TP.HCM: “Kỹ năng thành công” giúp thanh thiếu niên tự tin bước vào thị trường lao động

Tại chương trình, các đại biểu chia sẻ kết quả triển khai hợp phần “Kỹ năng thành công”, đồng thời trao đổi về việc tích hợp kỹ năng mềm vào đào tạo nghề, tăng cường hướng nghiệp và kết nối thanh thiếu niên với cơ hội việc làm phù hợp.

Tự tin, trưởng thành

Trưởng thành từ hợp phần “Kỹ năng thành công”, em Biện Hồng Nhạn, cựu sinh viên Trường Cao đẳng nghề Việt Nam – Hàn Quốc Cà Mau, cho biết dự án đã mang đến cho em nhiều kỹ năng thiết thực, từ giao tiếp, làm việc nhóm đến lập kế hoạch nghề nghiệp và quản lý cảm xúc.

Những kiến thức và trải nghiệm tích lũy trong quá trình tham gia dự án không chỉ giúp Nhạn tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động mà còn thay đổi cách nhìn của em về việc học và phát triển bản thân. Theo Nhạn, thành công không chỉ đến từ kiến thức chuyên môn mà còn được hình thành từ những kỹ năng mềm được rèn luyện qua quá trình học tập và trải nghiệm thực tế.

Khi nhìn lại hành trình tham gia dự án, Nhạn cho rằng sự thay đổi lớn nhất ở bản thân là sự tự tin và khả năng làm chủ chính mình.

Trước đây, Nhạn khá rụt rè và thiếu tự tin. Em ngại phát biểu trước đám đông, ít bày tỏ quan điểm cá nhân và thường lo lắng trước những thử thách mới. Trong học tập cũng như các hoạt động tập thể, Nhạn thường chọn cách đứng phía sau thay vì chủ động bước lên phía trước.

“Em từng nghĩ rằng chỉ cần học tốt chuyên môn là đủ. Nhưng khi tham gia dự án, em dần nhận ra rằng để phát triển bản thân và thích nghi với xã hội hiện đại, chúng ta cần nhiều hơn thế. Chúng ta cần kỹ năng, cần trải nghiệm và đặc biệt cần sự chủ động”, Nhạn bày tỏ.

Một dấu mốc đáng nhớ trong hành trình trưởng thành của Nhạn là khi em vinh dự trở thành một trong hai học sinh đại diện dự án tại Việt Nam tham dự Sự kiện gặp gỡ của Thanh niên Quốc tế đến từ các nước khác cũng tham gia dự án.

“Khi nhận được thông tin đó, em vừa vui mừng vừa áp lực. Bởi em hiểu rằng mình không chỉ đại diện cho bản thân mà còn mang theo hình ảnh của thanh niên Việt Nam để giao lưu và học hỏi cùng bạn bè quốc tế. Tại hội nghị, em có cơ hội gặp gỡ những bạn trẻ đến từ nhiều quốc gia khác nhau. Điều khiến em ấn tượng nhất không phải là thành tích của họ, mà là tinh thần chủ động, sự tự tin và khát vọng cống hiến cho cộng đồng mà họ thể hiện”, Nhạn chia sẻ.

Một dấu mốc khác đến với Nhạn sau khi tốt nghiệp. Trong thời gian chờ cơ hội làm việc đúng với chuyên ngành đã học, em quyết định thử sức ở một lĩnh vực hoàn toàn khác.

“Em xem đó là cơ hội để trải nghiệm, học hỏi và khám phá thêm những khả năng mới của bản thân. May mắn đã đến khi em vượt qua vòng phỏng vấn tại MobiFone. Tuy nhiên, điều quý giá nhất không phải là việc được nhận vào làm việc, mà là những bài học tôi có được trong quá trình học việc và thử việc. Sau quá trình học việc và thử việc, em chính thức được ký hợp đồng làm việc với MobiFone”, Nhạn chia sẻ.

