TH School 10 năm: Từ tấm lòng người mẹ đến những thế hệ trưởng thành

Có những ngôi trường được bắt đầu từ một bản thiết kế, một khuôn viên hay một chương trình giáo dục. Riêng TH School, dấu ấn khởi nguồn nằm ở khát vọng kiến tạo một môi trường giáo dục nơi mỗi học sinh được phát triển toàn diện cả về trí tuệ, nhân cách và hạnh phúc. Với cô Zoe Yvette Jeffrey, câu chuyện về TH School là một hành trình như thế.

Năm 2012, khi đang làm việc tại Borneo, cô Yvette được cố vấn giáo dục Graham Reeves kể về chuyến đi tiếp theo của ông tới Việt Nam để gặp Anh hùng Lao động Thái Hương. Graham Reeves là nhà cố vấn giáo dục quốc tế, thành viên sáng lập của Hội đồng Cố vấn Quốc tế về Giáo dục Giáo viên Tiểu học Quốc tế (International Advisory Board of International Teacher Education for Primary Schools). Ông cũng là một trong những giám đốc sáng lập của RSD School Management Ltd, được thành lập với mục đích hỗ trợ khởi động một nhóm trường học tại Việt Nam.

Khi ấy, TH School chưa được thành lập. Nhưng qua câu chuyện của ông Graham Reeves, cô Yvette lần đầu biết đến một tầm nhìn giáo dục mà bà Thái Hương đang ấp ủ. Đó là xây dựng một mô hình giáo dục mới tại Việt Nam, trong đó những tiêu chuẩn, chương trình và phương pháp giảng dạy quốc tế song hành cùng bản sắc Việt Nam, để học sinh vừa được tiếp cận những giá trị của giáo dục quốc tế, vừa giữ được sợi dây kết nối với ngôn ngữ, văn hóa và cội nguồn dân tộc.

“Thật thú vị là tôi đã lần đầu được nghe về tầm nhìn giáo dục tại Việt Nam của Madame Thái Hương từ vài năm trước khi TH School chính thức thành lập”, cô Yvette nhớ lại.

Khoảng ba năm sau cuộc trò chuyện đó, tức năm 2015, khi TH School bắt đầu tìm kiếm những nhà lãnh đạo giáo dục để chuẩn bị cho việc thành lập ngôi trường đầu tiên tại Hà Nội, cô Yvette nhận ra mình đang đứng trước chính dự án mà cô từng nghe kể.

“Rồi khoảng 3 năm sau, tôi thấy tầm nhìn mà mình từng nghe ở Borneo đã dần trở thành hiện thực”, cô nhớ lại.

Đến năm 2016, TH School chính thức thành lập, đánh dấu bước chuyển từ một tầm nhìn được ấp ủ thành hiện thực. Với cô Yvette, đây cũng là dấu mốc mở đầu cho hành trình đồng hành cùng TH School.

“Dù đã có nhiều năm cống hiến trong nền giáo dục quốc tế, nhưng đây là cơ hội để tôi góp phần kiến tạo một điều gì đó hoàn toàn mới mẻ: truyền thụ tinh hoa của giáo dục quốc tế, đồng thời tôn vinh và gìn giữ văn hóa, bản sắc Việt Nam”, cô Yvette chia sẻ.

Nhìn lại những năm đầu tiên của TH School, điều cô Yvette nhớ nhất là một cảm giác khát vọng truyền cảm hứng. “Đó là niềm tin mãnh liệt vào những tiềm năng vô hạn”, cô Yvette nhấn mạnh.

Khi ấy, TH School là một ngôi trường mới, nơi mọi thứ còn đang được hình thành. “Chúng tôi vừa phải xây dựng quy trình hệ thống, củng cố đội ngũ và tạo dựng các giá trị truyền thống, trong khi vẫn phải đồng thời chào đón các em học sinh và gia đình mới gia nhập. Nhưng chính điều đó đã làm cho những năm tháng đầu tiên ấy trở nên thật đặc biệt”, cô Yvette nhớ lại.

