“Bà mụ sữa mẹ” và hành trình đồng hành cùng 11.000 bà mẹ

Từ một bà mẹ đến “bà mụ sữa mẹ”

“Ngày xưa nghèo, nên mình quyết nuôi con bằng sữa mẹ để đỡ tốn tiền”. Câu chuyện đến với sữa mẹ của chị Ngô Thị Thủy bắt đầu giản dị như thế.

Tốt nghiệp chuyên ngành Marketing, Đại học Kinh tế Huế, chị Thủy từng làm công việc đúng với ngành học. Khi mang thai con đầu lòng, chị tình cờ tham gia một lớp tiền sản và nghe một nữ hộ sinh chia sẻ về việc nuôi con bằng sữa mẹ. Từ đó, chị bắt đầu tìm hiểu và tự mình thử nhiều cách để duy trì nguồn sữa.

Đến khi sinh con thứ hai, vì mang thai quá sớm và sụt cân nhiều, chị từng mất sữa. Lúc ấy, chị bắt đầu tìm sữa mẹ cho con lớn, đồng thời tìm hiểu nhiều cách khác nhau, từ chế độ ăn uống đến hút sữa, để duy trì nguồn sữa cho cả hai con.

Hành trình ấy giúp con lớn của chị tiếp tục được dùng sữa mẹ đến 4 tuổi rưỡi. Những trải nghiệm của chính mình dần trở thành vốn kinh nghiệm đặc biệt.

Sau thời gian làm Marketing, chị chuyển sang làm tại một nơi cho thuê máy hút sữa. Ban đầu, công việc của chị chỉ là giao máy và hướng dẫn các bà mẹ sử dụng. Nhưng rồi những lần “xông vào” bắt đầu xuất hiện.

“Đi giao máy, thấy mẹ nào căng sữa, hút không được, em bé không bú được thì mình lại xông vào làm”, chị kể. Từ chỗ chỉ mang máy đến tận nhà, chị Thủy dần mang theo cả kinh nghiệm của một người mẹ. Hướng dẫn sử dụng máy xong, chị ở lại bế em bé, hướng dẫn mẹ cách ôm con, điều chỉnh tư thế để hai mẹ con làm quen với việc bú trực tiếp.

Có em bé hợp tác ngay, cũng có trường hợp cần nhiều thời gian hơn. Có người sau khi em bé bú được còn trả lại máy vì không còn cần đến nó. Đó cũng là lúc chị nhận ra mình đã tìm thấy một công việc mà trước đó gần như chưa có tên gọi rõ ràng: đồng hành cùng mẹ và bé trong những ngày đầu làm quen với việc bú mẹ trực tiếp.

Không quảng cáo, cũng chẳng có chiến dịch tìm kiếm khách hàng, những người tìm đến Thủy chủ yếu qua lời giới thiệu. Một người mẹ được hỗ trợ rồi giới thiệu cho chị gái, em gái, bạn bè. Có gia đình, từ lần đầu tiên đến lần thứ hai, thứ ba… chị Thủy dần trở thành người thân quen. Cái tên “bà mụ sữa mẹ” cũng xuất hiện từ những lời gọi truyền miệng như thế.

Mỗi em bé là một cuộc hẹn

Với chị Lê Thị Trà Giang, 36 tuổi, ở đặc khu Phú Quốc (An Giang), chị Thủy gần như đã trở thành người nhà. Lần đầu biết đến “bà mụ sữa mẹ” qua một người bạn khi sinh em bé đầu tiên, chị Giang lúc ấy bị tắc sữa, ngực căng cứng và sốt. Sau vài buổi được hỗ trợ, tình trạng ổn hơn, sữa về và em bé hợp tác bú mẹ.

Từ đó, mỗi lần sinh con, chị Giang đều gọi chị Thủy. Đến em bé thứ tư, cuộc hẹn ấy vẫn được giữ như một thói quen. “Có chị Thủy rồi đâu có lo nữa, đâu sợ nữa… và chắc chắn yên tâm là mình sẽ có sữa cho con bú”, chị Giang nói.

Ngay khi em bé thứ tư chào đời được vài tiếng, chị Thủy đã có mặt để hỗ trợ mẹ và bé làm quen với việc bú. Dù đã có kinh nghiệm từ ba lần sinh trước, chị Giang vẫn cho rằng mỗi em bé là một câu chuyện khác nhau.

“Có bé chịu bú, có bé không chịu bú. Cần phải có người đồng hành hỗ trợ”, chị Giang nói. Với chị, việc được ôm con vào lòng, cho con bú trực tiếp cũng giúp những ngày chăm con trở nên nhẹ nhàng hơn.

“Vừa ôm con, được nựng con mà khỏe hơn nữa, không phải rửa bình hay rửa máy hút sữa. Con cứ oe một cái là hai mẹ con ôm nhau. Hai mẹ con cùng làm biếng, ngủ nướng, sướng!”, chị Giang cười.