Với Nhạn, công việc mới không chỉ mang lại một cơ hội nghề nghiệp mà còn là minh chứng cho sự thay đổi của bản thân. Từ một sinh viên từng thiếu tự tin, em đã mạnh dạn bước vào môi trường làm việc chuyên nghiệp, chủ động học hỏi những điều mới và từng bước tạo ra cơ hội cho chính mình.

Em Tạ Đình Huy, sinh viên năm 2 Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, cũng có thêm nhiều trải nghiệm và kỹ năng thiết thực từ dự án “Kỹ năng thành công”. Thông qua các khóa tập huấn, hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng, chương trình trải nghiệm thực tế và làm việc nhóm, Huy có cơ hội thử sức ở nhiều vai trò khác nhau. Mỗi hoạt động trở thành một bài học, mỗi thử thách là cơ hội để Huy vượt qua giới hạn của bản thân. Qua đó, em từng bước hình thành sự chủ động trong công việc, học hỏi và nắm bắt cơ hội.

Điều đáng quý là dự án không chỉ giúp Huy rèn luyện tư duy, kỹ năng mà còn giúp em hiểu hơn về quyền của trẻ em Việt Nam.

“Em nhận ra rằng, trẻ em không chỉ cần được chăm sóc, bảo vệ mà cần có kỹ năng để bước vào đời. Em nhận ra rằng trưởng thành không phải là khi chúng ta biết nhiều hơn, mà là khi chúng ta biết chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và dám hành động vì những điều mình tin tưởng”, Huy chia sẻ.

Tích hợp vào chương trình đào tạo

Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu ngày càng cao từ doanh nghiệp, thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng. Nhà tuyển dụng không chỉ tìm kiếm người lao động có kiến thức chuyên môn mà còn đề cao kỹ năng nghề, kỹ năng mềm, khả năng thích ứng và tác phong làm việc chuyên nghiệp. Trong khi đó, người học cũng mong muốn có thêm cơ hội chuyển tiếp thuận lợi sau khi tốt nghiệp, từ thực tập, tìm kiếm việc làm đến phát triển nghề nghiệp lâu dài.

Từ thực tế đó, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang từng bước đưa kỹ năng mềm vào quá trình đào tạo, thay vì chỉ xem đây là một học phần riêng biệt. Cách tiếp cận này giúp người học có cơ hội rèn luyện kỹ năng ngay trong quá trình học nghề, đồng thời từng bước làm quen với những yêu cầu thực tế của môi trường làm việc.

Cô Chu Thị Hoàng Anh, Bí thư Đoàn trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa, thành viên Ban Quản lý dự án “Kỹ năng thành công” tại Thanh Hóa, cho biết từ khi tiếp nhận dự án, nhà trường đã triển khai theo một chuỗi liên kết xuyên suốt, từ định hướng nghề nghiệp, đào tạo theo nhu cầu thực tiễn, tăng cường thực hành, thực tập đến kết nối doanh nghiệp, tuyển dụng và đồng hành cùng sinh viên sau tốt nghiệp.

“Ngay từ năm học đầu tiên, sinh viên được tư vấn nghề nghiệp, tìm hiểu xu hướng thị trường lao động và xác định mục tiêu phát triển bản thân. Trong quá trình đào tạo, nhà trường thường xuyên phối hợp với doanh nghiệp để cập nhật chương trình, mời chuyên gia tham gia giảng dạy, chia sẻ kinh nghiệm thực tế và góp ý về chuẩn đầu ra. Thông qua chương trình đã tạo cơ hội tiếp cận cho nhiều sinh viên năm cuối và sinh viên đã tốt nghiệp với hơn 500 vị trí tuyển dụng”, cô Hoàng Anh chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Mỹ Dung, Trưởng phòng Đối ngoại và Quan hệ quốc tế, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bà Rịa – Vũng Tàu, cho biết trong nhiều năm qua, nhà trường luôn quan tâm đến đào tạo kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên, đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp thông qua các hoạt động như tập huấn kỹ năng, ngày hội việc làm, tư vấn hướng nghiệp và ký kết hợp tác.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, nhà trường cũng đặt ra những câu hỏi: Vì sao đã dành nhiều thời gian cho đào tạo kỹ năng mềm nhưng không ít doanh nghiệp vẫn mong muốn sinh viên có kỹ năng làm việc tốt hơn? Vì sao nhiều hoạt động hợp tác với doanh nghiệp được khởi đầu tích cực nhưng việc đồng hành trong quá trình đào tạo chưa phải lúc nào cũng được duy trì như kỳ vọng?

