Có được tự ý in sách giáo khoa?

Nhu cầu tìm mua sách giáo khoa tăng cao, kéo theo tình trạng một số tài liệu, sách giáo khoa được sao chép, photocopy để cung cấp cho học sinh, phụ huynh.

Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, ngày 7 và 8-9, Công an xã Trường Phú phối hợp Phòng An ninh chính trị nội bộ - Công an tỉnh Quảng Trị phát hiện 3 tài khoản Facebook đăng tải nội dung liên quan đến việc sao chép, photocopy tài liệu, sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 để cung cấp, bán lại cho phụ huynh, học sinh.

Qua xác minh, lực lượng chức năng xác định chủ 3 tài khoản Facebook trên là V.T.T.L., N.T.M.H. và D.T.N.T., cùng trú tại xã Trường Phú.

Tại buổi làm việc với cơ quan công an, cả 3 người đều thừa nhận hành vi đăng tải nội dung liên quan đến việc sao chép, photocopy sách giáo khoa, tài liệu để cung cấp, bán lại. Vụ việc đang được cơ quan chức năng tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định.

Vụ việc đặt ra một vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm: khi con chưa kịp có sách giáo khoa, việc sao chép tài liệu để phục vụ học tập được pháp luật quy định như thế nào? Đặc biệt, đâu là ranh giới giữa việc sao chép phục vụ nhu cầu học tập và việc sao chép để kinh doanh, phát hành?

Không phải tài liệu trên Internet đều được tự ý sao chép, bán lại

Theo Luật Sở hữu trí tuệ, quy định quyền sao chép tác phẩm là quyền tài sản thuộc quyền độc quyền của chủ sở hữu quyền tác giả. Pháp luật có quy định một số trường hợp được sao chép tác phẩm mà không phải xin phép, nhưng phải đáp ứng các điều kiện luật định. Vì vậy, việc một tài liệu hoặc sách được đăng tải trên Internet không đồng nghĩa với việc bất kỳ ai cũng có quyền tải về, in thành nhiều bản và bán lại.

Đáng lưu ý, hành vi sao chép sách, tài liệu không chỉ liên quan đến người trực tiếp bán bản photocopy. Công an cũng khuyến cáo các cơ sở in ấn, photocopy cần lưu ý khi thực hiện việc sao chép và bán các bản sao tác phẩm nhằm mục đích thương mại mà không được chủ sở hữu quyền tác giả hoặc chủ thể có quyền cho phép.

Theo cơ quan Công an, hành vi này có thể bị xử lý vi phạm hành chính. Tùy tính chất, mức độ và quy mô, hành vi xâm phạm quyền tác giả còn có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định pháp luật.

Nghị định số 341/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan. Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần tìm hiểu quy định về quyền tác giả trước khi sao chép, in hoặc phát hành các tác phẩm đã được bảo hộ.

Đối với hoạt động kinh doanh sách, tài liệu, việc sao chép để bán lại cần có sự cho phép của chủ thể có quyền theo quy định. Trong bối cảnh đầu năm học, khi một số học sinh có thể chưa kịp có đủ sách giáo khoa, việc tìm giải pháp bảo đảm tài liệu học tập cần đi cùng với việc tuân thủ quy định về quyền tác giả.

Phụ huynh, học sinh cũng cần phân biệt giữa việc tiếp cận tài liệu để học tập với hoạt động sao chép, phát hành nhằm mục đích thương mại, tránh phát sinh những vi phạm không đáng có.