Từ những trang viết, học sinh cất lên tiếng nói về trường học hạnh phúc

Từ một góc xanh đến câu chuyện sức khỏe học đường

Tham dự cuộc thi với tác phẩm “Sức khỏe vàng từ không gian xanh”, em Huỳnh Thị Thảo Trang đến từ lớp 7A, Trường THCS Bình Nguyên, xã Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi mong muốn cất lên tiếng nói đại diện cho những nữ sinh vùng nông thôn. 

“Hãy gieo mầm hạnh phúc bắt đầu từ những bữa ăn dinh dưỡng và sự rèn luyện bền bỉ, để mỗi ngày đến trường không chỉ là một hành trình dung nạp tri thức, mà còn là một ngày được sống an toàn, khỏe mạnh và trọn vẹn yêu thương”, Trang viết. 

Bắt đầu từ chính ngôi nhà của em, nơi có vườn cây, có rau xanh và những người thân cùng chăm sóc. Ngay từ khi còn nhỏ, Trang đã được ông bà hướng dẫn trồng rau, chăm cây. Vì thế mà cây xanh từ lâu đã trở thành những người bạn của em, Trang nhận ra rằng không gian xanh chính là một phần đời sống tinh thần. Đặc biệt, khi quê hương dần đô thị hóa, diện tích đất thu hẹp, em càng nhận thấy giá trị của những khoảng xanh nhỏ bé. 

“Trong nhịp sống hiện đại, khi quê em đang dần bị đô thị hoá, diện tích đất thu hẹp khiến không gian sống trở nên chật chội. Nhiều bạn bè em phải đối mặt với áp lực học tập trong những căn phòng oi nồng, thiếu đi sự kết nối với thiên nhiên.”, Trang chia sẻ. 

Từ trải nghiệm cá nhân, nữ sinh lớp 7 đã đưa ra đề xuất xây dựng mô hình “Không gian xanh” dành cho các gia đình và bạn bè cùng lứa tuổi, với ba giải pháp chính sau: 

Thứ nhất, tận dụng không gian trên sân thượng. Theo Trang, chúng ta có thể thiết kế các hệ thống chậu treo, giàn leo hoặc kệ nhiều tầng trên sân thượng, ban công. “Nhờ sự hướng dẫn của ông bà, em đã tự tay trồng những chậu rau gia vị, xà lách, cà chua. Nguồn rau sạch này không chỉ đảm bảo bữa ăn an toàn, giàu dinh dưỡng cho cả nhà, mà còn là bài học thực hành Sinh học vô cùng sinh động.” 

Thứ hai, cùng ba mẹ chăm sóc cây xanh. Tưởng chừng như sẽ là việc làm khó khăn nhưng đối với Trang, đây chính là thức thư giãn tuyệt vời nhất sau những giờ học căng thẳng. “Sắc xanh của cây giúp đôi mắt được thư giãn, hơi thở thoải mái và tinh thần trở nên bình yên”, Trang viết. 

Thứ ba, mô hình “Góc xanh học đường tại THCS Bình Nguyên”. Em đề xuất mỗi lớp nên xây dựng một “góc thiên nhiên” nhỏ ngay hành lang. Các bạn học sinh sẽ tự tay chăm sóc các cây xanh, qua đó rèn luyện được thói quen lao động, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và tạo dựng được một môi trường học tập an toàn, lành mạnh, hạnh phúc. Ngoài ra, nhà trường cũng nên tận dụng một số khoảng trống để xây dựng góc trồng rau: vừa tạo cảnh quan, giáo dục kĩ năng sống và gây quỹ cho các lớp. 

“Chăm sóc mầm cây cũng như chăm sóc chính thể chất và tâm hồn mình. Khi gia đình và nhà trường cùng chung tay gieo những khoảng xanh, chúng em không chỉ nhận được nguồn dinh dưỡng an toàn mà còn được sống trọn vẹn trong vòng tay dịu mát của thiên nhiên xung quanh”, Trang bày tỏ. 