Những câu hỏi đó thôi thúc nhà trường nhìn lại cách làm của mình. Qua gần một năm triển khai hợp phần “Kỹ năng thành công”, nhà trường từng bước tìm được câu trả lời. Từ đó, nhà trường giải quyết bài toán sinh viên học kỹ năng mềm một cách đối phó, hạn chế tình trạng doanh nghiệp chỉ đến tuyển dụng rồi kết thúc hợp tác; quan trọng hơn, đội ngũ giảng viên từng bước chuyển từ “người thiết lập lớp học” sang “người tạo môi trường cho sinh viên bứt phá”.

“Sau gần một năm triển khai hợp phần “Kỹ năng thành công”, điều lớn nhất mà nhà trường nhận được không phải là một mô hình để sao chép, mà là một cách tư duy mới. Đó là muốn sinh viên có kỹ năng, đừng chỉ dạy kỹ năng. Muốn doanh nghiệp đồng hành, đừng chỉ mời doanh nghiệp đến tuyển dụng. Muốn sinh viên thay đổi, người thầy phải thay đổi trước”, bà Dung nói.

Thầy Huỳnh Minh Tiếng, Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Nhân Đạo TP.HCM, cho biết trong thời gian tới, nhà trường sẽ đưa hợp phần “Kỹ năng thành công” vào chương trình giảng dạy kỹ năng mềm cho học sinh, sinh viên ngay từ năm học đầu tiên.

Theo thầy, việc trang bị sớm các kỹ năng thiết yếu sẽ giúp người học hình thành tư duy tích cực, nâng cao khả năng thích ứng và tự tin hơn trong học tập cũng như khi bước vào thị trường lao động.

Trang bị đầy đủ năng lực để tự tin bước vào đời

Ông Phạm Đình Nghinh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP.HCM, cho biết thị trường lao động đang liên tục thay đổi dưới tác động của chuyển đổi số, tự động hóa và các xu hướng phát triển xanh. Trong bối cảnh đó, hợp phần “Kỹ năng thành công” hướng tới hỗ trợ thanh thiếu niên, đặc biệt là những nhóm có hoàn cảnh khó khăn, tiếp cận các chương trình phát triển kỹ năng, tư duy tích cực, hướng nghiệp, thông tin thị trường lao động và cơ hội việc làm phù hợp, qua đó tăng cường khả năng thích ứng và phát triển nghề nghiệp bền vững.

“Chúng tôi cho rằng việc hỗ trợ thanh thiếu niên được tiếp cận các cơ hội học tập, rèn luyện kỹ năng, định hướng nghề nghiệp và kết nối với thị trường lao động sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đây còn là một trong những giải pháp thiết thực để bảo đảm quyền được phát triển, quyền được tham gia và quyền được chuẩn bị cho cuộc sống trưởng thành của các em”, ông Nghinh bày tỏ.

Ông Vương Đình Giáp, Giám đốc Chương trình Save the Children Việt Nam, nhấn mạnh quyền của trẻ em không chỉ dừng lại ở việc được chăm sóc và bảo vệ mà còn bao gồm quyền được chuẩn bị đầy đủ năng lực để tự tin bước vào đời, chủ động lựa chọn và làm chủ tương lai.

“Việc trang bị kỹ năng mềm, tư duy phát triển và kết nối với thị trường lao động chính là chìa khóa giúp trẻ em và thanh thiếu niên mở rộng cơ hội học tập, việc làm và xây dựng cuộc sống bền vững. Đầu tư vào trẻ em và thanh niên hôm nay chính là đầu tư cho một tương lai thịnh vượng hơn của gia đình, cộng đồng và xã hội”, ông Giáp nhấn mạnh.