Bảo vệ trẻ em trước bạo hành: Cần siết quản lý cấp phép, tăng chế tài xử phạt

Liên tiếp các vụ bạo hành trẻ tại cơ sở trông giữ trẻ 

Như Tạp chí Trẻ em Việt Nam đã thông tin tối 6/8, mạng xã hội lan truyền nhiều video ghi lại cảnh một phụ nữ là Triệu Thị Tâm là bảo mẫu có hành vi bị phản ánh là bạo lực với trẻ tại một cơ sở mầm non Lá Xanh ở TPHCM (trước đây là phường Thuận An, tỉnh Bình Dương).

Trong video, Triệu Thị Tâm dùng tay đánh mạnh vào đầu một bé gái. Em bé sợ hãi khóc lặng thì bảo mẫu này tiếp tục dùng dây thun bắn vào chân làm bé càng đau đớn, hoảng loạn.

Cũng tại lớp này, một cảnh quay khác cho thấy Triệu Thị Tâm dùng dây thun đeo vào chân, kéo căng rồi bắn vào lòng bàn chân của một bé trai và một bé gái khiến 2 em khóc lớn trong khi người phụ nữ liên tục quát mắng, yêu cầu "không được khóc" và phải nghe lời.

Người phụ nữ này còn có các hành động như túm áo, kéo mạnh và nhấc trẻ lên rất nhanh một cách hằn học khiến các bé sợ hãi.

Ngay trong tối 6/8, Công an phường Thuận Giao đã đến cơ sở mầm non để xác minh vụ việc, đồng thời mời những người liên quan về trụ sở làm việc. Ngày 7/8, Trường mầm non L.X đã thông báo tạm ngưng hoạt động để phối hợp với cơ quan chức năng làm rõ vụ việc một bảo mẫu bị phản ánh có hành vi bạo hành trẻ.

Sáng 8/8, Công an TP.HCM cho biết đã ra lệnh bắt người trong trường hợp khẩn cấp đối với bà Triệu Thị Tâm để tiếp tục điều tra làm rõ hành vi bạo hành trẻ em ở cơ sở mầm non tư thục Lá Xanh.

Từ việc bạo hành trẻ em gây rúng động dư luận cần phải đặt ra câu hỏi trách nhiệm của cơ sở mầm non thư thục Lá Xanh và liệu rằng bà Triệu Thị Tâm hay những người làm việc ở đây có đầy đủ bằng cấp, chứng chỉ theo quy định hiện nay không? 

Trước đó vào giữa tháng 7, chị L., ở phường Tam Bình, TPHCM, đăng bài viết và video lên mạng xã hội, phản ánh hai giáo viên mầm non có hành vi bạo lực với con mình tại Lớp mầm non độc lập Ngôi Nhà Xanh. Sau khi tiếp nhận thông tin, Công an phường Tam Bình phối hợp Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 2 và Phòng PC01 Công an TPHCM xác minh, kết luận “không có dấu hiệu tội phạm”. Tuy nhiên, trong quá trình rà soát cơ quan chức năng phát hiện cơ sở sử dụng một nhân sự quản lý chưa đáp ứng yêu cầu về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Người này chỉ có bằng trung cấp sư phạm, trong khi quy định yêu cầu nhân sự quản lý lớp mầm non độc lập phải có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm mầm non trở lên.

Theo cơ quan chức năng, việc xử lý cơ sở căn cứ quy định tại Thông tư 49/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tổ chức và hoạt động của nhóm trẻ độc lập, lớp mẫu giáo độc lập, lớp mầm non độc lập. Hiện Lớp mầm non độc lập Ngôi Nhà Xanh đã ngừng hoạt động.

Trước đó vào đầu tháng 9/2025, Công an phường Tiền Phong (tỉnh Bắc Ninh) tiếp nhận thông tin của chị Đinh Thạch Lan (sinh năm 2000, trú tại tổ dân phố Thành Công, phường Tiền Phong) về việc khi đón con là cháu D.T.V từ cơ sở mầm non, chị phát hiện trên người con có nhiều vết bầm tím. Kết quả điều tra cho thấy, người gây thương tích cho cháu D.T.V là bảo mẫu L.T.V.A (sinh năm 1990, giáo viên cơ sở mầm non M.X, phường Tiền Phong).