Kết thúc bài viết, Trang không dừng lại ở câu chuyện cây xanh. Em kết nối không gian sống với dinh dưỡng và sức khỏe, cho rằng một ngôi trường hạnh phúc cần giúp học sinh được sống trong một ngôi trường an toàn, lành mạnh. 

Từ một góc vườn nhỏ, suy nghĩ của cô học trò đã mở rộng thành một thông điệp: hạnh phúc học đường có thể được gieo từ những điều rất cụ thể, từ bữa ăn an toàn, những giờ vận động cho đến một khoảng xanh để học sinh được thư giãn sau giờ học.

Khi một học sinh đặt câu hỏi về áp lực điểm số

Nếu Thảo Trang nhìn trường học hạnh phúc từ sức khỏe và thiên nhiên, Phan Trung Anh lại chọn một vấn đề gai góc hơn: áp lực thi cử và sự liêm chính trong giáo dục.

Trong tác phẩm dự thi “Áp lực thi cử và giới hạn của liêm chính: Bản chất của trường học hạnh phúc”, em Phan Trung Anh, học sinh lớp 7A14, Trường THCS Nhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội đã đặt câu hỏi về cái giá của thành tích và áp lực kỳ vọng. 

Xuất phát từ vụ việc gian lận thi cử tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, Trung Anh không chỉ nhìn sự việc dưới góc độ đúng - sai. Em dành nhiều sự quan tâm hơn đến những gì học sinh phải đối mặt sau một biến cố như sự xấu hổ, áp lực, những lời phán xét và những tổn thương tinh thần.

“Là một học sinh cấp hai, khi nghe về vụ gian lận thi cử tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, con thấy lòng mình nặng trĩu một nỗi buồn. Nhìn các anh chị bỗng chốc rơi vào vòng xoáy khủng hoảng, con tự hỏi: Phải chăng trường học hạnh phúc đôi khi chỉ là một giấc mơ quá xa vời khi điểm số cứ đè nặng lên vai tuổi trẻ?”, Trung Anh bày tỏ.

Điều khiến Trung Anh day dứt không chỉ là một kỳ thi bị đặt dấu hỏi về tính công bằng, mà còn là những hệ lụy mà học sinh phải gánh chịu khi sự việc bị phanh phui. Trong bài viết, em nhắc đến những ngày các bạn học sinh chuyên Tuyên Quang rơi vào trạng thái khủng hoảng, không dám đọc báo, không dám mở điện thoại hay mạng xã hội vì lo sợ những lời phán xét cay độc. Đằng sau những sai phạm, em nhìn thấy những học sinh đang phải đối diện với sự hổ thẹn, tự ti và cảm giác ân hận.

“Cảm giác hổ thẹn, tự ti cứ gặm nhấm tâm hồn khiến các anh chị suy sụp tinh thần và khóc đến sưng cả mắt trong sự bất lực tột cùng”, em viết.

Bên cạnh đó, Trung Anh cũng nhìn về phía những người làm cha mẹ. Theo Trung Anh, áp lực thành tích đôi khi bắt nguồn từ kỳ vọng của gia đình. Những điều người lớn nghĩ là “giúp đỡ”, là tìm cách để con có một kết quả tốt hơn, nếu đi sai hướng, có thể trở thành gánh nặng khiến học sinh phải trả giá bằng chính sự bình an của mình.

Trong bài viết của mình, Trung Anh đặt vấn đề rằng, nếu học sinh đến trường với nỗi sợ điểm số, sợ thất bại, sợ bị phán xét thì liệu đó có còn là một môi trường hạnh phúc?