Sau 10 năm kể từ khi TH School thành lập, điều đọng lại sâu sắc nhất trong ký ức của cô vẫn là những con người đã cùng tin tưởng vào một tầm nhìn và chung tay biến tầm nhìn ấy thành hiện thực: học sinh, thầy cô giáo, đồng nghiệp và phụ huynh.

Có lẽ bởi vậy, khi nhìn lại hành trình 10 năm của TH School, cô Yvette tự hào vì đã từng là một phần của những năm tháng đầu tiên đó: “Chứng kiến TH School đã lớn mạnh và không ngừng phát triển trong suốt một thập kỷ qua khiến tôi cảm thấy vô cùng tự hào vì đã từng là một phần của những năm tháng đầu tiên ấy”.

Nếu tầm nhìn về giáo dục quốc tế gắn với bản sắc Việt Nam là điểm khiến cô Yvette chú ý ngay trong những ngày đầu đồng hành cùng TH School, thì có một giá trị khác lại khiến cô nhắc đến nhiều hơn khi nói về dấu ấn của Anh hùng Lao động Thái Hương. Đó là tầm nhìn giáo dục xuất phát từ “trái tim và tấm lòng người mẹ”.

Theo cô Yvette, “trái tim và tấm lòng người mẹ” là cách diễn đạt giàu cảm xúc, đồng thời hàm chứa một quan niệm khá rõ về giáo dục: “Một người mẹ muốn con được an toàn và hạnh phúc, nhưng đồng thời cũng mong con trưởng thành, tự lập, biết vượt qua thử thách và phát huy trọn vẹn tiềm năng của mình”.

Với cách nhìn ấy, yêu thương và kỳ vọng không phải hai điều đối lập. Trẻ cần được chăm sóc và bảo vệ, nhưng cũng cần có cơ hội thử sức, mắc lỗi, bước ra khỏi vùng an toàn và học cách tự mình vượt qua những thử thách phù hợp. Theo cô Yvette, sự kết hợp ấy chính là một trong những nguyên tắc giáo dục được TH School kiên định theo đuổi.

Một trong những giá trị cốt lõi mà cô nhắc đến là “Hạnh phúc đích thực”. Nhưng hạnh phúc ở đây không đồng nghĩa với việc học sinh luôn cảm thấy dễ chịu hay được tránh khỏi những thử thách: “Hạnh phúc đích thực nghĩa là tạo ra một môi trường nơi trẻ cảm thấy được thấu hiểu, được trân trọng và được yêu thương chăm sóc; nhưng ở đó các em cũng được thử thách và khích lệ để khám phá hết tiềm năng của bản thân”.

Đó là một quan niệm về hạnh phúc đi cùng sự trưởng thành. Trẻ em cần được an toàn để có thể tò mò. Cần được tôn trọng để dám đặt câu hỏi. Cần được khuyến khích để dám thử. Và cần được chấp nhận cả những lúc chưa thành công để có thể thử lại.

Cô nhìn thấy điều đó khi trẻ cảm thấy được yêu thương và an toàn nhưng đồng thời được thử thách để trưởng thành, tự lập và phát huy tiềm năng: “Điều đó cũng thể hiện qua cách học sinh đặt câu hỏi, khám phá, thử nghiệm, mắc lỗi rồi thử lại, đồng thời biết quan tâm đến người khác. Đó là những điều khiến tôi cảm nhận rõ triết lý giáo dục đang được hiện thực hóa và trở thành một phần sống động trong đời sống nhà trường”.

Sau 10 năm kể từ khi TH School chính thức thành lập, nhà trường đã có thêm những chương trình mới, những cơ hội mới và một hành trình phát triển dài hơn rất nhiều so với những ngày đầu. Nhưng theo cô Yvette, có một điều không thay đổi: “Các chương trình có thể phát triển thêm, khung chương trình học có thể thay đổi, những cơ hội mới có thể xuất hiện, nhưng ở vị trí trung tâm của tất cả vẫn luôn là học sinh”.

Câu nói ấy cũng là cách cô Yvette mô tả “sợi chỉ đỏ” nối TH School hôm nay với những ngày đầu tiên. Đó là những kỳ vọng dành cho trẻ, sự chăm sóc chân thành và cam kết giáo dục toàn diện, để các em học tốt, đồng thời trưởng thành thành những con người tử tế, tự tin, ham học hỏi và giàu lòng nhân ái.

