Bữa cơm nuôi những giấc mơ xanh

Tạp chí Trẻ em Việt Nam trân trọng giới thiệu bài dự thi "Bữa cơm nuôi những giấc mơ xanh" của bạn Dương Kiều Anh (Lớp 11A17, Trường THPT Kim Liên, Hà Nội) gửi về tham dự Cuộc thi Viết và bình chọn "Trường học Hạnh phúc 2026". 

Bữa cơm nuôi những giấc mơ xanh 
(Tản văn xen thơ – Tác giả: Dương Kiều Anh)

 "Mẹ hong nắng sớm bên thềm

Gói vào hộp nhỏ êm đềm yêu thương

Con mang theo một đoạn đường

Mang theo sức khoẻ, ngọn nguồn ước mơ."

Có những điều đi cùng chúng ta suốt quãng đời nhưng chỉ đến một khoảnh khắc rất đỗi bình thường, ta mới nhận ra giá trị của chúng. Với tôi, đó là hộp cơm mẹ vẫn đặt vào cặp mỗi sáng. 

Một chiếc hộp nhỏ, chẳng có gì đặc biệt: ít cơm, chút rau xanh, món ăn mẹ biết tôi sẽ thích... Vậy mà đằng sau những ngăn hộp giản dị ấy là một thứ lớn lao hơn cả một bữa ăn – là sự chăm chút cho một cơ thể đang lớn, là lời nhắn nhủ rằng: Trước khi muốn đi thật xa, hãy biết giữ mình đủ khoẻ mạnh để bước đi.

Tuổi học trò thường được kể bằng những con số: Điểm số, thành tích, thứ hạng, kỳ thi, cánh cửa tương lai... Chúng ta được dạy cách giải một bài toán khó nhằn, viết một bài văn hay, chinh phục kỳ thi nhưng đôi khi lại quên mất một bài học căn bản hơn: Cơ thể cũng cần học cách sống khỏe.

Tôi từng có những ngày thức khuya để hoàn thành bài vở, biết bao lần bỏ bữa sáng vì sợ muộn giờ, ngồi hàng giờ bên trang sách mà quên đứng dậy vận động. Tôi từng nghĩ đó là sự cố gắng. Nhưng càng trưởng thành, tôi càng hiểu: nếu một ngày phải đánh đổi sức khỏe để đổi lấy thành tích, thì cái giá ấy có lẽ quá đắt...

Dinh dưỡng không tạo nên điểm mười trong chốc lát. Một bữa sáng đủ chất không lập tức biến một học sinh thành người giỏi nhất lớp, một giấc ngủ đủ không thể thay thế những tháng ngày miệt mài học tập. Nhưng chúng cho ta điều kiện để học tập bền bỉ, để tư duy tỉnh táo, cơ thể không trở thành giới hạn của những ước mơ, điều ta muốn chạm tới.

"Đừng vì mải miết đường xa

Mà quên giữ lấy mái nhà trong ta

Cơ thể chẳng phải phù hoa

Mà là điểm tựa để ta trưởng thành."

Sức khỏe không phải phần thưởng sau khi hoàn thành ước mơ, nó là vốn liếng để bắt đầu ước mơ ấy. Có lẽ vì thế, tôi bắt đầu nhìn những lời mẹ dặn bằng ánh mắt khác. "Ăn sáng đi con", "Uống thêm nước", "Hôm nay ngủ sớm nhé"... Câu nói tưởng chừng vụn vặt ấy hoá ra lại là thứ ngôn ngữ giản dị nhất của tình yêu thương.

Cha mẹ không thể học thay chúng ta, không thể bước qua kì thi thay chúng ta và càng không thể sống hộ tương lai của chúng ta. Họ chỉ có thể chuẩn bị hành trang và đôi khi hành trang đầu tiên chẳng phải điều gì lớn lao: Một bữa cơm đủ đầy, một thói quen sống lành mạnh được vun bồi từ những ngày thơ bé.

