, chị Thảo đã gửi lại con, chạy theo xe taxi và giới thiệu mình là nhân viên y tế. Sau đó, chị lên xe, đỡ cháu bé trên tay người đàn ông rồi nhanh chóng cấp cứu, ép tim ngoài lồng ngực, hà hơi thổi ngạt, hút mũi miệng trực tiếp.
Sự việc được camera trên xe taxi ghi lại. Trong clip, điều dưỡng Thảo vừa thực hiện các thao tác cấp cứu vừa liên tục nói: “Cố lên, cố lên, cố lên… đánh mạnh vào chân con đi cho con có phản xạ khóc đi xem nào”. Nữ điều dưỡng liên tục xin người mẹ ngừng khóc để bản thân bình tĩnh cố gắng cứu cháu. Sau quá trình nỗ lực cấp cứu, trẻ đã có thể hô hấp trở lại.
Chị Thảo đã ở trên xe cùng gia đình bệnh nhi, liên tục hỗ trợ cấp cứu trên đường di chuyển đến Bệnh viện Đa khoa huyện Thủy Nguyên. Sau khi được sơ cứu tại Bệnh viện Đa khoa Thủy Nguyên, bé được chuyển tới Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng tiếp tục điều trị. Hiện, em bé đã qua cơn nguy kịch, sức khỏe ổn định.
Theo BSCK2 Phạm Thị Thanh Tâm – Phó trưởng Khoa Cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương, sặc sữa là một trong những tai nạn thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt với trẻ dưới 2 tuổi. Đây là hiện tượng sữa trào vào đường thở khiến trẻ khó thở, tím tái có thể gây ngừng thở. Nếu không sơ cứu kịp thời có thể gây ảnh hưởng tính mạng cho trẻ.
![Các biện pháp cấp cứu sặc sữa trẻ sơ sinh. Ảnh: Bệnh viện Nhi TƯ socuusacsua](https://media.treemvietnam.net.vn/files/lanpham/2024/07/14/13/66936aff11ff3.jpg)
Nguyên nhân sặc sữa
Trẻ bú, ăn không đúng tư thế; cho bú quá no
Cho trẻ bú khi đang khóc, đang ho
Sữa mẹ nhiều khiến trẻ nuốt không kịp
Núm vú cao su có lỗ thông quá rộng khiến sữa chảy nhiều
Trẻ sinh non tháng nên phản xạ bú – nuốt kém
Trẻ bị dị tật bẩm sinh vùng hầu họng như sứt môi, hở hàm ếch…
Dấu hiệu nhận biết trẻ sặc sữa
Theo BSCK2 Phạm Thị Thanh Tâm, dấu hiệu nhận biết trẻ sặc sữa gồm: khi trẻ đang bú (hoặc sau bú) đột ngột ho sặc sụa, tím tái và lịm đi. Có thể thấy sữa trào qua mũi, miệng.
Đối với những trẻ đẻ non, đặc biệt là trẻ suy dinh dưỡng, trẻ có dị tật vùng hàm mặt, trẻ có tình trạng giảm cơ lực (nhược cơ) thì phản xạ ho kém hơn. Dấu hiệu sặc sữa ở những trẻ này diễn ra khá là yên tĩnh, chủ yếu là biểu hiện bằng triệu chứng tím. Giai đoạn đầu sẽ là tím ở quanh môi, quanh góc mũi, có thể thở nhanh, hoặc thở chậm, ngừng thở.
Cấp cứu trẻ sặc sữa
Xử lý đúng cách trong những phút đầu tiên ngay sau khi bé bị sặc là điều vô cùng quan trọng, giúp trẻ nhanh chóng thoát khỏi tình trạng nguy hiểm. Khi trẻ bị sặc sữa, các bà mẹ cần hết sức bình tĩnh và sơ cứu trẻ theo các bước sau:
Nếu trẻ còn ho được:
Nghiêng đầu trẻ sang một bên, lau sạch sữa ở mũi, miệng trẻ. Khuyến khích để trẻ ho. Tuyệt đối không dùng tay móc họng trẻ.
Nếu trẻ không ho được, nhưng còn tỉnh:
– Bước 1: Cho trẻ nằm sấp để đầu thấp hơn ngực trên mặt trong cẳng tay tựa vào đùi. Giữ vùng đầu và cằm trẻ ở tư thế thẳng.
– Bước 2: Sử dụng gót bàn tay vỗ lưng 5 lần giữa 2 vai của trẻ theo hướng từ trên xuống dưới ra trước.
– Bước 3: Sau khi vỗ lưng, dùng cẳng tay còn lại đặt lên lưng trẻ, bàn tay giữ chặt đầu và cổ.
