Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến phương án thi lớp 10 chỉ còn Toán, Ngữ văn

Theo Công văn số 4991/BGDĐT-GDPT ngày 31/7/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Hải Phòng và TPHCM nghiên cứu, góp ý dự thảo Thông tư quy định về tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT. Nội dung này được nêu trong dự thảo lần 1 về quy chế tiếp nhận và tuyển sinh đầu cấp, được gửi lấy ý kiến tại một số địa phương.

Việc xây dựng Thông tư nhằm rà soát, hoàn thiện các quy định về tuyển sinh trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực giáo dục.

Đáng chú ý, dự thảo lần 1 đề xuất với tuyển sinh THPT công lập, nếu tổ chức thi tuyển thì số môn thi là 2 môn, gồm Toán và Ngữ văn. Nội dung các môn thi nằm trong chương trình THCS.

Theo phương án này, thời gian làm bài môn Ngữ văn là 120 phút, môn Toán từ 90 đến 120 phút. Điểm xét tuyển là tổng điểm của hai môn thi theo thang điểm 10 ở từng môn.

Đối với tuyển sinh THCS, tại các cơ sở có tổ chức thi tuyển đánh giá năng lực, dự thảo quy định số môn thi gồm Toán và Tiếng Việt.

Việc đề xuất chỉ còn hai môn thi vào lớp 10 sẽ tạo ra thay đổi so với quy định hiện hành. Theo Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT đang áp dụng cho kỳ tuyển sinh năm học 2026-2027, nếu tổ chức thi tuyển, học sinh làm bài Ngữ văn, Toán và một môn thi hoặc bài thi thứ ba do Sở Giáo dục và Đào tạo lựa chọn.

Môn thi hoặc bài thi thứ ba hiện được lựa chọn từ nhóm Ngoại ngữ 1, Giáo dục công dân, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Tin học. Quy định hiện hành cũng yêu cầu không lựa chọn một môn quá 3 năm liên tiếp.

Thực tế tuyển sinh năm học vừa qua cho thấy khoảng 30 tỉnh, thành tổ chức thi vào lớp 10 và đều lựa chọn Tiếng Anh là môn thứ ba. Ở những địa phương còn lại, hình thức tuyển sinh được thực hiện theo hướng chỉ tổ chức thi đối với trường chuyên, còn hệ đại trà xét học bạ.

Cùng với phương án về môn thi, dự thảo được đưa ra lấy ý kiến trong bối cảnh mạng lưới trường lớp trên cả nước đang được sắp xếp, tổ chức lại; nhiều nơi thành lập các trường phổ thông có nhiều cấp học và điều chỉnh địa bàn tuyển sinh. Một số địa phương cũng có tình trạng số học sinh đăng ký vào THPT công lập vượt khả năng đáp ứng.

Theo nội dung lấy ý kiến, năm học vừa qua cả nước có khoảng 1,5 triệu học sinh tốt nghiệp THCS, trong khi các trường THPT có gần 1,2 triệu suất lớp 10, tương ứng tỷ lệ đỗ khoảng 79,3%. Đây là những yếu tố được đặt ra khi xem xét việc hoàn thiện các quy định tuyển sinh nhằm bảo đảm công bằng và phù hợp với thực tế.

Bên cạnh phương án thi tuyển, dự thảo tiếp tục quy định 3 phương thức tuyển sinh lớp 10, gồm xét tuyển, thi tuyển và kết hợp giữa hai hình thức này. Căn cứ tình hình thực tế, Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương sẽ quy định phương thức tuyển sinh tại từng trường.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đề nghị các địa phương góp ý về việc phân định giữa “tiếp nhận học sinh đầu cấp” và “tuyển sinh học sinh đầu cấp”, đồng thời làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ sở giáo dục trong công tác này.

Việc phân định trách nhiệm được đặt ra trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đòi hỏi các quy định về quản lý và tổ chức tuyển sinh phải được điều chỉnh cho phù hợp.

Ngoài ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các địa phương góp ý về việc ứng dụng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu và chuyển đổi số trong tuyển sinh; tính khả thi của các quy định về thi tuyển THCS, THPT cũng như những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Phương án thi vào lớp 10 với 2 môn Toán và Ngữ văn hiện mới nằm trong dự thảo đang được lấy ý kiến chuyên môn và dư luận, chưa phải quy định chính thức. Phương án cuối cùng có thể được Bộ Giáo dục và Đào tạo điều chỉnh sau quá trình tiếp thu phản hồi từ các địa phương.