Những con trẻ không chỉ lớn lên trong căn bếp gia đình. Chúng tôi còn lớn lên dưới mái trường – nơi mỗi người dành một phần tuổi trẻ để học hỏi, vận động, kết bạn, khám phá chính mình. Bởi vậy, tôi nghĩ một trường học hạnh phúc không thể chỉ được nhìn qua những nụ cười hay biết bao bảng thành tích. Hạnh phúc còn hiện hữu trong môi trường bảo vệ sức khỏe học sinh, trong những giờ thể chất được coi trọng, trong kiến thức về dinh dưỡng được truyền đạt bằng sự gần gũi và trong sự tinh tế của thầy cô khi nhận ra một học sinh đang quá mệt để tiếp tục cố gắng.

Một nền giáo dục nhân văn không chỉ hỏi: "Em đạt được bao nhiêu?" mà còn cần hỏi: "Em đã phải đánh đổi điều gì để đạt được điều ấy?". Bởi học sinh không phải cỗ máy được lập trình để liên tục tiến về phía trước. Chúng tôi có quyền nỗ lực nhưng cũng có quyền nghỉ ngơi, có quyền theo đuổi thành tích nhưng không nên bị buộc phải xem sức khỏe là thứ có thể hy sinh.

Khi một ngôi trường biết dạy học sinh cách chăm sóc cơ thể, biết tạo điều kiện để các em vận động, ăn uống khoa học và cân bằng giữa học tập với nghỉ ngơi, trường học khi ấy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn dạy chúng tôi cách sống lành mạnh.

Và để bài học ấy trở thành hiện thực, không một bàn tay nào có thể làm nên tất cả. Gia đình gieo những thói quen đầu tiên, nhà trường bồi đắp hiểu biết và tạo dựng môi trường, cộng đồng chung tay bảo vệ những điều kiện sống lành mạnh cho thế hệ trẻ. Một bữa ăn đủ chất, một sân chơi an toàn, hoạt động thể thao, một chương trình giáo dục sức khoẻ hay đơn giản là một lời hỏi han đúng lúc – mỗi điều đều có thể là mảnh ghép nhỏ trong bức tranh lớn mang tên hạnh phúc. Khi ba vòng tay ấy gặp nhau, đứa trẻ không chỉ được nuôi lớn về thể chất mà còn được nâng đỡ để trưởng thành trong sự an toàn và tình yêu thương. 

"Xin đừng để bước chân dài,

Mà quên hơi thở một mai mỏi mòn.

Đường đời còn rộng còn son,

Hãy đi thật khoẻ, hãy còn niềm vui."

Tôi muốn nhớ những năm tháng học trò không chỉ bằng những bài kiểm tra, lần được gọi tên trên bảng thành tích. Tôi muốn nhớ màu xanh của sân trường sau một cơn mưa, tiếng cười giữa giờ ra chơi và cả chiếc hộp cơm đã nguội trên bàn học. Bởi sau cùng, một tuổi trẻ đáng nhớ không phải là tuổi trẻ chưa từng mệt mỏi mà là tuổi trẻ biết dừng lại trước khi kiệt sức, biết chăm sóc mình trước khi quá muộn và biết trân trọng những người đang âm thầm chăm sóc mình

Ngày mai, tôi vẫn sẽ mang chiếc hộp cơm ấy đến trường. Trong đó có cơm, rau, có một món ăn mẹ chuẩn bị từ sáng sớm... Nhưng tôi biết, thứ được đặt vào chiếc hộp nhỏ ấy còn có một lời nhắn dài hơn mọi lời nhắn: Hãy lớn lên, nhưng hãy lớn lên khỏe mạnh.

Bởi một bữa cơm có thể nuôi một ngày. Một thói quen lành mạnh có thể nuôi một đời. Và một ngôi trường biết chăm lo cho sức khỏe của học sinh không chỉ có thể nuôi dưỡng ước mơ, mà cả những con người đủ khoẻ mạnh để biến ước mơ thành hiện thực.

"Bữa cơm nhỏ, giấc mơ dài

Nuôi tôi qua những sớm mai học đường

Mai này đi giữa muôn phương

Xin mang theo cả yêu thương tháng ngày."

Dành cho thí sinh dự thi "Viết và bình chọn trường học hạnh phúc 2026"

1. Gửi bài lên diễn đàn để lưu giữ kỷ niệm đẹp khi tham gia cuộc thi: https://web.facebook.com/groups/2375985202597241

2. Gửi bài lên chuyên trang để được tải Giấy chứng nhận miễn phí mà không cần chờ tới kết quả chấm giải:https://treemvietnam.net.vn/truong-hoc-hanh-phuc