Không phải mọi trường hợp chở trẻ em trên ô tô đều bắt buộc dùng ghế an toàn

Những trường hợp bắt buộc và các ngoại lệ cần lưu ý

Từ ngày 1/7, người điều khiển ô tô khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp và hướng dẫn trẻ sử dụng đúng cách. Đồng thời, trẻ không được ngồi cùng hàng ghế với người lái xe.

Theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024/BGTVT, thiết bị an toàn dành cho trẻ em gồm ghế an toàn (CRS) và ghế nâng (ECRS), được thiết kế nhằm hạn chế nguy cơ chấn thương khi xe xảy ra va chạm hoặc phanh gấp.

Nếu vi phạm quy định, người điều khiển phương tiện có thể bị xử phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ. Cụ thể, ô tô kinh doanh vận tải hành khách như taxi truyền thống, taxi công nghệ, xe hợp đồng, xe khách tuyến cố định hay xe du lịch không thuộc diện bắt buộc phải trang bị ghế an toàn cho trẻ em. Đây là điểm mới được bổ sung trong Luật số 118/2025 nhằm tháo gỡ khó khăn cho hoạt động vận tải hành khách.

Ngoài ra, quy định trẻ không được ngồi cùng hàng ghế với người lái cũng không áp dụng đối với các phương tiện chỉ được thiết kế một hàng ghế như xe tải van hai chỗ hoặc xe bán tải cabin đơn.

Đáng chú ý, không phải mọi trẻ em đều bắt buộc sử dụng ghế an toàn. Quy định chỉ áp dụng khi đồng thời đáp ứng hai điều kiện: trẻ dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m. Nếu trẻ đã đủ 10 tuổi hoặc cao từ 1,35m trở lên thì chỉ cần sử dụng dây đai an toàn như người lớn.

Ghế mua trước ngày 1/7 vẫn được tiếp tục sử dụng

Trước thời điểm quy định mới có hiệu lực, nhiều gia đình đã chủ động mua ghế an toàn cho trẻ em nhưng vẫn băn khoăn liệu các sản phẩm này có phải thay thế khi Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT được áp dụng.

Theo đó, đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành không quy định việc hồi tố. Vì vậy, những ghế an toàn được người dân mua trước ngày 1/7 vẫn có thể tiếp tục sử dụng bình thường. Tuy nhiên, cơ quan này khuyến cáo người dân cần lắp đặt và sử dụng đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đồng thời thường xuyên kiểm tra tình trạng của ghế.

Trong trường hợp phát hiện hệ thống neo giữ không đảm bảo an toàn, kích thước ghế không còn phù hợp với chiều cao, cân nặng của trẻ hoặc tài liệu hướng dẫn không đầy đủ, người dân nên thay thế bằng sản phẩm đã được công bố hợp quy.

Như vậy, việc thay mới ghế an toàn không phải là yêu cầu bắt buộc ngay khi quy định có hiệu lực. Điều quan trọng là sản phẩm đang sử dụng vẫn bảo đảm các tiêu chí an toàn trong quá trình vận hành.

Chứng nhận hợp quy còn vướng, Cục Đăng kiểm đề xuất giải pháp tạm thời

Trong khi quy định mới bắt đầu được áp dụng, hoạt động chứng nhận hợp quy đối với ghế an toàn cho trẻ em vẫn gặp không ít khó khăn.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, đến nay vẫn chưa có tổ chức chứng nhận nộp hồ sơ đăng ký chỉ định theo quy định. Trong khi đó, việc cấp giấy chứng nhận hoạt động thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn tại địa phương nên Cục không có đầy đủ thông tin về tiến độ triển khai.

Để tránh khoảng trống trong giai đoạn đầu thực hiện quy định, Cục Đăng kiểm đã kiến nghị Bộ Xây dựng cho phép chỉ định tạm thời Trung tâm thử nghiệm xe cơ giới VMTC trực thuộc Cục thực hiện việc thử nghiệm ghế an toàn theo Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT.

Cùng với đó, Cục cũng đề xuất được tạm thời thực hiện hoạt động chứng nhận hợp quy trong thời hạn 6 tháng hoặc đến khi có tổ chức đủ điều kiện tham gia chứng nhận, tùy theo thời điểm nào đến trước.