Nam sinh lớp 9 bị đánh hội đồng: Đừng để tiền bạc "lấp liếm" sự vô cảm và bạo lực

Sự việc nghiêm trọng và hành vi lệch chuẩn

Ngày 2/5, trên mạng xã hội Facebook xuất hiện một đoạn clip ghi lại cảnh một nam sinh bị nhóm bạn mặc đồng phục in tên Trường THCS Chuyên Ngoại (phường Duy Tiên, tỉnh Ninh Bình) vây đánh. Trong clip, nhóm học sinh này đã dùng dây thắt lưng da vụt liên tiếp vào đầu, lưng và đấm đá vào mặt nạn nhân.

Dù nam sinh bị đánh đã cố gắng bỏ chạy nhưng nhóm bạn vẫn tiếp tục đuổi theo để tiếp tục hành hung. Đáng chú ý, sự việc diễn ra vào ban ngày và có sự chứng kiến của rất đông học sinh khác. Tuy nhiên, thay vì can ngăn, nhóm này lại hò reo, cổ vũ và dùng điện thoại quay lại clip.

Theo điều tra ban đầu, sự việc xảy ra vào ngày 24/4, tại khu vực Khu công nghiệp cầu cảng Yên Lệnh (Ninh Bình), em L.V.D,học sinh lớp 9 trường THCS Chuyên Ngoại đã bị một nhóm đông học sinh lớp 7 cùng trường vây đánh hội đồng khi đang trên đường về nhà. Nạn nhân sau đó đã phải nhập viện tại tỉnh Hưng Yên để điều trị các chấn thương.

Ngay sau khi nhận thông báo từ gia đình nạn nhân, nhà trường đã yêu cầu các học sinh liên quan viết bản tường trình, mời phụ huynh làm việc và báo cáo cơ quan công an địa phương để xử lý. Hiện tại, trong khi gia đình các học sinh gây gổ đề nghị hỗ trợ 16 triệu đồng chi phí y tế, thì gia đình nạn nhân yêu cầu mức bồi thường 90 triệu đồng.

Dù mức bồi thường là 16 hay 90 triệu đồng, tiền bạc chỉ có thể hỗ trợ phần nào chi phí thuốc men, hoàn toàn không thể xóa nhòa những tổn thương tinh thần và nỗi ám ảnh của nạn nhân. Việc sử dụng tiền như một cách để "trả giá" hay "dàn xếp" cho hành vi bạo lực là một quan niệm sai lầm, không thể giúp ngăn chặn gốc rễ của vấn đề.

Vụ việc phản ánh sự lệch chuẩn đáng báo động trong nhận thức của một bộ phận học sinh, khi hành vi xâm hại bạn bè bị biến thành “nội dung” để cổ xúy và lan truyền. Đáng lo ngại hơn, đây không phải là một xung đột bộc phát giữa hai cá nhân, mà là hành vi có tổ chức: nhiều người cùng tấn công một người, có người quay clip, có người kích động. Các em không chỉ gây tổn thương cho bạn, mà còn coi đó như thứ để chia sẻ. Nếu không được chấn chỉnh kịp thời, sự lệch lạc này có nguy cơ tiếp tục lan rộng.

Sự vô cảm núp bóng "hiếu kỳ"

Trao đổi với PV Tạp chí Trẻ em Việt Nam, TS. Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục Việt Nam cho rằng , việc học sinh đứng xem và quay clip khi bạn bè bị hành hung mà không can ngăn hay báo cáo là một biểu hiện của sự vô cảm. Hành động này không chỉ thiếu thiện chí trong việc chống bạo lực mà còn vô tình khuyến khích, tiếp tay cho những hành vi sai trái phát triển.

Việc phát tán những hình ảnh này lên mạng xã hội thường nhằm thỏa mãn nhu cầu gây chú ý cá nhân mà bỏ qua những hệ lụy nghiêm trọng đối với nạn nhân, nhà trường và toàn xã hội. Chuyên gia nhấn mạnh, việc quay clip chỉ có ý nghĩa tích cực khi nó được dùng làm bằng chứng cung cấp cho nhà trường để xử lý mâu thuẫn, thay vì trở thành công cụ để "câu like" trên mạng.

Dù hành vi phát tán clip đáng bị kỷ luật, TS. Nguyễn Tùng Lâm cho rằng, giáo dục để thay đổi nhận thức và hành vi quan trọng hơn việc áp dụng các hình phạt nặng nề. Mục tiêu cốt lõi là giúp học sinh hiểu rõ nghĩa vụ của mình trong việc phòng chống bạo lực, xây dựng ý thức cộng đồng và trách nhiệm tạo ra môi trường học đường an toàn. Phụ huynh và học sinh cần phân biệt rõ: quay và tán phát clip bạo lực là hành động thiếu ý thức xây dựng, trực tiếp thúc đẩy bạo lực học đường lan rộng.

Cần nhìn nhận gốc rễ vấn đề và giải pháp bền vững

Lý giải về nguyên nhân bạo lực học đường vẫn tồn tại dai dẳng, TS. Nguyễn Tùng Lâm chỉ ra hai yếu tố chính: Thứ nhất là biến động tâm sinh lý. Tuổi vị thành niên là giai đoạn trẻ nhạy cảm, có lòng tự trọng cao và dễ phản ứng mạnh mẽ khi cảm thấy bị xúc phạm dẫn đến chúng thường phản ứng lại một cách mạnh mẽ. Thứ hai là hạn chế trong giáo dục đạo đức. Công tác giáo dục hiện nay đôi khi còn mang tính đồng loạt, chưa đi sâu vào đặc điểm cụ thể của từng cá nhân, khiến việc rèn luyện đạo đức chưa đạt hiệu quả tối ưu, dẫn đến việc các em phạm sai lầm này tới sai lầm khác là điều dễ hiểu. 

Đứng dưới góc độ tâm lý giáo dục, TS. Nguyễn Tùng Lâm cho rằng cần có một giải pháp tổng thể dựa trên ba trụ cột chính.

Về tâm lý và giáo dục, nhà trường cần áp dụng các quy định kỷ luật tích cực, giúp học sinh nhận ra sai lầm và thay đổi hành vi thay vì chỉ đặt nặng hình phạt. Các nội dung về sức khỏe tinh thần, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn và giá trị yêu thương cần được lồng ghép sâu rộng vào chương trình ngoại khóa và tiết học đạo đức.

Về quản lý, vai trò của giáo viên chủ nhiệm là cực kỳ quan trọng. Thầy cô cần là điểm tựa tin cậy để học sinh sẵn sàng chia sẻ tâm tư, từ đó kịp thời phát hiện và ngăn chặn các mâu thuẫn ngay khi còn âm ỉ.

Về pháp lý, cần nhìn nhận bạo lực học đường không chỉ là vi phạm đạo đức mà còn là hành vi vi phạm pháp luật. Các văn bản quy phạm pháp luật cần được sửa đổi theo hướng tăng tính chế tài, yêu cầu người gây ra hành vi bạo lực phải chịu trách nhiệm trước pháp luật để tạo tính răn đe mạnh mẽ.

Bạo lực học đường không phải là chuyện mới, nhưng việc giải quyết bằng những thỏa thuận tài chính cho thấy chúng ta vẫn chưa chạm đến căn nguyên của vấn đề . Chỉ khi có sự kết hợp chặt chẽ giữa sự định hướng của gia đình, sự tận tâm của nhà trường và sự nghiêm minh của pháp luật, chúng ta mới có thể xây dựng một môi trường giáo dục an toàn và nhân văn cho con trẻ./.