Đầu tư cho phụ nữ, trẻ em và gia đình chính là đầu tư cho tương lai dân tộc

Sáng 17/6, tại Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, trong khuôn khổ Trung tâm thảo luận số 4 với chuyên đề “Vun đắp giá trị gia đình Việt Nam tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc”, bà Nguyễn Thị Nga, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) đã trình bày tham luận “Tăng cường phối hợp liên ngành trong tuyên truyền, vận động thực hiện công tác dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe phụ nữ và trẻ em góp phần xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”.

Tại đây, bà Nguyễn Thị Nga nhấn mạnh việc tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe phụ nữ, trẻ em là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dân số, bảo vệ trẻ em và xây dựng gia đình an toàn, hạnh phúc.

Thời gian qua, sự phối hợp giữa ngành Y tế, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các bộ, ngành, địa phương đã mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần cho phụ nữ và trẻ em, đồng thời hỗ trợ thực hiện hiệu quả Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”.

Để tạo nền tảng cho công tác này, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng về dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe phụ nữ, trẻ em và xây dựng gia đình Việt Nam. Hành lang pháp lý tiếp tục được hoàn thiện thông qua các văn bản quan trọng như Hiến pháp năm 2013, Nghị quyết số 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới, Chỉ thị số 28-CT/TW của Bộ Chính trị cùng nhiều chương trình, đề án liên quan đến bảo vệ, chăm sóc và phát triển trẻ em.

Đặc biệt, Luật Trẻ em năm 2016 đã quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, gia đình và cá nhân trong bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em, đồng thời tạo cơ sở để tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý các vấn đề liên quan đến trẻ em.

Sự phối hợp giữa ngành Y tế, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các bộ, ngành, địa phương đã góp phần triển khai hiệu quả nhiều hoạt động truyền thông, tư vấn, vận động về dân số và phát triển; chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em; phòng chống suy dinh dưỡng; phòng chống bạo lực, xâm hại phụ nữ và trẻ em; chăm sóc sức khỏe tâm thần và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Đặc biệt, nhiều hoạt động giáo dục kiến thức làm cha mẹ, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đã được triển khai sâu rộng tại cộng đồng. Những kết quả này góp phần cải thiện sức khỏe thể chất, tinh thần của phụ nữ và trẻ em, đồng thời hỗ trợ thực hiện các tiêu chí về an toàn, an tâm, an sinh trong Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”.

Tuy nhiên, công tác dân số và phát triển hiện đang đối mặt với nhiều thách thức mới. Mức sinh của nước ta có xu hướng giảm nhanh và đã xuống dưới mức sinh thay thế; nhiều địa phương, nhất là khu vực đô thị và vùng kinh tế phát triển, đang đối mặt với tình trạng mức sinh thấp kéo dài. Tình trạng kết hôn muộn, sinh con muộn, sinh ít con hoặc không muốn sinh con ngày càng phổ biến trong một bộ phận giới trẻ.

Bên cạnh đó, quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh, kéo theo những yêu cầu mới đối với công tác chăm sóc sức khỏe, an sinh xã hội và phát triển nguồn nhân lực trong tương lai. Những biến đổi về kinh tế, xã hội, lối sống và tác động của môi trường số cũng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống gia đình, việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em và chăm sóc người cao tuổi.

Trước thực tế đó, bà Nguyễn Thị Nga cho rằng cần tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, vận động nhằm nâng cao nhận thức của người dân về dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe phụ nữ, trẻ em, bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình và xây dựng gia đình hạnh phúc. Các nội dung này cần được lồng ghép hiệu quả trong quá trình triển khai Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”.

Cùng với đó, cần tăng cường sự phối hợp giữa ngành Y tế, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, ngành Giáo dục, các cơ quan truyền thông và chính quyền địa phương trong xây dựng các chiến dịch truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng vùng miền; chú trọng truyền thông về những thách thức dân số hiện nay như mức sinh thấp và già hóa dân số.

Để bảo đảm hiệu quả thực chất, bà Nguyễn Thị Nga đề xuất xây dựng các tiêu chí cụ thể nhằm đo lường, đánh giá kết quả bảo đảm an toàn cho phụ nữ và trẻ em, giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ và trẻ em, đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành trong theo dõi, đánh giá và chia sẻ dữ liệu liên quan.

Một trong những yêu cầu quan trọng được nhấn mạnh là chuyển mạnh từ tư duy xử lý vụ việc sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa. Theo đó, các cơ quan, tổ chức cần tăng cường trách nhiệm phát hiện, thông tin, tố giác hành vi xâm hại phụ nữ, trẻ em; đồng thời quản lý, hỗ trợ các nhóm trẻ em có nguy cơ cao bị bạo lực, bóc lột hoặc bỏ rơi.

Bà Nguyễn Thị Nga cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống dịch vụ hỗ trợ phụ nữ và trẻ em; tăng cường kết nối giữa ngành y tế, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và các cơ quan liên quan trong cung cấp dịch vụ tư vấn, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tâm lý, công tác xã hội và bảo vệ khẩn cấp khi cần thiết.

Bên cạnh đó, cần quan tâm phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần, tư vấn tâm lý, công tác xã hội; nâng cao năng lực đội ngũ cung cấp dịch vụ tại cơ sở; phát huy hiệu quả các mô hình hỗ trợ cộng đồng như “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em”, địa chỉ tin cậy, mô hình giáo dục làm cha mẹ và chăm sóc phát triển trẻ em.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc đổi mới nội dung và phương thức truyền thông cũng được xem là nhiệm vụ quan trọng. Các nền tảng số, mạng xã hội và các sản phẩm truyền thông hiện đại cần được phát huy hiệu quả để đưa kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe, xây dựng gia đình hạnh phúc và bảo vệ phụ nữ, trẻ em đến với người dân nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Theo bà Nguyễn Thị Nga, đầu tư cho phụ nữ, trẻ em và gia đình chính là đầu tư cho tương lai dân tộc. Công tác dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe phụ nữ, trẻ em cần tiếp tục được đặt trong tổng thể các chính sách phát triển con người, phát triển gia đình và phát triển bền vững; trong đó, tăng cường phối hợp liên ngành là giải pháp then chốt để góp phần xây dựng gia đình Việt Nam tiến bộ, văn minh, ấm no và hạnh phúc trong giai đoạn mới.