“Chúng tôi hướng tới việc giáo dục toàn diện cho mỗi học sinh: phát triển các em về cả học thuật, xã hội, cảm xúc lẫn thể chất; đồng thời nuôi dưỡng nhân cách, sự tự tin và tinh thần trách nhiệm. Cam kết về một nền giáo dục toàn diện đó vẫn luôn là phần cốt lõi của TH School suốt 10 năm qua và hiện nay”, cô Zoe Yvette Jeffrey chia sẻ.

Nếu những năm đầu đặt nền móng cho văn hóa và triết lý giáo dục, thì 10 năm sau, một trong những thách thức lớn nhất mà cô Yvette nhìn thấy đến từ tốc độ thay đổi của thế giới. Trẻ em hôm nay lớn lên trong một môi trường đã thay đổi đáng kể.

Thông tin có thể được tiếp cận gần như ngay lập tức. Công nghệ hiện diện trong đời sống hàng ngày. Và AI đang ngày càng có khả năng cung cấp câu trả lời cho những câu hỏi mà trước đây trẻ phải mất nhiều thời gian để tìm kiếm. Cô Yvette cho rằng điều này khiến giáo dục phải thay đổi trọng tâm.

“Khi tôi còn đi học, giáo dục thường xoay quanh việc ghi nhớ thông tin và đưa ra được đáp án đúng. Ngày nay, trẻ có thể tiếp cận thông tin gần như ngay lập tức. Và với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ ngày càng có thể cung cấp sẵn câu trả lời cho các em”. Từ đó, cô đặt ra một yêu cầu khác đối với người làm giáo dục: “Trách nhiệm của những người làm giáo dục chúng tôi là giúp trẻ ‘biết điều gì’ và quan trọng hơn, hình thành cho trẻ ‘cách tư duy như thế nào’”.

Đó là lý do cô Yvette đặc biệt coi trọng trí tò mò, tư duy phản biện và những “câu hỏi lớn” (Big Questions). Một câu hỏi lớn không nhất thiết phải có một câu trả lời duy nhất. Đây cũng là trọng tâm trong chương trình học quốc tế tại TH School với các chủ đề thuộc nhiều môn học. Mỗi chương đều có một câu hỏi hỏi lớn được lựa chọn cẩn thận nhằm phát triển những hiểu biết quan trọng liên quan đến chủ đề, kiến thức bài học. Nó có thể khiến trẻ phải tìm hiểu, kết nối các ý tưởng, lắng nghe những góc nhìn khác nhau và giải thích vì sao mình nghĩ như vậy.

“Các em cần học cách thấu hiểu cảm xúc của mình, xây dựng những mối quan hệ tích cực, giao tiếp hiệu quả, biết ứng phó khi mọi việc không như ý muốn, và tự tin đứng dậy thử lại sau những sai lầm”.

Với cô Yvette, giáo dục về tư duy và giáo dục về cảm xúc không thể tách rời. Trẻ em cảm thấy an toàn và được tôn trọng sẽ sẵn sàng đặt câu hỏi hơn. Các em sẽ dám chia sẻ ý tưởng khác biệt, dám thử nghiệm và không quá sợ hãi khi mắc lỗi. Và đó cũng là những năng lực mà cô cho rằng trẻ cần có để bước vào một tương lai chưa thể dự đoán.

“Rất nhiều ngành nghề tương lai thậm chí còn chưa tồn tại ở thời điểm hiện tại. Điều duy nhất chúng ta có thể làm là trang bị cho các em một nền tảng vững chắc: nuôi dưỡng trí tò mò, khả năng tư duy, kỹ năng đưa ra quyết định đúng đắn, óc sáng tạo để tìm giải pháp mới, cùng sự vững vàng về mặt cảm xúc và lòng thấu cảm để hợp tác hiệu quả với người khác”, cô Yvette phân tích.

Có một điều cô Yvette muốn nhấn mạnh khi nói về sự thay đổi của trẻ em hôm nay: bản thân trẻ em không thay đổi nhiều như thế giới xung quanh các em.

