Để hành trình nuôi con bằng sữa mẹ không gián đoạn khi mẹ đi làm

Trở lại công việc, hành trình duy trì nguồn sữa thêm nhiều áp lực

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị trẻ được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời. Từ 6 tháng tuổi, trẻ bắt đầu ăn bổ sung phù hợp nhưng vẫn tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn. Tuy nhiên, với nhiều phụ nữ, việc quay trở lại làm việc sau thời gian nghỉ thai sản có thể khiến hành trình nuôi con bằng sữa mẹ gặp không ít trở ngại.

Không chỉ phải thích nghi với nhịp độ công việc, các bà mẹ còn phải tính toán thời gian hút sữa, bảo quản và vận chuyển sữa về nhà, đồng thời duy trì lịch sinh hoạt phù hợp với nhu cầu của con. Những áp lực về thời gian, khối lượng công việc và điều kiện cơ sở vật chất tại nơi làm việc đôi khi khiến việc duy trì nguồn sữa trở thành một thử thách.

Chị Nguyễn Thị Yến (phường Yên Hòa, Hà Nội), hiện làm nhân viên ngân hàng, cho biết mỗi ngày chị thường rời nhà lúc 8h30 và trở về vào khoảng 20-21h. Khoảng thời gian xa con kéo dài khiến việc duy trì lịch hút sữa của chị gặp nhiều khó khăn.

Do đặc thù công việc thường xuyên phải xử lý hồ sơ, chịu áp lực về thời gian, chị Yến gần như không có khoảng nghỉ phù hợp để hút sữa tại cơ quan. Buổi trưa, chị cố gắng tranh thủ về nhà lúc 11h30 để hút sữa cho con. Tuy nhiên, đây gần như là khoảng thời gian thuận lợi hiếm hoi trong ngày.

Một trở ngại khác là nơi làm việc của chị chưa có phòng vắt, trữ sữa riêng. Trong khi đó, khu vực nhà vệ sinh lại không bảo đảm điều kiện vệ sinh để chị có thể yên tâm thực hiện việc hút sữa.

Câu chuyện của chị Yến cũng là tình cảnh mà không ít bà mẹ công sở gặp phải: Mong muốn duy trì nguồn sữa cho con nhưng thiếu thời gian, không gian và điều kiện hỗ trợ cần thiết.

Với chị Lê Thị Hằng (phường Đống Đa, Hà Nội) - người mẹ có con sắp 11 tháng tuổi, việc cân bằng giữa công việc và nuôi con bằng sữa mẹ cũng đòi hỏi sự chủ động sắp xếp mỗi ngày. Là nhân viên văn phòng, chị thường ra khỏi nhà lúc 8h30 và trở về vào khoảng 19h.

Hiện tại, chị cố gắng duy trì hai cữ hút sữa, vào buổi sáng và buổi chiều. Tuy nhiên, do công việc khá bận rộn nên thời gian hút sữa không cố định. Có những ngày chị không uống đủ nước hoặc phải để quá 3-4 giờ mới có thể tranh thủ hút sữa.

Để khắc phục, chị Hằng cố gắng cho con bú trước khi đi làm và ngay khi trở về nhà. Dù vậy, việc này không phải lúc nào cũng thuận lợi bởi có hôm bé ngủ đến 8h mới thức dậy, không kịp bú trước khi mẹ đi làm. Buổi tối, thời gian mẹ về nhà đôi khi cũng không trùng với cữ ăn của con. Vì vậy, chị duy trì thêm việc cho con bú đêm theo nhu cầu.

Đáng chú ý, thời gian tới, khi không còn được hưởng chế độ đi làm muộn, chị Hằng dự kiến sẽ phải điều chỉnh lại lịch sinh hoạt và chăm sóc con.

Từ thực tế của hai bà mẹ có thể thấy, việc duy trì nuôi con bằng sữa mẹ sau khi trở lại công việc không đơn thuần phụ thuộc vào quyết tâm của người mẹ. Thời gian làm việc, tính chất công việc, điều kiện cơ sở vật chất và sự chia sẻ từ cơ quan, đồng nghiệp đều có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì nguồn sữa.

Môi trường làm việc thân thiện: Không chỉ cần một phòng hút sữa

Theo TS.BS. Huỳnh Nam Phương, Trưởng phòng Quản lý khoa học, Viện Dinh dưỡng, một nơi làm việc thân thiện với bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ không chỉ dừng lại ở việc bố trí phòng vắt, trữ sữa mà cần xây dựng một hệ thống hỗ trợ toàn diện. Chuyên gia cho rằng, hệ thống này cần có bốn yếu tố cốt lõi.

Trước hết là chính sách, tạo điều kiện để lao động nữ có thời gian phù hợp cho con bú hoặc vắt sữa theo quy định. Đây là nền tảng giúp các bà mẹ chủ động sắp xếp công việc và duy trì việc nuôi con bằng sữa mẹ mà không phải quá lo lắng về tiến độ hay áp lực từ công việc.

Thứ hai là cơ sở vật chất. Phòng vắt, trữ sữa cần bảo đảm sạch sẽ, kín đáo, thuận tiện, được trang bị bàn ghế, nguồn điện, khu vực rửa tay và thiết bị bảo quản sữa phù hợp. Không gian này cần được bố trí để người mẹ có thể thực hiện việc vắt sữa một cách riêng tư, an toàn và vệ sinh.

Thứ ba là truyền thông và đào tạo nhằm nâng cao nhận thức của người lao động, cán bộ quản lý và đồng nghiệp về lợi ích của nuôi con bằng sữa mẹ. Khi hiểu được những khó khăn mà lao động nữ nuôi con nhỏ phải đối mặt, tập thể nơi làm việc sẽ có sự chia sẻ và hỗ trợ thiết thực hơn.

Cuối cùng là sự đồng hành của doanh nghiệp. Lãnh đạo, tổ chức công đoàn và đồng nghiệp cần cùng tạo điều kiện, tôn trọng và khuyến khích các bà mẹ duy trì việc vắt, trữ sữa trong thời gian làm việc.

TS.BS. Huỳnh Nam Phương cho biết, đây cũng chính là bốn cấu phần trong mô hình phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc do Bộ Y tế hướng dẫn triển khai.

Đáng chú ý, việc xây dựng môi trường làm việc thân thiện với bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ không chỉ mang lại lợi ích cho người mẹ và trẻ em mà còn đem lại hiệu quả thiết thực cho chính doanh nghiệp.

Khi được hỗ trợ, người mẹ sẽ yên tâm hơn khi quay trở lại làm việc, giảm áp lực trong việc cân bằng giữa công việc và chăm sóc con, từ đó có xu hướng gắn bó lâu dài hơn với đơn vị. Bên cạnh đó, việc chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ tốt hơn cũng góp phần hạn chế tình trạng người lao động phải nghỉ làm để chăm con ốm, duy trì năng suất lao động và ổn định nhân sự.

Quan trọng hơn, cơ sở vật chất chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng quy định rõ ràng về thời gian nghỉ, sự chia sẻ của quản lý và văn hóa làm việc tôn trọng nhu cầu chính đáng của lao động nữ.