Nhân rộng các hoạt động, mô hình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em

Một trong những nội dung đáng chú ý của Chương trình là duy trì, phát triển và nhân rộng các hoạt động, mô hình có sự tham gia của trẻ em như Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em, Phiên họp giả định Hội đồng nhân dân trẻ em, Diễn đàn trẻ em, Hội đồng trẻ em, Câu lạc bộ quyền trẻ em và các chương trình, hoạt động do trẻ em khởi xướng, thực hiện.

Tạo môi trường để trẻ em được tham gia thực chất

Mục tiêu tổng quát của Chương trình nhằm tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy thực hiện quyền tham gia của trẻ em thông qua thay đổi tư duy, phương pháp tiếp cận, lấy trẻ em làm trung tâm.

Chương trình hướng tới phát huy vai trò và nâng cao nhận thức, năng lực của trẻ em, gia đình, đội ngũ công chức, viên chức làm công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em, cơ sở giáo dục, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cơ sở trợ giúp xã hội, cộng đồng, mạng lưới cộng tác viên, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Các mô hình được thực hiện phù hợp với từng độ tuổi của trẻ em, nhóm đối tượng và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội. Qua đó, bảo đảm trẻ em tham gia thực chất, hiệu quả, an toàn, bình đẳng và có trách nhiệm, đồng thời tạo điều kiện để ý kiến, nguyện vọng của trẻ em có tác động đến quá trình ra quyết định về các vấn đề về trẻ em hoặc liên quan đến trẻ em.

Chương trình cũng hướng tới góp phần xây dựng thế hệ công dân Việt Nam mới phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tâm lý, tình cảm, đạo đức và xã hội, có ý chí, bản lĩnh và sự tự tin trong quá trình hội nhập và phát triển.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, 100% chương trình, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội về trẻ em hoặc liên quan đến trẻ em được tham vấn, lấy ý kiến trẻ em hoặc tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em.

100% tỉnh, thành phố xây dựng, hướng dẫn và triển khai mô hình quyền tham gia của trẻ em do trẻ em khởi xướng và thực hiện.

Chương trình phấn đấu 90% trẻ em từ 6 tuổi trở lên được trang bị kiến thức, kỹ năng tham gia phù hợp với độ tuổi và 80% trẻ em được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng trong gia đình, cơ sở giáo dục, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cơ sở trợ giúp xã hội. Đồng thời, 50% trẻ em từ 11 tuổi trở lên được tham gia ít nhất một mô hình quyền tham gia của trẻ em.

Đối với người lớn, mục tiêu đặt ra là 100% người làm công tác trẻ em, cán bộ Đoàn, Đội, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, giáo viên; 70% cha mẹ, người chăm sóc trẻ em được truyền thông, nâng cao năng lực về kiến thức, kỹ năng, phương pháp và mô hình quyền tham gia của trẻ em.

Đáng chú ý, 100% ý kiến, nguyện vọng của trẻ em tại Diễn đàn trẻ em quốc gia và Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em; ít nhất 70% ý kiến, nguyện vọng của trẻ em tại Hội đồng trẻ em, Diễn đàn trẻ em cấp tỉnh, cấp xã và các diễn đàn trẻ em khác được lắng nghe, tiếp nhận, xem xét, giải quyết và phản hồi đầy đủ, kịp thời, khách quan, trung thực.

Phát triển đa dạng các chương trình, sản phẩm truyền thông

Để đạt các mục tiêu trên, một trong những giải pháp được Chương trình đặt ra là nâng cao nhận thức, năng lực về quản lý nhà nước, kiến thức, kỹ năng thực hiện quyền tham gia của trẻ em cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị, gia đình, trẻ em và cá nhân có liên quan.

Trong đó, nghiên cứu, xây dựng và ban hành quy trình, tiêu chuẩn về sự tham gia của trẻ em; thực hiện lấy ý kiến của trẻ em trong quá trình xây dựng và triển khai chương trình, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, quyết định, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội về trẻ em hoặc liên quan đến trẻ em.

Cùng với đó, xây dựng, phát triển và đa dạng hóa các chương trình, sản phẩm, tài liệu, hình thức truyền thông về quyền tham gia của trẻ em nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của trẻ em, gia đình, nhà trường và cộng đồng.

Công tác truyền thông, phổ biến kiến thức, kỹ năng và vận động xã hội được tổ chức nhằm thúc đẩy sự tham gia của trẻ em vào các vấn đề về trẻ em hoặc liên quan đến trẻ em, phù hợp với đặc điểm tâm lý, xã hội, văn hóa vùng, miền và từng nhóm đối tượng.

Chương trình cũng chú trọng tổ chức bồi dưỡng, đào tạo, tập huấn, nâng cao nhận thức, năng lực về quản lý nhà nước, kiến thức, kỹ năng cho trẻ em, gia đình, đội ngũ công chức, viên chức làm công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em, cơ sở giáo dục, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cơ sở trợ giúp xã hội, cộng đồng, mạng lưới cộng tác viên, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Đồng thời, thúc đẩy trẻ em tự thực hiện các sáng kiến, sản phẩm truyền thông của trẻ em, qua đó tạo thêm cơ hội để trẻ em thể hiện tiếng nói, suy nghĩ và nguyện vọng của mình.

Nhân rộng các mô hình có sự tham gia của trẻ em

Bên cạnh các giải pháp về truyền thông, Chương trình sẽ duy trì, phát triển, bảo đảm thực chất và nâng cao chất lượng các hoạt động, mô hình có sự tham gia của trẻ em.

Các bộ, ngành, tổ chức, đơn vị, địa phương rà soát, đánh giá để duy trì và nhân rộng một số hoạt động, mô hình có sự tham gia của trẻ em, bao gồm Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em, Phiên họp giả định Hội đồng nhân dân trẻ em, Diễn đàn trẻ em, Hội đồng trẻ em, Câu lạc bộ quyền trẻ em và các chương trình, hoạt động do trẻ em khởi xướng, thực hiện.

Bên cạnh đó là hoạt động đối thoại học đường; nhóm gia đình đồng hành cùng trẻ em để thúc đẩy quyền của trẻ em trong gia đình; tham vấn, thăm dò, lấy ý kiến trẻ em và các hoạt động, mô hình khác phù hợp với điều kiện thực tế.

Việc duy trì, phát triển và nhân rộng các mô hình được kỳ vọng tạo thêm những không gian phù hợp để trẻ em được bày tỏ suy nghĩ, nguyện vọng, tham gia trao đổi về những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình, đồng thời từng bước phát huy vai trò chủ thể của trẻ em trong các hoạt động có liên quan.

Tăng cường hợp tác quốc tế về quyền tham gia của trẻ em

Chương trình đặt ra yêu cầu tăng cường thông tin, tuyên truyền đối ngoại về chủ trương, chính sách, kết quả và mô hình tốt của Việt Nam trong thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em, nhất là các nỗ lực thực hiện cam kết quốc tế về quyền trẻ em, bảo đảm trẻ em được lắng nghe, tham vấn và phản hồi ý kiến trong quá trình xây dựng, thực hiện chính sách.

Việt Nam sẽ chủ động tham gia, nâng cao vị thế tại các diễn đàn trẻ em quốc tế và khu vực; thực hiện hiệu quả các cam kết, điều ước quốc tế về quyền trẻ em nói chung và quyền tham gia của trẻ em nói riêng.

Đồng thời, huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực hỗ trợ kỹ thuật để thực hiện quyền tham gia của trẻ em, góp phần tạo môi trường để trẻ em được tham gia ngày càng thực chất, an toàn và phù hợp với độ tuổi./.