Trang bị kỹ năng an toàn số cho cha mẹ đồng hành cùng trẻ em khuyết tật
Hương Giang
Từ ngày 23–25/10, tại Hà Nội, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam tổ chức tập huấn giảng viên nguồn “Swipe Safe – An toàn trên mạng”, nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng cho cha mẹ, người chăm sóc và các lực lượng hỗ trợ trẻ em khuyết tật, giúp trẻ tiếp cận Internet an toàn, bình đẳng và phát huy năng lực trong thế giới số.
Chương trình nằm trong khuôn khổ dự án “An toàn trên môi trường mạng và tăng cường năng lực số cho trẻ em khuyết tật” do Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam thực hiện, với sự tài trợ của tổ chức ChildFund Australia tại Việt Nam.
Dự án được triển khai tại Hà Nội đến ngày 30/6/2027, hướng tới hỗ trợ trẻ em khuyết tật sử dụng Internet an toàn, nâng cao năng lực số và tăng cường vai trò của gia đình, nhà trường, cộng đồng trong bảo vệ trẻ trên môi trường mạng.
Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là cập nhật các quy định, chính sách liên quan đến bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Bên cạnh đó, học viên được tìm hiểu đặc điểm phát triển tâm sinh lý của trẻ em và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến hành vi sử dụng Internet. Các nội dung về lợi ích, rủi ro trên môi trường mạng, thuật toán đề xuất nội dung và dấu chân số giúp người tham gia hiểu rõ hơn về cách trẻ tương tác với thế giới trực tuyến, cũng như những vấn đề cần lưu ý trong quá trình đồng hành cùng trẻ.
Thay vì chỉ tập trung vào việc kiểm soát thiết bị hay ngăn cấm trẻ sử dụng Internet, người chăm sóc được tiếp cận các phương pháp trò chuyện, lắng nghe và hướng dẫn trẻ nhận biết nguy cơ, đồng thời tìm hiểu những rào cản có thể xuất hiện trong quá trình giao tiếp.
Đáng chú ý, nội dung xây dựng “thỏa thuận gia đình” về an toàn trên mạng được đưa vào chương trình nhằm giúp cha mẹ và trẻ cùng trao đổi, thống nhất những nguyên tắc sử dụng Internet phù hợp. Đây là cơ sở để hình thành thói quen sử dụng thiết bị số có trách nhiệm, đồng thời tạo điều kiện để trẻ chủ động chia sẻ khi gặp tình huống bất an trên mạng. Bên cạnh kiến thức và kỹ năng giao tiếp, học viên còn được giới thiệu các giải pháp kỹ thuật nhằm tăng cường an toàn khi sử dụng thiết bị số.
Những nội dung này hướng tới việc giúp cha mẹ, người chăm sóc không chỉ nhận biết các nguy cơ mà còn có thể áp dụng biện pháp phòng ngừa thiết thực trong đời sống gia đình. Việc kết hợp giữa kỹ năng đồng hành, hướng dẫn và các giải pháp kỹ thuật được kỳ vọng góp phần tạo dựng môi trường trực tuyến an toàn hơn cho trẻ em.
Đối với trẻ em khuyết tật, việc hỗ trợ sử dụng Internet cần được đặt trong yêu cầu bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, học tập, giao tiếp và tham gia các hoạt động xã hội. Do đó, quá trình đồng hành cần phù hợp với đặc điểm, nhu cầu và khả năng của từng trẻ, giúp các em từng bước nâng cao năng lực tự bảo vệ trong môi trường số.
Ở phần thực hành, các học viên tham gia giảng thử theo nhóm, vận dụng kiến thức đã tiếp nhận để xây dựng và truyền đạt nội dung hướng dẫn về an toàn trên mạng. Hoạt động này tạo cơ hội để học viên rèn luyện kỹ năng chia sẻ kiến thức, trao đổi kinh nghiệm và chuẩn bị cho việc triển khai các hoạt động hỗ trợ cha mẹ tại cộng đồng.
Chương trình khép lại với hoạt động đánh giá cuối khóa và xây dựng kế hoạch hành động trong 30 ngày sau tập huấn. Qua đó, mỗi học viên xác định những công việc cần thực hiện tiếp theo, hướng tới chuyển hóa kiến thức thành các hoạt động cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế tại gia đình và cộng đồng.
