Bài 2: Khi phụ huynh cùng giám sát bữa ăn

Phụ huynh được nhìn thấy, được trực tiếp kiểm tra

Với phụ huynh, một bữa ăn bán trú không chỉ là khay cơm được đặt trước mặt con vào mỗi buổi trưa. Điều họ quan tâm còn là thực phẩm từ đâu, chất lượng thế nào, suất ăn thực tế có đúng với những gì nhà trường công khai và phụ huynh có thể tham gia kiểm tra đến đâu.

Tại Trường THCS Phong Phú, việc phụ huynh tham gia giám sát bữa ăn đã trở thành một phần trong cách theo dõi chất lượng bán trú. Ông Phan Thanh Hiền, phụ huynh học sinh Trường THCS Phong Phú, xã Bình Hưng, cho biết điều ông quan tâm nhất là nguồn gốc thực phẩm và sự an toàn của những món ăn được đưa vào trường. Không chỉ theo dõi thông tin từ nhà trường, phụ huynh còn trực tiếp tham gia kiểm tra, trong đó có những lần kiểm tra đột xuất.

Theo ông Hiền, khi vào trường, phụ huynh có thể kiểm tra giấy kiểm nghiệm an toàn thực phẩm, hóa đơn, chứng từ và nguồn gốc thực phẩm.“Chúng tôi luôn quan tâm và kiểm tra khá sát sao nguồn thực phẩm, có thể vào trường kiểm tra đột xuất để xem chất lượng bữa ăn thực tế như thế nào. Khi kiểm tra, phụ huynh có thể xem giấy kiểm nghiệm an toàn thực phẩm, hóa đơn, chứng từ và nguồn gốc thực phẩm. Việc giám sát không phải để làm khó nhà trường, mà để biết được đầu vào, đầu ra và có cơ sở yên tâm về chất lượng bữa ăn của các con”, ông Hiền chia sẻ.

Theo ông Hiền, việc giám sát chỉ thực sự có ý nghĩa khi phụ huynh có thể kiểm tra ở những thời điểm khác nhau, thay vì chỉ được xem vào một ngày đã được chuẩn bị trước. “Tôi mong nhà trường tiếp tục phối hợp với phụ huynh, tạo điều kiện để phụ huynh có thể vào kiểm tra đột xuất. Khi có thể kiểm tra vào những ngày khác nhau, phụ huynh mới biết được bữa ăn của các con có thực sự được duy trì chất lượng như vậy hằng ngày hay không”, ông Hiền nói.

Cùng tham gia giám sát bữa ăn tại trường, ông Nguyễn Công Sương, phụ huynh học sinh Trường THCS Phong Phú, cho rằng những thông tin được cung cấp cho phụ huynh cần có căn cứ để kiểm chứng. Từ giấy tờ, hóa đơn liên quan đến nguồn gốc thực phẩm đến việc lưu mẫu, phụ huynh có thể trực tiếp xem và đối chiếu khi tham gia kiểm tra.

Điều ông Sương đặc biệt lưu ý là việc kiểm tra phải phản ánh đúng hoạt động thường ngày của bếp ăn. Một suất ăn được chuẩn bị tốt trong ngày có đoàn kiểm tra sẽ không nói lên đầy đủ chất lượng nếu những ngày bình thường không duy trì được như vậy. Không chỉ dừng ở việc “được xem”. Phụ huynh muốn được tiếp cận thông tin, được kiểm tra chứng từ và được nhìn thấy thực tế, qua đó đối chiếu giữa những gì nhà trường công khai với bữa ăn mà học sinh thực sự nhận được.

Từ công khai thông tin đến quyền được giám sát

Nếu phụ huynh là người trực tiếp đặt câu hỏi về bữa ăn, nhà trường chính là nơi quyết định những thông tin nào được mở ra và phụ huynh có thể tham gia giám sát đến đâu. Tại Trường THCS Ba Đình, việc này được nhà trường thực hiện từ trước khi bữa ăn được phục vụ. Thực đơn được tổ giám sát duyệt và gửi đến phụ huynh hằng tuần. Hình ảnh suất ăn hoàn thiện trước giờ học sinh dùng bữa cũng được cập nhật mỗi ngày. Quan trọng hơn, phụ huynh được mời trực tiếp đến trường để kiểm tra và trải nghiệm bữa ăn.