Cũng vào năm 2025, khi phụ huynh đến đón con tại cơ sở mầm non tư thục Con Cưng (xã Quế Mỹ, huyện Quế Sơn, Quảng Nam) thì phát hiện hai má của con mình bị bầm, trong khi cô giáo nói do bé va chạm vào giường. Tuy nhiên, khi cơ quan Công an vào cuộc đã điều tra ra trong giờ nghỉ trưa, giáo viên (21 tuổi) cũng là chủ cơ sở mầm non tư thục Con Cưng đã dùng dụng cụ đánh bé, thậm chí có hành vi ấn dụng cụ vào miệng bé.

Cũng trong khoảng thời gian này, liên tiếp xảy ra các vụ giáo viên bạo hành trẻ nhỏ tại Trường mầm non May Đáp Cầu (tỉnh Bắc Ninh) hay vụ việc xảy ra tại Trường mầm non Dương Đông, nhiều cô giáo đánh vào vai, nhéo vào tai trẻ, thậm chí có cô giáo còn dùng cây vợt muỗi gí vào các em bắt xếp hàng ngay ngắn, hoặc dùng vật dụng giống như khúc xốp khẻ vào các em.

Từ những vụ việc trên, dù diễn biến và mức độ khác nhau, nhưng đều cho thấy một vấn đề đáng lưu ý: trách nhiệm bảo vệ trẻ em không thể chỉ đặt lên vai người trực tiếp chăm sóc trẻ. Đằng sau mỗi cơ sở còn là câu chuyện về điều kiện hoạt động, tiêu chuẩn tuyển dụng, năng lực của nhân sự, trách nhiệm của người quản lý và cơ chế kiểm tra, giám sát. Khi những "hàng rào" này không được thực hiện nghiêm túc, nguy cơ trẻ bị tổn thương có thể chỉ được phát hiện khi sự việc đã xảy ra.

Không chỉ người gây bạo lực phải chịu trách nhiệm

Trao đổi với PV Tạp chí Trẻ em Việt Nam, TS. LS. Đặng Văn Cường  - Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam cho biết, người phụ nữ trong video có hành vi dùng dây thun bắn vào chân, đánh vào đầu, chửi mắng, đe dọa hoặc đối xử tàn ác với trẻ thì đây là “hành vi bạo lực trẻ em” bị pháp luật nghiêm cấm.

Theo chuyên gia, pháp luật không đòi hỏi hành vi phải gây thương tích nghiêm trọng mới được xác định là bạo lực trẻ em. Với trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm có thể bị phạt hành chính từ 10-20 triệu đồng theo Điều 22 Nghị định 130/2021/NĐ-CP, đồng thời có thể phải chi trả chi phí khám, chữa bệnh và bồi thường thiệt hại cho trẻ.

Nếu hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, người thực hiện có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về các tội như “Hành hạ người khác” hoặc “Cố ý gây thương tích”, tùy tính chất, mức độ và hậu quả. Đáng chú ý, với nạn nhân dưới 16 tuổi, ngay cả trường hợp tỷ lệ tổn thương cơ thể dưới 11% vẫn có thể bị xử lý hình sự trong những trường hợp luật định.

LS. Đặng Văn Cường cho rằng, cơ quan chức năng cần làm rõ toàn bộ quá trình chăm sóc trẻ, đặc biệt nếu hành vi xảy ra với nhiều trẻ hoặc lặp lại nhiều lần, thay vì chỉ xem xét một đoạn video riêng lẻ. Mức độ xử lý sẽ phụ thuộc vào độ tuổi, số lượng trẻ bị tác động, tính chất và phương thức hành vi, mức độ tổn thương thể chất, tinh thần, tần suất vi phạm và trách nhiệm của người được giao chăm sóc, giáo dục trẻ.