“Trẻ em về bản chất vẫn luôn tò mò, vẫn thích khám phá, vui chơi, đặt câu hỏi, kết bạn và khao khát cảm giác thuộc về một tập thể. Những nhu cầu cốt lõi đó không có gì khác so với thời kỳ tôi mới bắt đầu đi dạy.” Điều thay đổi lớn nhất là lượng thông tin, công nghệ và những ảnh hưởng mà trẻ tiếp nhận từ rất sớm.

Trẻ em có thể tìm kiếm thông tin trên mạng chỉ trong vài giây. Nhưng chính vì thế, người lớn không còn chỉ đóng vai trò truyền đạt kiến thức. Theo cô Yvette, trẻ cần được dạy cách đánh giá thông tin: “Thông tin này có đáng tin cậy không? Nó có chính xác không? Ai tạo ra nó và vì mục đích gì? Còn điều gì đang bị bỏ sót?”

Đó là những câu hỏi ngày càng quan trọng trong một thế giới mà thông tin không thiếu, nhưng không phải thông tin nào cũng có giá trị như nhau.

Tuy nhiên, giữa câu chuyện về AI, công nghệ và năng lực số, cô Yvette lại quay trở về với một điều rất căn bản: “Các em đang lớn lên trong một thế giới quá nhanh và quá bận rộn. Điều đó khiến cho việc gìn giữ thời gian cho những cuộc trò chuyện thực sự, cho việc vui chơi, sáng tạo, vận động thể chất, xây dựng tình bạn, và đơn giản là được sống đúng lứa tuổi của một đứa trẻ, trở nên vô cùng quan trọng”.

Đó cũng là cách triết lý ‘Hạnh phúc đích thực’ được thể hiện trong đời sống: trẻ có một nơi an toàn để được yêu thương, đồng thời có không gian để khám phá và trưởng thành.

Giáo dục thường có một nghịch lý: những thứ dễ đo đếm nhất chưa chắc là những thứ có ý nghĩa lâu dài nhất. Một bài kiểm tra có thể cho biết trẻ đang ở đâu tại một thời điểm. Một thành tích có thể cho thấy một kết quả cụ thể. Nhưng sự tự tin, lòng thấu cảm, tính kiên cường hay sự chính trực cần nhiều thời gian hơn để hình thành.

Với cô Yvette, đó là lý do một ngôi trường phải kiên trì với sự phát triển lâu dài của mỗi học sinh: “Kết quả học thuật dĩ nhiên là quan trọng, nhưng những giá trị quý giá nhất mà chúng ta bồi dưỡng cho học sinh, như sự tự tin, trí tò mò, tính kiên cường, lòng thấu cảm và sự chính trực, không phải lúc nào cũng có thể đo đếm được ngay lập tức. Là những người làm giáo dục, chúng tôi thường gieo những hạt mầm mà có thể rất nhiều năm sau mới đơm hoa kết trái”.

Những hạt mầm ấy có thể chưa biểu hiện thành một thành tích cụ thể khi học sinh còn ngồi trong lớp. Nhưng nhiều năm sau, chúng có thể trở thành sự tự tin của một người trẻ khi đứng trước một lựa chọn khó khăn, sự kiên trì khi thất bại, lòng trắc ẩn khi đối diện với người khác hay khả năng tự chịu trách nhiệm về cuộc đời mình.

Vì vậy, khi nói về thành tựu của TH School sau 10 năm, cô Yvette không chọn những con số, cô chọn những thế hệ học sinh đã trưởng thành từ nơi đây.

Với cô Yvette, thành tựu giáo dục cần được nhìn nhận qua những giá trị bền vững mà học sinh tạo dựng trong suốt quá trình trưởng thành: “Thước đo thực sự của một ngôi trường không chỉ nằm ở những thành tích học sinh đạt được khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mà là ở việc các em sẽ trở thành những con người như thế nào và đóng góp được những gì cho thế giới mà các em đang sống”.

Điều khiến cô Yvette ấn tượng nhất ở Anh hùng Lao động Thái Hương - Nhà sáng lập Hệ thống trường TH School là sự rõ ràng và nhất quán trong tầm nhìn giáo dục. 