Bà Vương Thị Minh Xuân, Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, cho biết: “Để phụ huynh học sinh yên tâm với các bữa ăn, nhà trường tạo niềm tin dựa trên tinh thần mở cửa giám sát và lắng nghe học sinh. Thực đơn bán trú được tổ giám sát duyệt và gửi đến phụ huynh học sinh hằng tuần. Hằng ngày, hình ảnh suất ăn được hoàn thiện trước giờ học sinh ăn cũng được cập nhật để phụ huynh dễ dàng theo dõi. Nhà trường mời phụ huynh, cha mẹ học sinh đến để cùng ăn, cùng trải nghiệm".

Tại Trường THCS Ba Đình, việc giám sát cũng không chỉ có sự tham gia của người lớn. Nhà trường duy trì khảo sát ý kiến học sinh về hương vị, những món các em yêu thích để có cơ sở điều chỉnh thực đơn. Bởi suy cho cùng, học sinh mới là người trực tiếp sử dụng bữa ăn mỗi ngày. Việc lắng nghe các em giúp quá trình giám sát không chỉ xoay quanh hồ sơ, giấy tờ hay khẩu phần, mà còn hướng đến trải nghiệm thực tế của người ăn.

Tại Trường THCS Bưng Riềng, việc công khai được nhà trường gắn với quyền kiểm tra trực tiếp của phụ huynh. Ông Nguyễn Thành Hà, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết Ban đại diện cha mẹ học sinh có thể đến kiểm tra hoạt động bán trú, kể cả những lần kiểm tra đột xuất. Nhà trường cũng chủ động lưu lại hình ảnh, clip bữa ăn hằng ngày để khi phụ huynh có thắc mắc hoặc phản ánh, các bên có cơ sở đối chiếu, kiểm tra lại.

“Phụ huynh có thể kiểm tra đột xuất bất cứ lúc nào. Hằng ngày, nhà trường đều chụp lại khay thức ăn, lưu hình ảnh để phụ huynh có thể theo dõi. Khi có phản ánh thì nhà trường cũng có cơ sở để kiểm tra, đối chiếu lại", ông Hà nói.

Cách làm này giúp việc công khai không dừng ở thông tin được gửi đến phụ huynh, mà tạo ra dấu vết để kiểm chứng. Khi hình ảnh được lưu lại hằng ngày và phụ huynh có quyền kiểm tra trực tiếp, chất lượng bữa ăn có thể được đối chiếu cả từ những gì diễn ra tại bếp lẫn phần ăn thực tế đến tay học sinh. giữa việc công khai và việc giám sát có một khoảng cách không thể bỏ qua. Một thực đơn được gửi đến phụ huynh giúp họ biết con sẽ ăn gì. Một bức ảnh suất ăn giúp họ nhìn thấy phần ăn.

Nhưng để phụ huynh thực sự có quyền giám sát, họ còn cần được tiếp cận, kiểm tra và đối chiếu những thông tin đó với thực tế. Đó cũng là lý do những lần phụ huynh trực tiếp đến trường, dùng thử bữa ăn, kiểm tra bếp hoặc xem hồ sơ có ý nghĩa vượt ra ngoài một hoạt động mang tính hình thức.

Những cuộc kiểm tra ấy tạo ra một kênh phản hồi hai chiều: phụ huynh có thể đặt câu hỏi, nhà trường có trách nhiệm giải thích, còn học sinh có cơ hội nói lên trải nghiệm của mình. Minh bạch vì thế không chỉ là đưa thông tin lên nhóm phụ huynh hay gửi một thực đơn trước mỗi tuần. Công khai chỉ thực sự có ý nghĩa khi thông tin đó đủ để phụ huynh đối chiếu, kiểm chứng và đặt câu hỏi.