Từ câu hỏi ấy, em không né tránh vấn đề kỷ luật hay trách nhiệm. Ngược lại, Trung Anh cho rằng một trường học hạnh phúc vẫn cần sự công bằng và những nguyên tắc rõ ràng, nhưng cách ứng xử với học sinh khi các em mắc lỗi cần có sự bao dung và thấu cảm. Điều này không phải là bỏ qua sai phạm, mà là giúp học sinh hiểu sai ở đâu, sửa sai như thế nào và có cơ hội đứng dậy sau vấp ngã.

Góc nhìn này cho thấy, “trường học hạnh phúc” trong mắt của học sinh THCS không chỉ có sân trường nhiều cây xanh, lớp học đẹp hay những nụ cười. Trung Anh đã thể hiện quan điểm của mình, hạnh phúc chính là cảm giác an toàn về tâm lý, là việc học sinh có thể mắc lỗi, được hướng dẫn sửa sai và không bị biến thành nạn nhân của những áp lực thành tích.

"Một ngôi trường hạnh phúc dung dưỡng sự khoan dung, ở đó, khi học sinh mắc lỗi, người lớn không vội vàng buông lời chỉ trích hay dán nhãn tiêu cực, mà kiên nhẫn dìu dắt các em đứng dậy từ nỗi sợ và sự hổ thẹn. Thầy cô giáo, trước khi là những người truyền đạt kiến thức sách vở, phải là những người bạn lớn biết đặt áp lực thành tích sang một bên để ôm lấy sự bất an của học trò”, em viết.

Từ câu chuyện về kỳ thi, Trung Anh mở rộng suy nghĩ ra khỏi phạm vi một ngôi trường. Em cho rằng xây dựng trường học hạnh phúc là hành trình cần sự tham gia của gia đình, nhà trường và toàn xã hội; trong đó, mỗi người lớn đều cần nhìn nhận học sinh bằng sự thấu hiểu thay vì chỉ nhìn các em qua điểm số, thành tích hay một lỗi lầm.

“Nhìn về tương lai, con không nói riêng về ngôi trường THCS Nhân Chính con đang học, con muốn nói trên phạm vi Quốc gia, xây dựng một ngôi trường hạnh phúc là hành trình dài đòi hỏi sự bao dung, dũng cảm và đồng lòng của cả xã hội để giải tỏa bất lực, sự hối hận của phụ huynh và xoa dịu sự suy sụp của học sinh”, Trung Anh chia sẻ.

Đây là một tiếng nói có phần khác biệt. Thay vì chỉ hỏi “Làm thế nào để trường học vui hơn?”, Trung Anh đã hỏi sâu hơn “điều gì khiến học sinh thực sự cảm thấy an toàn khi đến trường?”. Qua cách một học sinh lớp 7 nhìn vào một vụ việc gây tranh luận, có thể thấy các em học sinh mong muốn người lớn nhìn thấy những áp lực và tổn thương đang tồn tại phía sau điểm số, kỳ thi và thành tích.

Hiện tại Cuộc thi "Viết và bình chọn Trường học Hạnh phúc 2026" đang diễn ra đến hết ngày 30 tháng 9 năm 2026. 

Ba bước dành cho thí sinh dự thi "Viết và bình chọn trường học hạnh phúc 2026"

Bước 1: Thí sinh gửi bài lên diễn đàn để có cơ hội nhận Giải thưởng bài viết có nhiều lượt tương tác nhất: https://web.facebook.com/groups/2375985202597241

Bước 2: Gửi bài lên chuyên trang để được tải Giấy chứng nhận miễn phí mà không cần chờ tới kết quả chấm giải:https://treemvietnam.net.vn/truong-hoc-hanh-phuc

Bước 3: Gửi bài thi (viết tay) về Ban Tổ chức để tiến hành chấm và trao giải (địa chỉ nhận bài dự thi: Tầng 5, số 12, ngõ 71, phố Láng Hạ, Hà Nội). Thời hạn nhận bài từ 1/8 đến 30/9/2026 (theo dấu bưu điện).