4 thay đổi lớn của chính sách giáo dục từ tháng 5/2026 giúp trường học ngày càng hiện đại, minh bạch hơn

Hợp nhất điều lệ các cấp học phổ thông

Thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực từ ngày 10-5-2026 quy định một điều lệ chung áp dụng cho toàn bộ hệ thống trường phổ thông, bao gồm tiểu học, THCS, THPT và các trường nhiều cấp học.

Việc hợp nhất này thay thế các quy định riêng lẻ trước đây, giúp đồng bộ hóa tổ chức, quản lý và hoạt động giáo dục trong toàn hệ thống. Các loại hình trường học cũng được phân định rõ, gồm trường một cấp học, trường liên cấp và các mô hình chuyên biệt như trường dân tộc nội trú, trường chuyên, trường năng khiếu.

Theo quy định, trường phổ thông là cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, tài khoản và con dấu riêng.

Điều lệ cũng nêu rõ các loại hình trường phổ thông, gồm trường có một cấp học như tiểu học, THCS, THPT và trường có nhiều cấp học như tiểu học – THCS, THCS – THPT hoặc tiểu học – THCS – THPT.

Bên cạnh đó là các trường chuyên biệt như trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú, trường THPT chuyên, trường năng khiếu nghệ thuật, thể dục thể thao, các trường dành cho người khuyết tật, trường giáo dưỡng…

Quy định mới đồng thời làm rõ hơn quyền và nghĩa vụ của giáo viên, yêu cầu đáp ứng chuẩn nghề nghiệp, tăng cường tự bồi dưỡng trong bối cảnh đổi mới giáo dục và chuyển đổi số.

Lần đầu ban hành khung năng lực số cho giáo viên

Từ ngày 12/5/2026, khung năng lực số dành cho giáo viên và cán bộ quản lý chính thức có hiệu lực. Đây là lần đầu tiên Việt Nam xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất về năng lực số trong giáo dục.

Khung gồm 6 miền năng lực và 20 năng lực thành phần, bao quát từ việc ứng dụng công nghệ trong dạy học đến quản lý giáo dục trong môi trường số. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo được đưa vào như một yêu cầu mới, gắn với các nguyên tắc về đạo đức, minh bạch và bảo vệ dữ liệu.

Chính sách này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong bối cảnh mới.

Siết chặt quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư 19/2026 có hiệu lực từ ngày 15/5/2026 đưa ra nhiều quy định chặt chẽ hơn đối với hoạt động dạy thêm, học thêm.

Theo đó, các cá nhân, tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường phải đăng ký kinh doanh theo quy định. Giáo viên đang công tác tại trường công lập nếu tham gia dạy thêm phải báo cáo cụ thể với hiệu trưởng về nội dung, địa điểm và hình thức tổ chức.

Chính quyền địa phương có trách nhiệm công khai đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh, qua đó tăng cường tính minh bạch và giám sát. UBND cấp xã phải thiết lập và niêm yết số điện thoại đường dây nóng trên cổng thông tin điện tử (nếu có) hoặc tại trụ sở để tiếp nhận, xử lý các kiến nghị liên quan đến hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn.

Đáng chú ý, các hoạt động như tăng cường ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục kỹ năng sống, nghệ thuật, thể thao hay hướng nghiệp không được coi là dạy thêm nếu không thuộc chương trình chính khóa. Những nội dung này sẽ được thực hiện theo các quy định pháp luật khác nhằm đáp ứng nhu cầu, sở thích và năng khiếu của học sinh.

Số hóa hồ sơ học tập trên VNeID

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc triển khai hồ sơ học tập số cho toàn bộ người học từ ngày 15/5/2026.

Theo đó, mỗi cá nhân sẽ được cấp một mã hồ sơ học tập suốt đời gắn với số định danh cá nhân. Hồ sơ này tích hợp đầy đủ thông tin về quá trình học tập, kết quả học tập và rèn luyện trong giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, cũng như các văn bằng, chứng chỉ sau khi hoàn thành chương trình học hoặc khóa đào tạo.

Ngoài ra, hệ thống còn lưu trữ thông tin công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam, kết quả học tập trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, các chứng nhận đánh giá năng lực, cũng như giải thưởng và thành tích học tập.

Mã số này được sử dụng làm khóa truy cập để khai thác dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo. Theo kế hoạch, việc cấp mã hồ sơ học tập suốt đời sẽ hoàn thành cho toàn bộ người học trước ngày 1/1/2027./.