Đồng thời, TS. LS Đặng Văn Cường nhấn mạnh, khi xảy ra bạo hành trẻ em, cần tránh cách tiếp cận chỉ tập trung vào người trực tiếp thực hiện hành vi, bởi đó mới là một tầng trách nhiệm.

Luật Trẻ em quy định bảo vệ trẻ em được thực hiện theo ba cấp độ gồm phòng ngừa, hỗ trợ và can thiệp, với trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình và cá nhân.

Vì vậy, nếu cơ sở tuyển người không đủ tiêu chuẩn, không kiểm tra hồ sơ, bố trí người không đủ năng lực chăm sóc trẻ hoặc biết nhân viên có hành vi không phù hợp nhưng vẫn để tiếp tục làm việc, trách nhiệm của cơ sở và người quản lý cần được xem xét.

Trách nhiệm này có thể bao gồm hành chính, dân sự và trong trường hợp đủ căn cứ, trách nhiệm hình sự. Chẳng hạn, nếu người quản lý không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng và đủ yếu tố cấu thành, có thể bị xem xét theo Điều 360 Bộ luật Hình sự về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Việc xác định trách nhiệm quản lý cần dựa trên nguyên tắc "biết - phải biết - có nghĩa vụ phải biết". Cơ quan chức năng cần làm rõ cơ sở có cơ chế giám sát hay không, có camera, tiếp nhận phản ánh của phụ huynh, kiểm tra đột xuất và quy trình xử lý khi có dấu hiệu bất thường hay không.

"Nếu đã có những dấu hiệu cảnh báo nhưng người quản lý bỏ qua thì đó là vấn đề hoàn toàn khác với trường hợp hành vi xảy ra đột xuất, ngoài khả năng nhận biết và kiểm soát hợp lý", ông Cường phân tích.

Chuyên gia cho rằng với những cơ sở liên tục để xảy ra bạo hành hoặc có hệ thống quản lý yếu kém, vấn đề không chỉ là phạt bao nhiêu tiền mà cần đặt câu hỏi cơ sở đó còn đủ điều kiện để tiếp tục giữ trẻ hay không.

Bên cạnh xử phạt, cần chú trọng bồi thường và phục hồi cho trẻ, bởi tổn hại không chỉ nằm ở thương tích có thể nhìn thấy mà còn có thể bao gồm sang chấn tâm lý, nỗi sợ hãi và ảnh hưởng lâu dài đến quá trình phát triển.

"Chi phí vi phạm phải đủ lớn để triệt tiêu lợi ích của hành vi vi phạm. Nhưng chi phí đó không chỉ là tiền phạt, mà còn phải bao gồm bồi thường, đình chỉ hoạt động, trách nhiệm nghề nghiệp của người vi phạm và người quản lý, thậm chí trách nhiệm hình sự khi đủ dấu hiệu", ông Cường đề xuất.

Ngăn bạo lực trẻ em: Siết cấp phép, tuyển dụng và chế tài

TS.LS Đặng Văn Cường cho rằng bảo vệ trẻ em phải bắt đầu ngay từ khâu cấp phép, xây dựng cơ sở vật chất và tuyển dụng nhân sự, thay vì chỉ xử lý khi vụ việc xảy ra. Hoạt động trông giữ, chăm sóc, giáo dục trẻ em có tính chất đặc thù bởi đối tượng phục vụ là trẻ em - nhóm chưa có đầy đủ khả năng tự bảo vệ mình. Vì vậy, pháp luật đặt ra các yêu cầu về điều kiện hoạt động, cơ sở vật chất và đội ngũ nhân sự.

Theo Văn bản hợp nhất số 07/2026/VBHN-BGDĐT ngày 23/7/2026, các nhóm trẻ, lớp mẫu giáo, lớp mầm non độc lập dân lập, tư thục phải bảo đảm yêu cầu về tổ chức, cơ sở vật chất và đội ngũ. Người trực tiếp chăm sóc, giáo dục trẻ phải đáp ứng các tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp, trình độ đào tạo, chuyên môn, nghiệp vụ và sức khỏe; đồng thời có trách nhiệm bảo đảm an toàn thể chất, tinh thần và tôn trọng quyền, lợi ích của trẻ.

