Trường THCS Ngọc Lâm tổ chức "Phiên tòa giả định": Lan tỏa thông điệp "Nói không với bạo lực học đường"

Hoạt động ngoại khóa "Phiên tòa giả định" và trao tặng tủ sách pháp luật tại Trường THCS Ngọc Lâm không chỉ mang đến một hình thức tuyên truyền pháp luật sinh động mà còn thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều cơ quan, đơn vị trong công tác giáo dục học sinh.

Chương trình có sự tham dự của nhiều đại biểu đến từ các cơ quan trung ương và địa phương. Về phía Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam có: Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIII, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam. Đại diện Liên đoàn Luật sư Việt Nam - Luật sư Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hà Nội.

Cùng tham dự còn có đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 với đồng chí Hoàng Đình Thủy, Phó Viện trưởng; đại diện Chi hội Luật sư vì quyền trẻ em với luật sư Trần Thị Bích Hòa, Chi hội trưởng; đại diện Văn phòng Luật sư Hà Lan và Cộng sự do luật sư Lưu Thị Ngọc Lan, Phó Trưởng Văn phòng cùng các luật sư đồng nghiệp.

Ngoài ra, chương trình còn có sự hiện diện của đại diện các cơ quan báo chí, truyền hình như: Đài Truyền hình Hà Nội, Tạp chí Trẻ em Việt Nam, Tạp chí Luật sư Việt Nam.

Hiện thực hóa "giáo dục trực quan" giữa không gian học đường

Phát biểu khai mạc, Nhà giáo Ưu tú Ngô Hồng Giang - Hiệu trưởng trường THCS Ngọc Lâm nhấn mạnh vai trò quan trọng của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong môi trường học đường, đặc biệt trong bối cảnh các vấn đề về an ninh, an toàn và bạo lực học đường ngày càng phức tạp. Nhà trường xác định đây không chỉ là nhiệm vụ trọng tâm mà còn là yếu tố góp phần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn.

Theo đó, mô hình “Phiên tòa giả định” được đánh giá là cách tiếp cận trực quan, giúp học sinh tiếp cận pháp luật thông qua các tình huống thực tế. Việc tái hiện quá trình xét xử không chỉ giúp các em hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình mà còn góp phần nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nói không với bạo lực học đường.

"Hình thức phiên tòa giả định hôm nay không chỉ là một hoạt động mô phỏng, mà là một bài học thực tế sâu sắc về pháp luật, được xây dựng dựa trên những tình huống có thật, gần gũi với đời sống học sinh. Thông qua việc tái hiện quá trình xét xử một vụ án cụ thể, chúng tôi mong muốn biến những điều khoản pháp luật khô khan thành những câu chuyện sống động, trực quan. Các em học sinh sẽ được chứng kiến, được nghe và tự mình cảm nhận, từ đó hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, về trình tự tố tụng, về sự nghiêm minh của pháp luật.

Đồng thời, cũng muốn gửi gắm đến toàn thể các em học sinh một thông điệp mạnh mẽ: Nói không với bạo lực học đường. Hãy để mỗi ngày đến trường là một ngày vui, là nơi các em được sống trong sự yêu thương, sẻ chia và đoàn kết. Pháp luật chính là lá chắn vững chắc bảo vệ quyền lợi chính đáng của các em và cũng là chuẩn mực để mỗi người tự điều chỉnh hành vi, xây dựng một cộng đồng văn minh", Hiệu trưởng Ngô Hồng Giang bày tỏ.

Tại chương trình, nhà trường cũng tiếp nhận tủ sách pháp luật do Văn phòng Luật sư Hà Lan và Cộng sự trao tặng. Đây được xem là nguồn tài liệu thiết thực, góp phần hình thành thói quen tìm hiểu pháp luật trong học sinh, đồng thời thể hiện sự đồng hành của các tổ chức xã hội trong công tác giáo dục.

