ĐBQH kiến nghị cơ chế đặc thù để nâng chất lượng dinh dưỡng học đường

Căng tin trường học không thể trở thành thị trường độc quyền

Phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Châu Quỳnh Dao (Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang) đặt vấn đề về tình trạng giá đồ ăn, thức uống trong trường học cao hơn so với bên ngoài.

Theo đại biểu, đây là câu hỏi nhiều năm qua chưa được giải quyết thỏa đáng. Khi bước qua cổng trường, học sinh phải mua một đĩa cơm, chai nước với giá cao hơn thị trường, trong khi môi trường trường học khép kín vì yêu cầu an toàn khiến các em gần như không có lựa chọn khác. Điều này vô tình biến căng tin thành một thị trường độc quyền.

Đại biểu cho rằng, căn nguyên của tình trạng này nằm ở quy định đấu giá tài sản công. Việc áp dụng cách thức cho thuê mặt bằng căng tin trong trường học, bệnh viện tương tự mặt bằng kinh doanh ngoài thị trường đã khiến chi phí bị đẩy lên, trong khi mục tiêu của các dịch vụ này trước hết phải là phục vụ người học và người bệnh.

Phân tích một suất ăn có giá 35.000 đồng, đại biểu cho biết phần thuế cao nhất khoảng 8%, tương đương 2.000 đồng, trong khi chi phí mặt bằng có thể chiếm 30-40%, tương đương 10.000-14.000 đồng. Vì vậy, chính sách miễn, giảm thuế đối với đơn vị cung cấp suất ăn học đường là đáng ghi nhận nhưng mới giải quyết được một phần vấn đề. Nếu không tháo gỡ chi phí mặt bằng, giá bữa ăn khó có thể giảm đáng kể.

Đại biểu chỉ ra hai điểm nghẽn. Thứ nhất, quy định hiện hành đang cào bằng mặt bằng căng tin trường học, bệnh viện với mặt bằng kinh doanh thông thường. Thứ hai, giữa Luật Đấu thầu và Luật Quản lý, sử dụng tài sản công còn có cách tiếp cận chưa thống nhất. Trong khi Luật Đấu thầu cho phép chỉ định, thuê hoặc đặt hàng dịch vụ công thì quy định về quản lý tài sản công yêu cầu đấu giá trong trường hợp đơn vị không tự cung ứng, vận hành được.

Theo đại biểu, nhà trường và bệnh viện không phải đơn vị chuyên về tài chính, kinh tế để tổ chức định giá, đấu giá và vận hành hoạt động kinh doanh. Khi buộc phải đấu giá mặt bằng, chi phí thuê cao có thể được tính vào giá dịch vụ, cuối cùng người học và người bệnh phải gánh chịu.

Lấy sức khỏe người học làm thước đo

Từ thực tế trên, đại biểu đề nghị địa phương, nhà trường, ban đại diện cha mẹ học sinh phối hợp chặt chẽ, lấy phòng ngừa sai phạm làm trọng tâm và sức khỏe người học làm thước đo.

Đại biểu dẫn kinh nghiệm Singapore trong việc bố trí mặt bằng căng tin với mức giá thuê tượng trưng, đồng thời kiểm soát giá trần để giảm chi phí cho học sinh. Tại Nhật Bản, Hàn Quốc, mô hình bữa trưa học đường được tổ chức theo hướng Nhà nước bảo đảm cơ sở vật chất, phụ huynh đóng góp chi phí nguyên liệu chế biến thức ăn. Căng tin không chỉ cung cấp bữa ăn mà còn là môi trường giáo dục văn hóa ăn uống, chăm sóc thể chất cho học sinh.

Cũng liên quan đến an toàn học đường, chiều 30/10, ĐBQH Nguyễn Văn Huy (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên) đề nghị tăng trách nhiệm của các nền tảng số trong bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bị dụ dỗ, đe dọa, phát tán hình ảnh riêng tư hoặc giả mạo hình ảnh, giọng nói bằng trí tuệ nhân tạo. Đại biểu cho rằng, không thể chỉ đặt trách nhiệm bảo vệ trẻ lên gia đình và nhà trường mà cần có cơ chế buộc các nền tảng ngăn chặn người lạ tiếp cận trẻ, xử lý kịp thời nội dung độc hại.

Giải trình vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, Bộ đã xin ý kiến về dự thảo thông tư quy định việc cung cấp bữa ăn nội trú, bán trú và đang hoàn thiện để ban hành trong thời gian tới.

Đối với việc bảo vệ học sinh trên môi trường mạng, Bộ trưởng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan hoàn thiện văn bản pháp luật, quy định rõ trách nhiệm của các bên trong bảo vệ học sinh, trong đó có trách nhiệm của nhà mạng và các đơn vị cung cấp dịch vụ trên mạng./.