5 nguyên tắc cha mẹ cần nhớ khi chăm sóc trẻ sinh non tại nhà
Theo chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai, chăm sóc da kề da, ưu tiên sữa mẹ, phòng ngừa nhiễm khuẩn, tái khám định kỳ và tiêm chủng đầy đủ là 5 nguyên tắc giúp trẻ sinh non phát triển khỏe mạnh sau xuất viện.
Chào đời trước 37 tuần thai, khi hệ hô hấp, tiêu hóa, miễn dịch và thần kinh chưa kịp hoàn thiện, trẻ sinh non phải bắt đầu cuộc sống bằng một hành trình nhiều thử thách. Các bé có nguy cơ gặp nhiều biến chứng sức khỏe, cần được theo dõi, chăm sóc và điều trị đặc biệt. Mỗi nhịp thở, từng giọt sữa, mỗi gram cân nặng tăng thêm đều là dấu mốc quý, kết tinh từ nghị lực của trẻ, tình thương của gia đình và sự tận tâm của y bác sĩ.
Chăm sóc không dừng lại khi trẻ xuất viện
TS.BS Nguyễn Thành Nam, Giám đốc Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, chia sẻ: “Mỗi trẻ sinh non chào đời đều là một “chiến binh tí hon” với nghị lực phi thường. Với sự tiến bộ của hồi sức sơ sinh hiện nay, nhiều trẻ sinh cực non, nhẹ cân đã được cứu sống và phát triển khỏe mạnh. Tuy nhiên, để các con có một tương lai trọn vẹn, vai trò chăm sóc của cha mẹ tại nhà và việc tuân thủ theo dõi y tế sau xuất viện quan trọng không kém giai đoạn điều trị tại bệnh viện.”
Theo bác sĩ Nam, hành trình chăm sóc trẻ sinh non không kết thúc khi trẻ xuất viện. Đó là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, hiểu biết và phối hợp chặt chẽ giữa gia đình với nhân viên y tế. Ông cũng khuyến nghị 5 nguyên tắc chăm sóc thiết yếu:
1. Chăm sóc Kangaroo, tăng tiếp xúc da kề da
Phương pháp này đặt trẻ tiếp xúc trực tiếp với da ngực của mẹ, cha hoặc người chăm sóc, giúp giữ thân nhiệt, ổn định nhịp tim, nhịp thở và tăng gắn kết giữa trẻ với gia đình. Khi thực hiện, cha mẹ cần giữ tư thế an toàn, vệ sinh sạch sẽ và làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế để hạn chế nhiễm khuẩn.
2. Ưu tiên sữa mẹ, bảo đảm dinh dưỡng phù hợp
Sữa mẹ cung cấp dưỡng chất và kháng thể tự nhiên, phù hợp với hệ tiêu hóa non nớt của trẻ sinh non. Bú sữa mẹ góp phần tăng miễn dịch, giảm nguy cơ viêm ruột hoại tử và hỗ trợ tăng trưởng.
Nhu cầu dinh dưỡng của mỗi trẻ khác nhau tùy tuổi thai, cân nặng và tình trạng sức khỏe. Cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ về cách cho bú, lượng sữa và việc bổ sung dinh dưỡng khi cần.
3. Chủ động phòng ngừa nhiễm khuẩn
Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện khiến trẻ sinh non dễ bị tác nhân gây bệnh tấn công. Cha mẹ nên rửa tay sạch trước khi tiếp xúc với trẻ, giữ không gian sống thông thoáng, vệ sinh thường xuyên đồ dùng chăm sóc và hạn chế để trẻ gặp người đang mắc bệnh truyền nhiễm, đồng thời làm đúng hướng dẫn vệ sinh của nhân viên y tế.
4. Tái khám định kỳ, theo dõi toàn diện sự phát triển
Sau xuất viện, trẻ cần tái khám đúng lịch để bác sĩ đánh giá tăng trưởng qua cân nặng, chiều cao và các chỉ số phát triển phù hợp. Trẻ cũng cần được sàng lọc bất thường về thị giác, thính giác và theo dõi phát triển thần kinh, vận động.
Lưu ý không nên chỉ dựa vào cân nặng để đánh giá sức khỏe của trẻ. Theo dõi đầy đủ các mốc phát triển giúp phát hiện sớm bất thường, can thiệp kịp thời và hạn chế ảnh hưởng lâu dài.
5. Tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch
Tiêm chủng bảo vệ trẻ sinh non trước nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Cha mẹ cần đưa trẻ đi tiêm theo lịch và hướng dẫn của bác sĩ, căn cứ vào tình trạng sức khỏe của từng bé, không tự ý trì hoãn hay bỏ mũi tiêm khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Trong quá trình chăm sóc tại nhà, cha mẹ cần chú ý những thay đổi bất thường về hô hấp, tiêu hóa, khả năng bú, cân nặng và các mốc phát triển. Khi thấy dấu hiệu bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và can thiệp kịp thời. Duy trì liên lạc với nhân viên y tế cũng giúp gia đình chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
Theo TS.BS Nguyễn Thành Nam, y học hiện đại đã mở ra nhiều cơ hội sống cho trẻ sinh non, kể cả trẻ sinh cực non hoặc có cân nặng thấp, nhưng để trẻ bắt kịp đà tăng trưởng, sự chăm sóc kiên trì của gia đình vẫn đặc biệt quan trọng. Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai mong muốn lan tỏa thông điệp: “Mỗi trẻ sinh non đều xứng đáng được sống, được chăm sóc và phát triển khỏe mạnh".