“Ngay từ lần đầu tiên tôi được nghe về những ý tưởng giáo dục của Madame Thái Hương, thậm chí trước cả khi TH School chính thức ra đời, trọng tâm luôn luôn là tạo ra một điều gì đó thực sự mang lại sự đổi thay tốt đẹp cho trẻ em Việt Nam”, cô Yvette chia sẻ.

Và cô Yvette nhấn mạnh thêm: “Nhưng quan trọng không kém, đó chính là niềm tin của bà rằng: giáo dục phải xuất phát từ ‘trái tim và tấm lòng người mẹ’, với sự chăm sóc, lòng trắc ẩn và ước mong chân thành để mỗi học sinh đều được phát triển rực rỡ”.

Đó là cách cô Yvette lý giải về một dấu ấn đã tồn tại trước cả khi cô chính thức bước vào TH School. Một tầm nhìn đủ rõ để thuyết phục một nhà giáo dục quốc tế lựa chọn Việt Nam. Một tầm nhìn đủ nhất quán để sau 10 năm, khi nhìn lại, những giá trị ban đầu vẫn có thể được nhận ra trong cách nhà trường nói về trẻ em.

“Nhìn lại 10 năm kể từ khi TH School thành lập, tôi tin rằng triết lý ấy vẫn luôn là trái tim của hệ thống trường: đặt kỳ vọng cao vào sự phát triển của trẻ, nhưng luôn lấy niềm hạnh phúc và sự an lành của các em làm trọng tâm”, cô Yvette trải lòng.

Những cựu học sinh đang học tập ở nhiều nơi trên thế giới, theo đuổi đam mê, đón nhận thử thách mới và đóng góp cho cộng đồng là những điều khiến cô Yvette cảm nhận rõ hơn tác động của giáo dục.

“Thật vô cùng ý nghĩa và hạnh phúc khi chứng kiến những bạn trẻ, từng bắt đầu hành trình cùng chúng tôi, nay tốt nghiệp TH School và tự tin bước tiếp những bước tiếp theo của cuộc đời với sự tự lập, bản lĩnh và sự thấu hiểu sâu sắc về chính bản thân mình”.

Nhưng ngay cả ở đó, cô vẫn không đặt trọng tâm vào những thành tích cụ thể: “Khi nghe tin về các cựu học sinh đang theo học ở khắp nơi trên thế giới, tiếp tục theo đuổi đam mê, đón nhận những thử thách mới và cống hiến cho cộng đồng nơi các em sống, chúng tôi mới thực sự nhìn thấy giá trị và tác động sâu sắc của nền giáo dục mà nhà trường mang lại”.

Và cuối cùng, cô Yvette gửi gắm tâm tư của mình cho hành trình 10 năm mà mình đã chứng kiến: “Sau cùng, thành tựu lớn nhất của chúng tôi được nhìn thấy qua những gì học sinh đạt được trong những năm tháng tại TH School, và hơn hết, qua những con người các em trở thành cùng những giá trị tốt đẹp các em mang đến cho thế giới".

Trong buổi trò chuyện với Tạp chí Trẻ em Việt Nam tại TH School, giữa không gian học tập ngập ánh sáng và sắc xanh bên ngoài những ô cửa kính, cô Zoe Yvette Jeffrey nhiều lần nhấn mạnh: trẻ em được yêu thương, được khuyến khích khám phá, được tự tin thử sức và lớn lên theo cách của riêng mình là những giá trị mà cô nhắc đến khi nhìn lại hành trình đồng hành cùng ngôi trường suốt một thập kỷ.

Cuối buổi gặp gỡ, khi nhận bó hoa từ ekip Tạp chí Trẻ em Việt Nam, cô Yvette nở nụ cười rạng rỡ. Khoảnh khắc ấy khép lại cuộc trò chuyện bằng một cảm xúc ấm áp, gần gũi, như chính cách cô kể về những năm tháng gắn bó với TH School.

Và có lẽ, sau tất cả những câu chuyện về tầm nhìn, triết lý hay thành tựu, điều còn đọng lại vẫn là niềm tin vào những học sinh đang từng ngày lớn lên, cùng hy vọng rằng những hạt mầm được gieo hôm nay sẽ tiếp tục đơm hoa trong tương lai.