Sơ khảo “Trường học hạnh phúc 2026”: Nhiều câu chuyện lay động trái tim giám khảo

Cuộc thi "Viết và bình chọn Trường học hạnh phúc năm 2026" mùa 2 hướng tới việc khuyến khích học sinh, giáo viên, phụ huynh và cộng đồng chia sẻ cảm nhận, câu chuyện, sáng kiến về trường học hạnh phúc. Qua đó, cuộc thi góp phần lan tỏa tinh thần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, nhân văn, nơi mỗi học sinh được tôn trọng, yêu thương, phát triển toàn diện và có cơ hội bày tỏ tiếng nói của mình.

Theo Nhà báo Bùi Văn Khương, Tổng Biên tập Tạp chí Trẻ em Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi, sau thành công của mùa đầu tiên, cuộc thi tiếp tục được tổ chức với mong muốn tạo thêm một diễn đàn ý nghĩa để học sinh, thầy cô giáo và phụ huynh cùng chia sẻ những câu chuyện tích cực, những trải nghiệm giàu cảm xúc và những cách làm hay trong hành trình xây dựng trường học hạnh phúc.

"Trường học hạnh phúc không chỉ là nơi truyền thụ kiến thức mà còn là không gian nuôi dưỡng nhân cách, cảm xúc, sự tự tin và khát vọng vươn lên của mỗi học sinh. Ở đó, các em không chỉ được học tập, khám phá tri thức mà còn được lắng nghe, tôn trọng, khích lệ và trao cơ hội để phát huy những năng lực riêng. Một lời động viên đúng lúc của thầy cô, sự cảm thông trước những khác biệt, hay một hành động sẻ chia giữa bạn bè đôi khi có thể trở thành nguồn động lực giúp học sinh thêm tự tin và trưởng thành hơn mỗi ngày", nhà báo Bùi Văn Khương chia sẻ.

Từ góc nhìn ấy, cuộc thi không đơn thuần là nơi ghi nhận những bài viết hay, mà còn là dịp để những câu chuyện chân thực trong đời sống học đường được cất lên, được lắng nghe và lan tỏa. Mỗi bài dự thi có thể bắt đầu từ một việc làm nhỏ, một người thầy tận tụy, một người bạn biết sẻ chia, hay một sự thay đổi tích cực trong cách ứng xử của gia đình và nhà trường. Chính những câu chuyện gần gũi ấy giúp khái niệm “trường học hạnh phúc” trở nên cụ thể, sống động và có sức lay động hơn, đồng thời gợi mở những cách làm thiết thực để các cơ sở giáo dục tiếp tục hoàn thiện môi trường học tập của mình.

Tại vòng sơ khảo, tiêu chí chấm thi đã được Ban tổ chức phổ biến nhằm bảo đảm việc đánh giá công bằng, khách quan, nhất quán, đồng thời tôn trọng đặc điểm lứa tuổi, trải nghiệm và tiếng nói riêng của học sinh. Những tác phẩm được đánh giá cao cần có câu chuyện hoặc trải nghiệm chân thực từ đời sống học sinh; thể hiện góc nhìn, cảm xúc và suy nghĩ riêng của người viết; làm nổi bật các giá trị của một trường học an toàn, yêu thương, tôn trọng, hạnh phúc; có khả năng lan tỏa thông điệp tích cực; cách thể hiện cần phù hợp với lứa tuổi, giàu cảm xúc...

Cô Nguyễn Thị Thanh Huyền - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Vinschool Thăng Long, thành viên Ban giám khảo, cho rằng trong bối cảnh công nghệ và trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ tạo ra những văn bản trau chuốt, việc nhận diện tiếng nói thật của học sinh càng trở nên quan trọng.

Theo cô Huyền, điều đầu tiên khiến một bài viết có sức thuyết phục là cảm xúc thật, được thể hiện bằng ngôn từ trong sáng và phù hợp với lứa tuổi. Bên cạnh đó, một ý tưởng sáng tạo trong cách tổ chức câu chuyện cũng có thể trở thành điểm sáng, giúp tác phẩm nổi bật giữa nhiều bài dự thi.

Qua những bài viết đã đọc, cô Thanh Huyền nhận thấy hạnh phúc trong cảm nhận của học sinh đôi khi bắt đầu từ những điều rất bình dị như một bữa ăn ngon, sự chăm sóc, lời động viên hay cảm giác được giúp đỡ sau một lần thất bại.