"Người làm nghề chăm sóc trẻ không chỉ cần chuyên môn mà còn phải có phẩm chất đạo đức và năng lực kiểm soát hành vi", ông Cường nói, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu trước khi tiếp nhận trẻ, một cơ sở về cơ bản phải đáp ứng ba nhóm điều kiện: được phép hoạt động đúng quy định; bảo đảm môi trường, cơ sở vật chất an toàn; và sử dụng nhân sự đáp ứng yêu cầu về đạo đức, chuyên môn, nghiệp vụ, sức khỏe.

Đặc biệt, về chế tài, TS.LS Đặng Văn Cường cho rằng, cần phân biệt giữa mức phạt trên giấy và sức răn đe trong thực tế. Hiện Nghị định 130/2021/NĐ-CP quy định phạt 10-20 triệu đồng đối với một số hành vi bạo lực trẻ em; mức phạt đối với tổ chức vi phạm về nguyên tắc gấp đôi cá nhân. Một số trường hợp còn có thể bị đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động của cơ sở.

Tuy nhiên, theo Luật sư Cường, pháp luật cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng tăng đáng kể "chi phí" pháp lý, kinh tế và nghề nghiệp đối với hành vi bạo lực trẻ em, nhất là với người trực tiếp chăm sóc và người quản lý cơ sở.

Chuyên gia đề xuất “phân tầng mức độ vi phạm”, trong đó cần xem xét nghiêm khắc hơn với hành vi xảy ra có hệ thống, với nhiều trẻ, tái phạm, che giấu hoặc có tính chất trả đũa. Đồng thời, trách nhiệm không nên chỉ dừng ở người trực tiếp đánh trẻ mà cần xem xét cả người quản lý nếu vi phạm nghĩa vụ tuyển dụng, giám sát hoặc che giấu hành vi bạo lực.

“Đặc biệt cần tăng cường chế tài nghề nghiệp. Người có hành vi bạo lực nghiêm trọng với trẻ em cần có cơ chế hạn chế hoặc cấm đảm nhiệm công việc trực tiếp chăm sóc, giáo dục trẻ trong một thời gian nhất định, tùy tính chất và mức độ vi phạm", ông Cường đề xuất.

Pháp luật Việt Nam đã có các quy định thực định gắn với Trẻ em, hướng đến bảo vệ đối tượng dưới 16 tuổi như Luật Trẻ em năm 2016 được sửa đổi, bổ sung năm 2016, có các quy định, chế tài hành chính, hình sự gắn với hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân.

Luật Trẻ em hiện hành quy định rất cụ thể việc việc bảo vệ trẻ em là việc thực hiện các biện pháp phù hợp để bảo đảm trẻ em được sống an toàn, lành mạnh; phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm hại trẻ em; trợ giúp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Hướng đến sự phát triển toàn diện của trẻ em là sự phát triển đồng thời cả về thể chất, trí tuệ, tinh thần, đạo đức và mối quan hệ xã hội của trẻ em. 

Khi phát hiện hoặc có thông tin về trẻ bị bạo lực, xâm hại, trong thời gian nhanh nhất tổ chức, cá nhân phải thông báo ngay (trực tiếp hoặc qua điện thoại hoặc hình thức khác) cho 4 đầu mối gồm: Ủy ban nhân dân, Công an cấp xã; đường dây tư vấn hỗ trợ trẻ em (111, 113, 1900.54.55.59, 1800.90.69) và Cơ quan lao động - Thương binh và xã hội các cấp.

Khi bị vi phạm, trẻ em thuộc đối tượng được hỗ trợ pháp lý hoặc được cơ quan tố tụng chỉ định luật sư (hoàn toàn miễn phí), được người giám hộ cùng tham gia các giai đoạn tố tụng (điều tra, truy tố, xét xử) đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp.

Khi phát hiện các vụ bạo hành trẻ em, độc giả có thể gửi thông tin tới Fanpage hoặc Diễn đàn Trẻ em Việt Nam, liên lạc với số điện thoại đường dây nóng: