Tổng đài 117: Thêm điểm tựa để trẻ em bị bạo lực được bảo vệ kịp thời

Ngày 8/9, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam tổ chức chuyển giao quy trình vận hành và kích hoạt Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình - số 117.

Không chỉ là nơi tiếp nhận tin báo, tố giác hành vi bạo lực gia đình, Tổng đài 117 còn thực hiện tư vấn ban đầu, đánh giá nguy cơ và kết nối người bị bạo lực với các dịch vụ bảo vệ, hỗ trợ phù hợp tại địa phương. Trong đó, các trường hợp liên quan đến trẻ em được xác định là nhóm cần ưu tiên xử lý.

Trẻ em cần được phát hiện, bảo vệ ngay khi có nguy cơ

Bạo lực gia đình không chỉ gây tổn thương trực tiếp cho người bị bạo lực mà còn có thể để lại những ảnh hưởng lâu dài đối với trẻ em sống trong môi trường có bạo lực. Trẻ có thể là nạn nhân trực tiếp hoặc chứng kiến bạo lực giữa các thành viên trong gia đình, từ đó đối mặt với những tổn thương về thể chất, tâm lý và quá trình phát triển.

Trong nhiều trường hợp, trẻ em không có khả năng tự tìm kiếm sự trợ giúp hoặc không biết phải tìm đến đâu khi bị xâm hại, đánh đập, đe dọa hoặc sống trong môi trường thường xuyên xảy ra bạo lực. Sự phụ thuộc vào người lớn cũng khiến các em dễ rơi vào tình trạng im lặng hoặc không thể tự mình thoát khỏi hoàn cảnh nguy hiểm.

Bởi vậy, việc có một đầu mối tiếp nhận thông tin hoạt động liên tục 24/7 có ý nghĩa quan trọng trong việc rút ngắn thời gian từ khi vụ việc được phát hiện đến khi trẻ được tiếp cận các dịch vụ bảo vệ.

Theo quy trình vận hành, khi tiếp nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn, tổng đài viên sẽ đánh giá nguy cơ an toàn ngay lập tức. Căn cứ mức độ nghiêm trọng của vụ việc, thông tin có thể được kết nối đến cơ sở y tế, Ngôi nhà Ánh Dương, Trung tâm Trợ giúp pháp lý hoặc Công an, chính quyền cấp xã để có biện pháp can thiệp. Đặc biệt, các trường hợp liên quan đến trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật và người cao tuổi được ưu tiên xử lý.

Điểm đáng chú ý là sự hỗ trợ không kết thúc ngay sau khi cuộc gọi được chuyển đến một cơ quan, đơn vị khác. Tổng đài tiếp tục theo dõi kết quả hỗ trợ, qua đó góp phần hạn chế tình trạng người bị bạo lực, trong đó có trẻ em, được tiếp nhận thông tin nhưng không được kết nối đầy đủ với dịch vụ cần thiết.

Từ một cuộc gọi đến mạng lưới bảo vệ trẻ

Thực tế cho thấy, để bảo vệ một trẻ em bị bạo lực, chỉ một cơ quan đơn lẻ khó có thể giải quyết đầy đủ vụ việc. Trẻ có thể đồng thời cần được khám, điều trị tại cơ sở y tế, hỗ trợ tâm lý, trợ giúp pháp lý và được bảo đảm an toàn trước nguy cơ tiếp tục bị bạo lực.

Do đó, vai trò của Tổng đài 117 không chỉ nằm ở việc "nghe máy", mà quan trọng hơn là trở thành đầu mối kết nối giữa người bị bạo lực với mạng lưới dịch vụ tại địa phương.

Từ kinh nghiệm vận hành Đường dây nóng 1800 1768, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho biết trong gần 5 năm, đường dây đã tiếp nhận gần 22.000 cuộc gọi và tư vấn, hỗ trợ tích hợp cho hơn 3.700 phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực gia đình và bạo lực trên cơ sở giới.

Những kinh nghiệm này được kế thừa trong quá trình xây dựng Tổng đài 117, trong đó có việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, đặt sự an toàn của người bị bạo lực làm trung tâm, phát huy mạng lưới ở cơ sở và tăng cường phối hợp liên ngành.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, công nghệ chỉ là điều kiện cần, còn con người, quy trình nghiệp vụ và sự phối hợp liên ngành mới là yếu tố quyết định hiệu quả của Tổng đài 117. Sự kết nối thông suốt giữa tổng đài với lực lượng Công an, UBND cấp xã và các cơ sở trợ giúp sẽ góp phần bảo đảm thông tin được xử lý kịp thời, đúng pháp luật.

Đối với trẻ em, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết bởi mỗi sự chậm trễ trong phát hiện và can thiệp đều có thể khiến các em tiếp tục ở trong môi trường không an toàn.

Ông Matt Jackson, Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam, cho rằng với một người đang phải đối mặt với bạo lực, một cuộc gọi có thể là bước đầu tiên để tìm đến sự an toàn, được bảo vệ và nhận được sự hỗ trợ cần thiết. UNFPA cam kết tiếp tục đồng hành để Tổng đài 117 trở thành một dịch vụ tin cậy, kịp thời và kết nối hiệu quả với các dịch vụ hỗ trợ.

Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, các cơ sở cung cấp dịch vụ và UNFPA tiếp tục củng cố chất lượng hoạt động của Tổng đài 117, nâng cao năng lực nhận diện và ứng phó với những hình thức bạo lực mới, trong đó có bạo lực trên cơ sở giới có sử dụng công nghệ.

Đây cũng là vấn đề cần được quan tâm trong bối cảnh trẻ em ngày càng sử dụng nhiều thiết bị và nền tảng số. Những hành vi đe dọa, kiểm soát, quấy rối hoặc xâm hại trẻ em thông qua công nghệ có thể diễn ra ngoài không gian gia đình nhưng vẫn để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với sự an toàn và sức khỏe tinh thần của trẻ.

Tổng đài 117 vì vậy được kỳ vọng trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ thống bảo vệ người bị bạo lực, đặc biệt với những trẻ em chưa đủ khả năng tự bảo vệ mình./.