Nữ sinh Hà Nội suýt hỏng thận vì thói quen ăn mì tôm, uống trà sữa thay nước lọc

Bác sĩ Mai Văn Lực, Khoa Ngoại tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau quặn thận dữ dội, kèm theo tiểu buốt và nôn ói. Cơn đau xuất hiện đột ngột, lan từ vùng hông lưng xuống bụng dưới khiến bệnh nhân gần như kiệt sức.

Kết quả chụp CT cho thấy thận của bệnh nhân bị viêm nặng do nước tiểu bị tắc nghẽn. Nguyên nhân được xác định là một viên sỏi niệu quản kích thước khoảng 4 mm mắc kẹt, gây bít tắc đột ngột đường thoát nước tiểu. Tình trạng ứ đọng kéo dài khiến thận phù nề, viêm và có hình ảnh gần như “hóa đá”.

Theo bác sĩ Lực, dù có kích thước nhỏ, sỏi niệu quản vẫn có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu làm tắc hoàn toàn dòng nước tiểu. Khi đó, người bệnh có nguy cơ nhiễm trùng, suy giảm chức năng thận, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Khai thác bệnh sử cho thấy nữ sinh có thói quen ăn nhiều mì ăn liền và uống trà sữa trong thời gian dài nhưng lại uống rất ít nước lọc. Bác sĩ nhận định đây là những yếu tố nguy cơ rõ ràng dẫn đến hình thành sỏi tiết niệu. Chế độ ăn nhiều muối, phụ gia và đường trong khi lượng nước nạp vào không đủ khiến nước tiểu trở nên cô đặc, tạo điều kiện để các tinh thể khoáng chất kết tụ và hình thành sỏi.

Sau khi thăm khám và đánh giá tình trạng, các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật lấy sỏi cho bệnh nhân.

Trước đây, sỏi thận ở trẻ em và thanh thiếu niên được xem là khá hiếm gặp. Tuy nhiên, những năm gần đây bệnh lý này đang có xu hướng “trẻ hóa”. Tại Khoa Ngoại tiết niệu – Nam học của Bệnh viện E, không ít trường hợp suy thận mạn, thận ứ mủ hoặc sỏi san hô phá hủy gần như toàn bộ nhu mô thận được ghi nhận, trong đó nguyên nhân nhiều khi bắt nguồn từ những sai lầm rất cơ bản trong sinh hoạt hằng ngày.

Điều đáng lo ngại là nhiều bệnh nhân còn rất trẻ nhưng phải đối mặt với nguy cơ chạy thận suốt đời chỉ vì chủ quan với các dấu hiệu ban đầu của bệnh.

Theo bác sĩ Lực, sai lầm phổ biến nhất là uống quá ít nước. Nước đóng vai trò quan trọng trong việc pha loãng nước tiểu và hạn chế sự kết tinh khoáng chất tạo sỏi. Người trưởng thành nên uống khoảng 2–2,5 lít nước mỗi ngày và cần tăng lượng nước khi thời tiết nóng hoặc khi vận động nhiều. Nước tiểu có màu vàng sậm thường là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu nước. Nếu tình trạng cô đặc nước tiểu kéo dài, nguy cơ hình thành sỏi sẽ tăng lên đáng kể.

Một hiểu lầm khác khá phổ biến là cho rằng không đau nghĩa là không có bệnh. Trên thực tế, nhiều viên sỏi lớn nằm trong thận có thể không gây cơn đau dữ dội nhưng vẫn âm thầm làm suy giảm chức năng thận. Khi phát hiện, thận đôi khi đã bị tổn thương nghiêm trọng và khó phục hồi.

Các bác sĩ khuyến cáo nếu xuất hiện cơn đau quặn vùng thắt lưng lan xuống bẹn, hoặc đau kèm sốt cao, người bệnh cần đi cấp cứu ngay vì đó có thể là dấu hiệu của thận ứ mủ hoặc nhiễm khuẩn nặng.

Ngoài ra, nhiều người vẫn tin rằng thuốc nam hoặc uống bia có thể “đánh tan” sỏi thận. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, những viên sỏi lớn và cứng hầu như không thể tự tan bằng các phương pháp truyền miệng. Việc trì hoãn điều trị có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “thời gian vàng”, làm tăng nguy cơ suy thận và các biến chứng nguy hiểm. Bia chỉ gây lợi tiểu tạm thời nhưng sau đó lại khiến cơ thể mất nước và làm tăng axit uric, từ đó dễ hình thành sỏi mới.

Chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa sỏi thận. Việc ăn quá mặn hoặc tiêu thụ nhiều thịt đỏ sẽ làm tăng gánh nặng lọc của thận và thúc đẩy nguy cơ tạo sỏi. Ngược lại, việc kiêng canxi quá mức vì lo sợ sỏi thận cũng có thể phản tác dụng, làm tăng hấp thu oxalate và thúc đẩy quá trình hình thành sỏi. Nguyên tắc hợp lý là duy trì chế độ ăn cân bằng, giảm muối, hạn chế đạm động vật nhưng không loại bỏ hoàn toàn các nhóm chất cần thiết.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo người dân nên siêu âm ổ bụng định kỳ để phát hiện sớm sỏi và các bất thường của hệ tiết niệu. Đây là phương pháp đơn giản, chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả cao trong tầm soát bệnh. Uống đủ nước, ăn uống hợp lý, không nhịn tiểu và đi khám chuyên khoa khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường là những biện pháp cơ bản giúp bảo vệ chức năng thận lâu dài.