– Bước 4: Lật ngửa trẻ một cách cẩn thận (giữ chặt đầu và cổ), giữ trẻ nằm ngửa trên mặt trong cẳng tay tựa vào đùi. Giữ đầu thấp hơn cơ thể.
– Bước 5: Ấn ngực 5 lần ở vị trí 1⁄2 dưới xương ức, ngay dưới đường liên vú. Mỗi lần đẩy ngực khoảng 1s, cố gắng tạo áp lực đủ để sữa ra ngoài.
– Bước 6: Lặp lại chu kì 5 lần vỗ lưng và 5 lần ấn ngực cho đến trẻ thở lại hoặc khi trẻ không đáp ứng.
Nếu trẻ bất tỉnh:
– Bước 1: Lập tức gọi hỗ trợ từ người thân, cấp cứu y tế ( gọi điện thoại, bật chế độ loa ngoài và làm theo dướng dẫn). Người cấp cứu có thể ngồi hoặc quì tùy theo điều kiện.
– Bước 2: Ngay lập tức Ép tim – thổi ngạt cho trẻ :
Ép tim: vị trí ½ dưới xương ức, chiều sâu 1/3 đường kính trước sau của lồng ngực
• 30 lần ép tim – 2 lần thổi ngạt (Nếu chỉ có 1 mình)
• 15 lần ép tim – 2 lần thổi ngạt (Nếu có ≥ 2 người cấp cứu)
Thổi ngạt miệng – miệng hoặc thổi ngạt miệng – mũi cho trẻ
Thổi hơi vào trong 1 giây, chú ý quan sát lồng ngực trẻ phồng lên. Lặp lại 2 lần. Nếu lồng ngực không phồng lên, lặp lại động tác ngửa đầu nâng cằm, điều chỉnh tư thế ngửa đầu.
Miệng – Mũi: Hít 1 hơi bình thường, trùm kín và chặt miệng của người cấp cứu lên miệng và mũi của trẻ.
Miệng – Miệng: Hít 1 hơi bình thường, trùm kín và chặt miệng người cấp cứu lên miệng của trẻ. Kẹp chặt cánh mũi với ngón cái và ngón trỏ, bàn tay tì lên trán trẻ
Tiếp tục cấp cứu tại chỗ đến khi trẻ hồng trở lại hoặc có nhân viên y tế hỗ trợ.
Cách phòng ngừa trẻ bị sặc sữa
Những việc nên làm
- Khi cho trẻ bú, mẹ cần bế trẻ cao đầu, ở tư thế thoải mái.
- Nên cho trẻ ăn dưới ánh sáng để dễ dàng quan sát thấy được trẻ nuốt sau khi mút sữa và các hiện tượng tím (nếu có).
- Ngoài ra, nếu sữa mẹ tiết ra nhiều mà trẻ không bú kịp, mẹ có thể làm hãm tốc độ của dòng sữa bằng cách dùng hai ngón tay kẹp bớt đầu vú lại.
- Với trẻ nhỏ, nhất là trẻ sơ sinh không nên cho trẻ bú vội vàng.
- Với những trẻ bú bình, bố mẹ hãy chọn những bình sữa có núm vú phù hợp với lứa tuổi, không quá to, giúp sữa xuống miệng trẻ không quá nhiều, không bị sặc. Khi cho trẻ bú, cần nghiêng bình sữa góc 45o để sữa chảy xuống đầy lỗ núm vú. Trẻ sẽ không phải mút nhiều, không khí ít vào sẽ hạn chế xảy ra tình trạng sặc sữa.
- Sau khi bú xong: Nên bế trẻ nằm sấp trên vai hoặc ngực mẹ 15 – 20 phút, vỗ nhẹ lưng để trẻ ợ bớt hơi trong dạ dày, tránh đầy hơi sẽ kích thích gây sặc.
- Cha mẹ nên chia thành nhiều bữa nhỏ đặc biệt là đối với trẻ nhẹ cân.
- Đối với các trẻ có các dị tật vùng hàm mặt nên đi khám sớm để điều trị kịp thời và có các dụng cụ hỗ trợ để giảm thiệu nguy cơ sặc.
- Cần cho trẻ đến khám tại cơ sở y tế gần nhất khi trẻ nhũ nhi bỏ bú.
Những việc không nên làm
- Không nên cho trẻ bú sữa khi đang ngủ, đang khóc/cười hay đang ho.
- Không nên để gập cổ khiến trẻ bú khó khăn hơn hoặc ngửa cổ có thể khiến trẻ bị sặc sữa lên mũi.
- Không quấn tã, mặc quần áo chật, tránh làm tăng áp lực ổ bụng.
- Không nên ép trẻ ăn quá no.
Like fanpage để theo dõi thông tin mới nhất