Hà Nội: Sân chơi “bỏ quên” trẻ nhỏ giữa lòng đô thị

Đầy đủ đồ chơi nhưng vắng tiếng cười

Dạo quanh các khu tập thể cũ như Thành Công, Nghĩa Tân hay Nguyên Hồng, không khó để bắt gặp những bộ cầu trượt, xích đu, bập bênh được sơn màu bắt mắt. Tuy nhiên, thay vì là “thiên đường” của con trẻ, những khu vực này lại mang một vẻ tĩnh lặng đến lạ thường.

Tương tự, tại khu tập thể Thành Công, sân chơi được đầu tư khá bài bản. Nơi đây hiện hữu đầy đủ các loại hình vận động: Từ những chú thú nhún sắc màu rực rỡ, bập bênh, đến xích đu và cả thiết bị tập thể dục. Thế nhưng, trong khung cảnh “đủ đầy” đồ chơi ấy, tuyệt nhiên không có một bóng trẻ em nào chơi.

Không phải ngẫu nhiên mà những sân chơi này trở nên thưa vắng. Với nhiều em nhỏ sống ngay tại khu tập thể, đây lại không phải là nơi các em lựa chọn để vui chơi mỗi ngày.

Em Trần Quang Minh (9 tuổi, học sinh Trường Tiểu học Thành Công B, sinh sống gần khu tập thể Thành Công) cho biết, em ít khi chơi tại sân này do nhiều thiết bị chưa được vệ sinh thường xuyên. “Em thấy mấy cái cầu trượt ở đây hơi bụi nên em không chơi, nhiều chỗ còn có rác”, Minh nói.

Bên cạnh yếu tố vệ sinh, sự đông đúc cũng khiến các em e dè. Em Nguyễn Gia Huy (10 tuổi, học sinh Trường Tiểu học Nam Thành Công, sống tại khu tập thể Nguyên Hồng) lại e ngại bởi sự đông đúc vào mỗi buổi chiều. Huy cho biết, thời điểm nhiều người lớn tập thể dục, không gian trở nên chật chội, dễ va chạm, khiến em hạn chế ra đây chơi.

Khi “không gian chung” bị chiếm dụng cho những mục đích cá nhân

Lý do thực sự khiến trẻ em “quay lưng” với sân chơi không chỉ nằm ở sự xuống cấp của thiết bị, mà còn bởi sự lấn chiếm thô bạo của các hoạt động dân sinh. Tại nhiều nơi, ranh giới giữa sân chơi công cộng và mặt bằng kinh doanh dường như đã bị xóa nhòa.

Ở khu tập thể Giảng Võ, vào mỗi buổi chiều tối, không gian xung quanh các thiết bị vui chơi bị vây kín bởi bàn ghế nhựa của các hàng quán ăn vặt. Tiếng bát đũa, tiếng mời chào khách át đi không gian chơi đùa vốn có của trẻ.

Quan sát thực tế tại đây, bàn ghế nhựa được các chủ quán xếp đan xen, vây kín lấy từng chân đế của các thiết bị vận động. Những chiếc máy tập thể dục màu cam rực rỡ đáng lẽ là nơi để các em nhỏ rèn luyện sức khỏe, giờ đây lại vô tình trở thành “điểm tựa” cho khách ngồi ăn uống, hay thậm chí là nơi treo đồ, đặt túi xách của thực khách.

Không chỉ bị bó hẹp về diện tích, sự sạch sẽ vốn có của một sân chơi cũng hoàn toàn biến mất. Thay vào đó là cảnh tượng nhếch nhác với nước thải sinh hoạt bám bẩn trên nền gạch, rác thải từ các bàn ăn vứt vương vãi ngay dưới chân cầu trượt, thú nhún. Mùi thức ăn nồng nặc và sự xô bồ của hàng quán đã biến “khoảng thở” quý giá của trẻ em thành một khu chợ thu nhỏ đầy lộn xộn. 

Tương tự như vậy, tại khu tập thể Giảng Võ và Nguyên Hồng, những chiếc cầu trượt, bập bênh vô tình trở thành giá phơi đồ lý tưởng. Những chiếc chiếu hoa, chăn màn che lấp cả lối lên cầu trượt. 

Thậm chí, bát đĩa sau khi rửa cũng được người dân tận dụng mặt bằng sạch của thiết bị vui chơi để phơi phóng dưới nắng. Chị Nguyễn Thị Thanh Tâm, chủ cửa hàng thực phẩm GreenFarm tại khu tập thể Thành Công, trăn trở: “"Nhìn sân chơi chung bị bủa vây bởi hàng quán và xe máy, tôi thấy xót xa vì người lớn đang vô tình tước đi không gian tuổi thơ của các con ngay tại nơi mình sinh sống”.

Việc sân chơi bị “bỏ hoang” hoặc sử dụng sai mục đích không chỉ là câu chuyện thiếu quỹ đất, mà còn là câu chuyện về ý thức cộng đồng và sự buông lỏng trong quản lý. 

Để sân chơi thực sự trở lại đúng chức năng, cần sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền trong việc xử lý vi phạm lấn chiếm. Quan trọng hơn, mỗi người dân cần trả lại sự tôn nghiêm cho không gian công cộng, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ để tạo môi trường an toàn cho trẻ. 

Bên cạnh đó, phụ huynh và gia đình cần dành thời gian đưa trẻ ra ngoài vận động, thay vì để các em mải mê với màn hình điện thoại. Chỉ khi người lớn cùng chung tay gìn giữ không gian chung, trả lại sự sạch sẽ, an toàn và ưu tiên thời gian cho con trẻ, những sân chơi mới thực sự được “đánh thức”, để tiếng cười tuổi thơ lại vang lên đúng nơi vốn thuộc về các em.