Đến năm 2030, phấn đấu 100% trẻ em khuyết tật đủ điều kiện được hưởng trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế

Mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ bảo vệ, chăm sóc và giáo dục

Đề án hướng đến bảo đảm trẻ em khuyết tật được thực hiện đầy đủ các quyền, tiếp cận và sử dụng công bằng, hiệu quả các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe, sàng lọc, phát hiện và can thiệp sớm, phục hồi chức năng, giáo dục, an sinh xã hội, công nghệ và thiết bị hỗ trợ.

Trong đó, ưu tiên trẻ em khuyết tật thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, trẻ em khuyết tật là người dân tộc thiểu số và trẻ em sinh sống tại miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Đề án đồng thời hướng đến xóa bỏ rào cản xã hội, giảm kỳ thị, phân biệt đối xử, tạo điều kiện để trẻ em khuyết tật phát triển tối đa tiềm năng và hòa nhập cộng đồng bền vững.

Đến năm 2030, Đề án đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể nhằm nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của trẻ em khuyết tật. Trong đó, ít nhất 80% trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc, phát hiện sớm khuyết tật bẩm sinh, rối loạn phát triển và được can thiệp sớm; 90% trẻ em khuyết tật được đánh giá, lập kế hoạch hỗ trợ can thiệp khi có nhu cầu và kết nối với các dịch vụ phù hợp.

Đối với lĩnh vực giáo dục, phấn đấu 90% trẻ em khuyết tật trong độ tuổi mầm non và giáo dục phổ thông được tiếp cận giáo dục phù hợp. 100% trẻ em khuyết tật học hòa nhập được xây dựng, thực hiện, theo dõi và đánh giá kế hoạch giáo dục cá nhân (IEP) theo quy định.

Đáng chú ý, Đề án đặt mục tiêu 100% trẻ em khuyết tật bị xâm hại, bạo lực, bóc lột, bỏ rơi khi được phát hiện đều được hỗ trợ, can thiệp kịp thời, phù hợp; 100% trẻ em khuyết tật đủ điều kiện theo quy định pháp luật được hưởng trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế.

Bên cạnh đó, 50% công trình công cộng, cơ sở trợ giúp xã hội, trường học và cơ sở y tế hiện hữu được cải tạo, nâng cấp các hạng mục thiết yếu, bảo đảm điều kiện tiếp cận cho trẻ em khuyết tật.

Giảm kỳ thị, bảo đảm quyền tham gia của trẻ em khuyết tật

Không dừng lại ở việc mở rộng dịch vụ hỗ trợ, Đề án còn chú trọng nâng cao nhận thức xã hội, giảm kỳ thị, phân biệt đối xử và bảo đảm quyền tham gia của trẻ em khuyết tật trong các vấn đề liên quan đến mình.

Theo mục tiêu đến năm 2030, trên 90% cha mẹ, người chăm sóc trẻ em khuyết tật, cán bộ chính quyền các cấp, các tổ chức xã hội và tổ chức của người khuyết tật được cung cấp kiến thức, kỹ năng hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận, sử dụng hiệu quả các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục và hòa nhập cộng đồng.

Đặc biệt, 100% tỉnh, thành phố thực hiện tham vấn ý kiến trẻ em khuyết tật đối với các chính sách, chương trình liên quan. Đây là nội dung có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm trẻ em khuyết tật được lắng nghe, thể hiện quan điểm và tham gia vào những vấn đề tác động trực tiếp đến cuộc sống của mình.

Đề án cũng đặt mục tiêu trên 90% cán bộ tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở giáo dục, tổ chức xã hội cung cấp dịch vụ liên quan và cộng tác viên làm công tác trợ giúp trẻ em khuyết tật được tập huấn, nâng cao năng lực chuyên môn.

Cùng với đó, 90% tỉnh, thành phố thiết lập và triển khai quản lý trường hợp, xây dựng mạng lưới dịch vụ, điều phối dịch vụ liên ngành hỗ trợ trẻ em khuyết tật và thí điểm các mô hình chăm sóc phù hợp. 100% tỉnh, thành phố đưa vào vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý trẻ em có phân hệ về trẻ em khuyết tật.

Triển khai đồng bộ 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Đề án xác định 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, hoàn thiện quy định pháp luật, cơ chế, chính sách và hướng dẫn về hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc và giáo dục.

Thứ hai, hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận, sử dụng các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục phù hợp với nhu cầu.

Thứ ba, tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức xã hội, giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với trẻ em khuyết tật.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và các giải pháp đổi mới sáng tạo trong quản lý, cung cấp dịch vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em khuyết tật.

Thứ năm, củng cố, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác hỗ trợ trẻ em khuyết tật.

Việc triển khai Đề án giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng góp phần tháo gỡ những rào cản trong tiếp cận dịch vụ thiết yếu, bảo đảm tốt hơn quyền của trẻ em khuyết tật. Qua đó, mỗi trẻ em đều có cơ hội được chăm sóc, học tập, phát triển năng lực và tham gia bình đẳng vào đời sống cộng đồng.