Khác với những buổi ngoại khóa mô phỏng sân khấu hóa thông thường, phiên tòa tại trường THCS Ngọc Lâm được dàn dựng công phu với đầy đủ các thành phần thực thi pháp luật: Từ Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên đến Luật sư và Cảnh sát dẫn giải. Giữa sân trường, các em học sinh đã cùng nín lặng theo dõi diễn biến một vụ án bạo lực học đường - vấn đề chưa bao giờ ngừng "nóng" trong môi trường giáo dục. Mỗi tình huống tranh tụng, mỗi bản án được tuyên không chỉ là sự trừng phạt, mà là bài học cảnh tỉnh về sự bột phát của cảm xúc, về ranh giới mong manh giữa một hành vi xô xát nhỏ và những hậu quả pháp lý nghiêm trọng theo suốt cuộc đời.

Khơi gợi ước mơ nghề nghiệp từ trải nghiệm thực tế

Phát biểu tại chương trình, luật sư Nguyễn Văn Hà cho biết mô hình “Phiên tòa giả định” đã được Đoàn Luật sư TP. Hà Nội triển khai trong nhiều năm và đạt được những kết quả tích cực. Riêng trong năm 2025, đã có hơn 60 phiên tòa giả định được tổ chức; bước sang năm 2026, tính đến hết quý I, đã triển khai 35 chương trình, trong đó có 10 phiên tòa giả định.

Đáng chú ý, chương trình lần này được tổ chức theo hình thức phối hợp liên ngành giữa nhiều cơ quan, đơn vị, thể hiện trách nhiệm chung của xã hội đối với công tác bảo vệ, giáo dục trẻ em. Theo luật sư Nguyễn Văn Hà, đây là bước phát triển mới, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật trong trường học.

Ông cũng nhấn mạnh giá trị thực tiễn của mô hình khi giúp học sinh được trực tiếp quan sát các vai trò trong hoạt động tố tụng như thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư… từ đó hình thành nhận thức rõ ràng hơn về pháp luật, đồng thời khơi gợi định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

"Thông qua mô hình phiên tòa giả định, các em học sinh được trực tiếp quan sát những công việc mà thông thường chỉ có thể thấy qua tivi hay các phương tiện thông tin đại chúng, từ Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên đến Luật sư hay Cảnh sát dẫn giải... Các em được chiêm ngưỡng trực tiếp, được lắng nghe và cảm nhận để từ đó thẩm thấu sâu sắc tinh thần pháp luật. Đây cũng chính là cách để khơi gợi những ước mơ nghề nghiệp. Hy vọng rằng từ mái trường THCS Ngọc Lâm, nhiều em sau này sẽ trở thành những công dân tốt, đảm nhận các vị trí như Kiểm sát viên, Thẩm phán, Luật sư hay Công an để đóng góp phần công sức nhỏ bé của mình cho xã hội", Luật sư Nguyễn Văn Hà chia sẻ.

Không khí phiên tòa giả định tại Trường THCS Ngọc Lâm khi các tình huống pháp lý được tái hiện chân thực, mang đến cho học sinh trải nghiệm gần gũi, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật.

Vượt ra ngoài khuôn khổ của một tiết học ngoại khóa, chương trình là lời khẳng định mạnh mẽ về một lộ trình đưa pháp luật chạm đến trái tim và nhận thức của mỗi học sinh. Việc các tổ chức hành nghề luật sư chủ động bước vào học đường không chỉ là thực hiện trách nhiệm xã hội, mà còn là sự đồng hành bền bỉ để bảo vệ những "mầm non" tương lai.

Thông qua mô hình “Phiên tòa giả định”, pháp luật đã rũ bỏ những khái niệm xa vời để trở thành một phần của trải nghiệm, của cảm xúc và hành vi thực tế. Ở đó, các em không chỉ "hiểu luật" để tuân thủ, mà còn "thấu luật" để tự tin bảo vệ bản thân và cùng nhau kiến tạo một môi trường học đường an toàn, nhân ái.

Dấu ấn từ mái trường THCS Ngọc Lâm được kỳ vọng sẽ trở thành nhịp cầu lan tỏa, biến giáo dục pháp luật thành một hành trình truyền cảm hứng, nơi mỗi học sinh đều hiểu rằng: Trên con đường trở thành những công dân trách nhiệm và thượng tôn pháp luật, các em sẽ "không một mình" bởi luôn có sự sát cánh của gia đình, nhà trường và toàn xã hội./.