Vụ người mẹ bị phạt 9 triệu đồng: Bài học trách nhiệm khi phụ huynh giao xe cho con
Hương Giang
Từ một đoạn clip ghi lại cảnh hai học sinh đi xe máy điện không đội mũ bảo hiểm, lạng lách trên đường phố Hà Nội, luật sư cảnh báo việc giao phương tiện cho con khi chưa đủ điều kiện không chỉ đe dọa an toàn giao thông mà còn có thể khiến phụ huynh đối mặt với trách nhiệm pháp lý.
Biết lái xe không đồng nghĩa đủ điều kiện tham gia giao thông
Đội CSGT đường bộ số 3 (Hà Nội) phát hiện đoạn video ghi lại cảnh hai học sinh đi xe máy điện, không đội mũ bảo hiểm và có hành vi lạng lách, đánh võng trên đường Trường Chinh. Qua xác minh, người điều khiển sinh năm 2011, chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện theo quy định. Cơ quan chức năng đã lập biên bản đối với những người liên quan và xử phạt người mẹ 9 triệu đồng về hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển.
Trao đổi với PV Tạp chí Trẻ em Việt Nam, luật sư Phan Khắc Nghiêm, Công ty Luật TNHH NPK Quốc tế (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, vụ việc là lời cảnh báo đối với các gia đình có con đang ở độ tuổi đi học, đặc biệt khi xe máy điện ngày càng phổ biến.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định người đủ 16 tuổi (tròn) đến dưới 18 tuổi được điều khiển xe gắn máy (xe thiết kế vận tốc tối đa không quá 50km/h, dung tích xi lanh hoặc tương đương không quá 50cm3). Với xe máy điện, cần căn cứ vào đặc điểm kỹ thuật và phân loại phương tiện để xác định điều kiện điều khiển, cụ thể động cơ không lớn hơn 04kW. Đối với xe mô tô điện thuộc nhóm phương tiện yêu cầu giấy phép lái xe, người điều khiển phải đáp ứng điều kiện về độ tuổi và giấy phép tương ứng.
"Vì vậy, phụ huynh không nên chỉ dựa vào việc con đã biết đi xe, thường xuyên sử dụng xe trong khu dân cư hoặc có thể tự đi học để quyết định giao phương tiện. Việc xác định đúng loại xe và điều kiện điều khiển là bước cần thiết trước khi cho trẻ tham gia giao thông", Luật sư Phan Khắc Nghiêm nhấn mạnh, với trẻ chưa đủ tuổi, khả năng nhận diện nguy hiểm, xử lý tình huống bất ngờ và kiểm soát hành vi khi tham gia giao thông vẫn là những vấn đề gia đình cần đặc biệt quan tâm.
Trong vụ việc tại Hà Nội, hành vi lạng lách, đánh võng và không đội mũ bảo hiểm càng làm gia tăng nguy cơ mất an toàn cho cả người điều khiển, người ngồi sau và những người cùng lưu thông trên đường.
Bảo vệ con phải bắt đầu từ quyết định giao chìa khóa
Một nội dung đáng chú ý trong vụ việc là người mẹ bị xử phạt về hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển. Theo luật sư Phan Khắc Nghiêm, khoản 10 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định mức phạt từ 8-10 triệu đồng đối với cá nhân là chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự có hành vi giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông. Mức phạt 9 triệu đồng được áp dụng trong vụ việc nằm trong khung tiền phạt này.
Trong những trường hợp việc giao phương tiện dẫn đến hậu quả nghiêm trọng và có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người giao xe còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 264 Bộ luật Hình sự. Việc có áp dụng trách nhiệm hình sự hay không phụ thuộc vào các điều kiện luật định và kết quả xác minh của cơ quan có thẩm quyền, không thể suy diễn chỉ từ việc xảy ra vi phạm giao thông.
Theo luật sư Phan Khắc Nghiêm: "Trách nhiệm của cha mẹ không chỉ nằm ở việc nhắc nhở con chấp hành luật giao thông mà cần được thể hiện bằng những hành động cụ thể: lựa chọn phương tiện phù hợp với độ tuổi, quản lý chìa khóa, đặt ra quy tắc sử dụng và bố trí phương án đi lại an toàn.
Đặc biệt, khi trẻ có nhu cầu tự đi học hoặc thường xuyên di chuyển cùng bạn bè, phụ huynh cần trao đổi rõ về những giới hạn không được vượt qua, thay vì cho rằng con đã đủ lớn để tự quyết định".
Luật sư Nghiêm cho rằng giáo dục an toàn giao thông cần bắt đầu từ chính sự gương mẫu của người lớn. Cha mẹ cần tuân thủ quy định khi tham gia giao thông, đội mũ bảo hiểm đúng cách, không cổ vũ hành vi phóng nhanh, vượt ẩu và không xem những lần vi phạm nhỏ là chuyện có thể bỏ qua.
Bên cạnh đó, gia đình nên giúp trẻ hình thành kỹ năng từ chối lời rủ rê chạy nhanh, không tiếp tục ngồi trên phương tiện khi người điều khiển có hành vi nguy hiểm và chủ động tìm người lớn hỗ trợ khi cảm thấy không an toàn. Nhà trường cũng cần phối hợp với gia đình để giáo dục bằng những tình huống gần gũi, dễ hiểu, thay vì chỉ yêu cầu học sinh ký cam kết mang tính hình thức.
Một lần vi phạm chỉ thực sự trở thành bài học khi trẻ hiểu vì sao phải tuân thủ quy tắc và biết cách bảo vệ bản thân trong những tình huống tiếp theo. Điều quan trọng không chỉ là xử lý sau khi sự việc xảy ra, mà còn là thay đổi cách người lớn quản lý, hướng dẫn và đồng hành cùng con.
