Phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được hỗ trợ tiền, miễn phí sàng lọc thai nhi

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Dân số.

Nghị định quy định cụ thể các nội dung liên quan đến điều kiện, thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai; mức hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ sinh con; phạm vi, đối tượng và mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh, sơ sinh đối với một số bệnh bẩm sinh.

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng. Lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc.

Về điều kiện hưởng chế độ, Nghị định nêu rõ lao động nữ sinh con thứ hai được hưởng chế độ thai sản nếu tại thời điểm sinh đang có một con đẻ còn sống và đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Đối với lao động nam, trường hợp vợ sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống cũng được hưởng chế độ nghỉ thai sản theo quy định.

Nghị định đồng thời quy định các trường hợp không được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội. Thủ tục giải quyết chế độ thai sản sẽ thực hiện theo quy định hiện hành của pháp luật về bảo hiểm xã hội và quy trình chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp của Bộ Tài chính.

Người kê khai hồ sơ đề nghị hưởng chế độ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung kê khai.

Đáng chú ý, Nghị định quy định mức hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng cho phụ nữ sinh con thuộc một trong các trường hợp gồm phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ sinh sống tại tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.

Trường hợp phụ nữ đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng nêu trên thì chỉ được hưởng một mức hỗ trợ.

Việc hỗ trợ kinh phí sẽ do UBND cấp xã thực hiện căn cứ dữ liệu từ hệ thống đăng ký khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng định danh điện tử VNeID và các cơ sở dữ liệu liên quan. Khoản hỗ trợ được chi trả cùng thời điểm đăng ký khai sinh cho trẻ.

Theo Nghị định, các quy định về hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ ở địa phương có mức sinh thấp và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Kinh phí hỗ trợ do ngân sách địa phương bảo đảm.

Bên cạnh chính sách hỗ trợ sinh con, Nghị định cũng quy định cụ thể về việc khám, sàng lọc trước sinh và sơ sinh nhằm phát hiện sớm các bệnh bẩm sinh.

Theo đó, phụ nữ mang thai được hỗ trợ khám và sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản gồm hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).

Trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 5 bệnh cơ bản gồm suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.

Nghị định quy định mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh được thanh toán theo chi phí thực tế nhưng tối đa không quá 900.000 đồng/trường hợp. Đối với sàng lọc sơ sinh, mức hỗ trợ tối đa là 600.000 đồng/trường hợp.

Trường hợp cơ quan có thẩm quyền phê duyệt giá gói dịch vụ khám sàng lọc thì mức hỗ trợ sẽ thực hiện theo giá được phê duyệt. Khoản hỗ trợ này được chi trả trực tiếp cho cơ sở y tế thực hiện lấy mẫu và sàng lọc.

Về lộ trình thực hiện, từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội hoặc sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo sẽ được sử dụng miễn phí gói dịch vụ khám sàng lọc từ nguồn ngân sách nhà nước.

Từ ngày 1/1/2027, toàn bộ phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh trên cả nước sẽ được hỗ trợ gói dịch vụ khám sàng lọc trước sinh, sơ sinh từ ngân sách nhà nước thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 cho đến khi các danh mục bệnh được đưa vào phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế theo lộ trình.