Nhưng không phải em bé nào cũng dễ dàng bắt đầu việc bú mẹ. Hơn 10 năm qua, chị Thủy đã đồng hành cùng hơn 11.000 bà mẹ, từ TP. HCM đến Hà Nội, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Gia Lai, Thanh Hóa… Có những trường hợp mẹ vừa sinh mổ, còn đau và khó cử động; có em bé khó ngậm; cũng có những trường hợp khiến chính Thủy không chắc mình có thể giúp được.

“Khó quá thì mình cứ đến. Làm được thì tính tiền, không làm được thì thôi. Nhưng phải cố gắng hết sức trước đã, không thể nhìn thấy khó mà bỏ cuộc”, chị Thủy nói.

Có những cuộc hẹn bắt đầu lúc nửa đêm. Một lần, khoảng 11 giờ 30, một gia đình ở Bình Chánh gọi. Chị lên đường và đến 2 giờ 30 sáng mới trở về.

“Lúc đó người ta đau quá. Mình là người có thể bỏ ra một chút công sức để làm bớt cơn đau khủng hoảng của người ta. Mình bỏ ra một mà người ta nhận lại cảm nhận như mười. Thế thì tại sao không đi?”, chị Thủy nói.

Khi một cuộc gặp giúp mẹ gần con hơn

Một trong những câu chuyện Thủy nhớ mãi là trường hợp của một bà mẹ ở TP. HCM. Người gọi chị đến không phải người mẹ mà là mẹ chồng, khi con dâu đang căng sữa.

Người mẹ ấy từng trải qua mất mát lớn khi người con trước đó qua đời. Khi sinh em bé thứ hai, những nét tương đồng của đứa trẻ khiến gia đình lo lắng những ký ức cũ có thể trở lại. Mẹ và bé vì thế được cách ly.

Khi hỗ trợ người mẹ lấy sữa non, chị Thủy hỏi: “Mẹ có muốn cho con bú không?”. Người mẹ trả lời có.

Thế là chị bắt đầu hướng dẫn người mẹ ôm em bé vào lòng và tập bú. Vài ngày sau, người mẹ chồng gọi lại báo rằng con dâu đã vui vẻ trở lại, hạnh phúc khi được ôm ấp em bé.

Với chị Thủy, đó là lúc chị càng hiểu công việc của mình không chỉ là chuyện một em bé có sữa mẹ. “Chưa biết sữa mẹ nhiều hay ít, có hay em bé nhận được nhiều hay ít, nhưng ít nhất là bé được ở bên mẹ”, chị nói.

Cũng có những cuộc hẹn bắt đầu từ một tin nhắn ở rất xa. Một lần, chị Thủy nhận được lời nhắn của một bà mẹ đơn thân ở Thanh Hóa. Người mẹ nhìn những hình ảnh các bà mẹ cho con bú mà chị đăng tải rồi nhắn rằng, ước chị có thể đến giúp vì con không chịu bú.

Ban đầu chị từ chối vì còn nhiều việc ở TP. HCM. Nhưng rồi câu nói của người mẹ ấy khiến chị đổi ý. “Em là mẹ đơn thân mà con em còn từ bỏ em. Con em không chịu bú”. Sáng hôm sau, chị Thủy bay ra Thanh Hóa.

Em bé khi ấy mới 21 ngày tuổi. Người mẹ đã thử nhiều cách để duy trì nguồn sữa nhưng vẫn lo lắng vì con không chịu bú. Đến nhà người mẹ vào đầu giờ chiều, chưa kịp ăn trưa, cả hai đã bắt đầu làm quen với việc bú trực tiếp. Ngay lần đầu tiên, em bé bú được.

Đêm hôm đó, sau khi con bú, người mẹ bất ngờ khi vẫn còn dư khoảng 120 ml sữa. Năm ngày sau, em bé đã bú mẹ trở lại. Ba tháng sau, Thủy nhận được một bức ảnh. Không phải ảnh em bé, mà là một chiếc tủ lạnh đầy những túi sữa mẹ.

Từ một người mẹ từng lo mình không thể cho con bú, chị đã có thể vừa cho con bú một bên, vừa hứng sữa bên còn lại. “Nhìn thấy mẹ vui như vậy, mình cũng vui”, chị Thủy kể.

Hơn 10 năm, những chuyến đi của “bà mụ sữa mẹ” đã đi qua hàng nghìn gia đình. Nhưng điều giữ chị ở lại với công việc này dường như không phải là những con số.

Đó là khoảnh khắc một người mẹ bớt lo lắng, một em bé được áp sát vào lòng mẹ, và cả hai tìm thấy sự an tâm trong một cái ôm.

Bởi đôi khi, điều một người mẹ cần không chỉ là một lời hướng dẫn, mà là một người đủ kiên nhẫn để đồng hành cùng mẹ trong những ngày đầu làm quen với con.