Quyền được bảo vệ của trẻ em: Ranh giới giữa dạy dỗ và tổn thương

Dạy con đừng khiến con sợ hãi

Từ xa xưa, chúng ta vẫn thường truyền tai nhau câu nói rất quen thuộc: “Thương cho roi cho vọt”.

Và nhiều người lớn tin rằng đó là cách dạy con hiệu quả. Nhưng hiện nay, khi cuộc sống ngày càng được nâng cấp và quyền của trẻ em ngày càng được quốc tế đề cao thì câu hỏi đặt ra là: Cha mẹ đang dạy dỗ hay tự tay làm tổn thương con? 

Không ít đứa trẻ lớn lên mà mang trong mình nhiều nỗi sợ hãi: Sợ bị mắng, sợ làm sai, sợ không đạt kỳ vọng. Và khi nỗi sợ trở thành điều quen thuộc, quyền được bảo vệ của trẻ em đã bị xâm phạm mà không ai gọi tên và cũng không ai nghĩ rằng mình đã vi phạm vào quyền ấy.

Quyền được bảo vệ của trẻ em là gì?

Quyền được bảo vệ của trẻ em là quyền được sống trong môi trường an toàn, không bị bạo lực, xâm hại hay đối xử tiêu cực.

Điều này không chỉ dừng lại ở việc tránh những nguy hiểm rõ ràng, mà còn bao gồm cả những tổn thương tinh thần diễn ra trong đời sống hằng ngày.

Một đứa trẻ không cần phải bị đánh đập mới được coi là bị tổn thương. Đôi khi, chính những lời nói, thái độ và cách ứng xử mới là điều ảnh hưởng sâu sắc nhất.

Bạo lực không chỉ là những vết thương nhìn thấy được

Khi nhắc đến bạo lực, nhiều người nghĩ ngay đến hành động đánh đập. Nhưng trong thực tế, bạo lực còn có nhiều hình dạng khác mà chúng ta vô tình phạm phải rồi không hề hay biết.

Một đứa trẻ thường xuyên bị quát mắng, bị so sánh với người khác, bị chê bai trước mặt bạn bè… cũng đang chịu những tổn thương không kém phần nghiêm trọng.

Những điều này không để lại dấu vết trên cơ thể, nhưng lại in sâu trong tâm lý. Và khi đó, quyền được bảo vệ của trẻ em không còn được đảm bảo trọn vẹn.

Tổn thương đến từ những người thân gần nhất

Điều khiến vấn đề trở nên khó nhận ra là: Phần lớn những tổn thương lại đến từ chính những người yêu thương trẻ nhất.

Cha mẹ có thể nghĩ rằng mình đang dạy con tốt hơn, nghiêm khắc hơn để con tiến bộ. Nhưng nếu cách dạy khiến trẻ chịu nhiều áp lực, luôn trong trạng thái lo lắng, không dám thể hiện bản thân, e dè, sợ mắc lỗi thì đó không còn là giáo dục đúng nghĩa.

Hiểu đúng quyền được bảo vệ của trẻ em là nhận ra rằng: Trẻ cần được hướng dẫn, nhưng không nên bị tổn thương trong quá trình đó.

Ranh giới rất mong manh giữa kỷ luật và bạo lực

Kỷ luật là cần thiết, nhưng kỷ luật không đồng nghĩa với việc khiến trẻ sợ hãi. Một đứa trẻ có thể nghe lời vì hiểu, hoặc nghe lời vì sợ. Hai điều này hoàn toàn khác nhau.

Khi trẻ làm sai, cách phản ứng của người lớn sẽ quyết định rất nhiều. Nếu chỉ dùng quát mắng hoặc trừng phạt, trẻ có thể dừng hành vi sai, nhưng không hiểu vì sao mình sai. Và khi đó, quyền được bảo vệ của trẻ em bị ảnh hưởng theo cách rất âm thầm.

Bảo vệ trẻ không chỉ là tránh nguy hiểm, mà là tạo cảm giác an toàn cho con. Một môi trường an toàn không chỉ là nơi không có nguy hiểm, mà còn là nơi trẻ cảm thấy được tôn trọng và được chấp nhận.

Trẻ cần biết rằng: Mình có thể sai, có thể nói ra suy nghĩ và không bị phán xét ngay lập tức... Khi có được cảm giác đó, trẻ sẽ tự tin hơn, cởi mở hơn và phát triển lành mạnh hơn.

Đó cũng chính là cách quyền được bảo vệ của trẻ em được thực hiện trong đời sống hằng ngày.

Yêu con không chỉ là bảo vệ, mà là bảo vệ đúng cách

Không ai muốn làm tổn thương con mình. Nhưng đôi khi, những điều tưởng là dạy dỗ lại gây ra những vết thương mà người lớn không nhận ra.

Hiểu rõ quyền được bảo vệ của trẻ em không khiến bạn trở nên nuông chiều con, mà giúp bạn biết cách dạy con mà không làm con tổn thương.

Bởi vì một đứa trẻ được bảo vệ đúng cách không phải là đứa trẻ yếu đuối,mà là đứa trẻ đủ an toàn để trưởng thành mạnh mẽ./.