Đặc biệt, cô Huyền xúc động trước bài viết kể về một người anh có nhiều khó khăn trong phát triển và giao tiếp, qua góc nhìn của em gái. Điều khiến tác phẩm có sức lay động không phải những chi tiết cầu kỳ, mà là nỗi lo chân thành của người em về việc anh mình có bạn bè ở trường hay không, cùng tình yêu thương mà người anh nhận được từ mọi người xung quanh.

Ở mùa thứ hai, bên cạnh chủ đề về cảm xúc, tình cảm với thầy cô và mái trường, cuộc thi bổ sung nội dung về bữa ăn học đường. Đây là chủ đề đòi hỏi học sinh không chỉ kể lại trải nghiệm mà còn cần tìm hiểu, suy nghĩ về dinh dưỡng và vai trò của bữa ăn đối với sức khỏe, việc học tập.

Theo cô Huyền, một số bài đã tiếp cận chủ đề bằng cách kể chuyện sáng tạo, đưa nhân vật từ tương lai trở về khám phá bữa ăn tại trường. Cách thể hiện này giúp nội dung vốn gần gũi nhưng không dễ viết trở nên sinh động, đồng thời thể hiện sự chủ động tìm hiểu của học sinh.

Hạnh phúc học đường là kết quả của một hệ sinh thái với nhiều yếu tố: học sinh cảm thấy mình thuộc về ngôi trường, được đóng góp, được khỏe mạnh về thể chất và tinh thần, có những mối quan hệ xã hội tích cực và được nhìn nhận như một thành viên có ý nghĩa của cộng đồng trường học.

Cô Phạm Thị Hoa, giáo viên Ngữ văn Trường THPT Trần Phú - Hoàn Kiếm, cũng cho biết nhiều bài dự thi khiến cô xúc động và mang lại năng lượng tích cực cho người làm nghề giáo. Một tác phẩm để lại ấn tượng với cô được viết dưới hình thức nhật ký, ghi lại những kỷ niệm của học sinh với giáo viên chủ nhiệm qua từng ngày. Mỗi kỷ niệm giúp người viết nhận ra một bài học cho bản thân, để rồi ở phần kết, em gửi lời cảm ơn chân thành tới người giáo viên đã kiên nhẫn, tin tưởng và âm thầm đồng hành cùng mình.

Từ đó, cô Phạm Thị Hoa cho rằng trường học hạnh phúc cần bắt đầu từ một môi trường an toàn, nơi giáo viên được tin tưởng, ghi nhận và học sinh có cơ hội học tập, được quan tâm đến cảm xúc, tâm lý. Khi học sinh vui vẻ, có động lực đến trường, giáo viên cũng có thêm niềm vui và động lực trong công việc.

Ở nhóm bài dự thi cấp tiểu học, cô Nguyễn Thị Thu Huyền, giáo viên chủ nhiệm Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân, cho biết các câu chuyện thường xuất phát từ những trải nghiệm gần gũi: lời nói, cử chỉ của cô giáo lớp Một, niềm vui khi chơi cùng bạn bè, những bữa ăn bán trú hay hoạt động thiện nguyện, thể thao giúp học sinh biết chia sẻ và đoàn kết.

Theo cô, điều cần được ưu tiên khi chấm bài vẫn là cảm xúc thực của trẻ; câu từ và cách trình bày được xem xét sau đó. Những bài viết chân thành giúp giáo viên và nhà trường hiểu rõ hơn điều học sinh trân trọng, mong muốn và cần được đáp ứng.

Cô Huyền kỳ vọng các cuộc thi như “Trường học hạnh phúc” sẽ tạo cơ hội để học sinh tự tin nói lên suy nghĩ về lớp học, thầy cô và môi trường mình đang học tập. Từ những chia sẻ đó, giáo viên, nhà trường và phụ huynh có thêm cơ sở để điều chỉnh, đồng hành cùng trẻ em.

Thông qua cuộc thi, Tạp chí Trẻ em Việt Nam mong muốn góp thêm tiếng nói thúc đẩy quyền được học tập, được yêu thương, được bảo vệ và được tham gia của trẻ em; đồng thời khơi dậy trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc xây dựng môi trường giáo dục hạnh phúc, nhân văn, bền vững.

Khi yêu thương được thể hiện bằng hành động, sự tôn trọng trở thành nguyên tắc ứng xử và tiếng nói của trẻ em thực sự được lắng nghe, trường học sẽ không chỉ là nơi các em đến để học, mà còn là nơi các em cảm thấy thuộc về, được trưởng thành và có những năm tháng tuổi thơ đáng nhớ.