Khi bạo lực học đường không còn là chuyện “trẻ con đánh nhau”

Điều khiến nhiều người bức xúc không chỉ là việc nữ sinh bị hành hung trong nhà vệ sinh trường học, mà còn bởi vụ việc được cho là diễn ra nhiều lần, có sự cổ vũ, quay clip và phát tán lên mạng xã hội.

Theo thông tin ban đầu, nữ sinh đã bị đánh tới ba lần, không đơn thuần xuất phát từ lý do “đi học muộn” như phản ánh trước đó. Công an tỉnh Phú Thọ sau đó đã khởi tố vụ án, khởi tố hai bị can sinh năm 2010 để điều tra.

Tuy nhiên, phía sau những vụ việc như vậy là một câu hỏi lớn hơn: Vì sao những mâu thuẫn tuổi học trò ngày càng dễ biến thành hành vi bạo lực nghiêm trọng?

Thời gian gần đây, nhiều vụ việc đau lòng liên tiếp xảy ra trên cả nước, trong đó có những vụ dẫn tới thương tích nặng, thậm chí cướp đi sinh mạng của học sinh.

Một trong những vụ gây chấn động dư luận là vụ nam sinh lớp 8 ở quận Long Biên, Hà Nội bị đánh dẫn tới chấn thương sọ não và tử vong sau thời gian điều trị. Theo cơ quan điều tra, vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn trong lúc chơi bóng rổ nhưng hậu quả để lại đặc biệt nghiêm trọng.

Tại Gia Lai, dư luận cũng từng bàng hoàng trước vụ nữ sinh lớp 11 bị đâm tử vong sau những mâu thuẫn, thách thức nhau trên mạng xã hội. Điều đáng nói, hai học sinh gần như không quen biết ngoài đời trước khi xảy ra vụ việc.

Từ những vụ việc liên tiếp có thể thấy, nhiều xung đột học đường hiện nay không còn dừng ở va chạm bộc phát mà đã xuất hiện dấu hiệu cực đoan hơn, đặc biệt dưới tác động của mạng xã hội và tâm lý đám đông.

Không ít vụ việc diễn ra trước sự chứng kiến của nhiều học sinh, nhưng thay vì ngăn cản, nhiều em lại dùng điện thoại ghi hình, cổ vũ hoặc chia sẻ clip lên mạng như một hình thức “giải trí”.

Theo các chuyên gia giáo dục, bạo lực học đường đang dần thay đổi tính chất. Nếu trước đây phần lớn là những xung đột tức thời thì nay nhiều vụ mang tính “trình diễn”, nhằm thể hiện vị thế trong nhóm bạn hoặc thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.

Khi điện thoại thông minh trở thành công cụ ghi hình và lan truyền chỉ trong vài phút, hành vi bạo lực cũng dễ bị kích động và đẩy lên mức nguy hiểm hơn.

Ở góc độ pháp lý, Trao đổi với Tạp chí Trẻ em Việt Nam, Luật sư Đào Quốc Hưng - Phó Giám đốc Công ty luật ALS  - Đoàn Luật sư Hà Nội nhận định, không thể tiếp tục xem những vụ việc nghiêm trọng là “trẻ con đánh nhau”.

Với các hành vi gây thương tích nặng, làm nhục người khác, sử dụng hung khí hoặc dẫn tới chết người, người gây ra hành vi hoàn toàn có thể bị xử lý hình sự dù chưa thành niên, các vụ bạo lực học đường hiện nay đang cho thấy dấu hiệu gia tăng cả về mức độ lẫn hậu quả.

Cũng theo luật sư Đào Quốc Hưng: "trong nhiều trường hợp, cơ quan tố tụng phải xem xét các hành vi như “Cố ý gây thương tích”, “Giết người”, “Làm nhục người khác” hoặc trách nhiệm liên quan đến việc phát tán clip bạo lực trên môi trường mạng.

Các chuyên gia cũng cho rằng, để hạn chế bạo lực học đường, cần tăng cường giáo dục kỹ năng kiểm soát cảm xúc, ứng xử trên không gian mạng và khả năng giải quyết mâu thuẫn cho học sinh. Bên cạnh vai trò của nhà trường và gia đình, việc xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh cũng cần sự vào cuộc đồng bộ của toàn xã hội.

Từ Phú Thọ, Hà Nội đến Gia Lai, những vụ việc đau lòng liên tiếp xảy ra đang cho thấy bạo lực học đường không còn là hiện tượng cá biệt. Chỉ từ những xung đột nhỏ của tuổi học trò, hậu quả cuối cùng có thể là thương tật, tù tội hoặc mất đi một sinh mạng. Và đó cũng là hồi chuông cảnh báo không thể xem nhẹ đối với gia đình, nhà trường và xã hội./.