Chính thức ban hành Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em giai đoạn 2026-2030

Chương trình đặt mục tiêu bảo đảm mọi trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh; giảm thiểu tình trạng trẻ em bị bạo lực, xâm hại trên phạm vi cả nước; đồng thời tạo điều kiện để trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục, trẻ em lao động trái quy định của pháp luật, trẻ em có nguy cơ bị bóc lột, bỏ rơi và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được hỗ trợ, hòa nhập và phát triển toàn diện, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững liên quan đến trẻ em.

Hướng tới 100% trẻ em có nguy cơ được hỗ trợ, can thiệp kịp thời

Theo Chương trình, đến năm 2030, 100% gia đình có trẻ em sẽ được cung cấp kiến thức, kỹ năng về bảo vệ trẻ em dưới nhiều hình thức khác nhau. Toàn bộ học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ trước nguy cơ bị xâm hại, bạo lực học đường, bạo lực trên môi trường mạng cũng như kỹ năng phòng ngừa lao động trẻ em phù hợp với từng độ tuổi.

Chương trình cũng đặt mục tiêu 100% công chức, viên chức và đội ngũ làm công tác bảo vệ trẻ em trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, trợ giúp xã hội và các cơ quan có liên quan được nâng cao năng lực về bảo vệ trẻ em, phòng, chống xâm hại và phòng ngừa lao động trẻ em.

Đối với khu vực sản xuất, kinh doanh, phấn đấu đến năm 2030 có 90% doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình và cơ sở kinh doanh dịch vụ được cung cấp thông tin, kiến thức và kỹ năng nhằm phòng ngừa, phát hiện, giảm thiểu lao động trẻ em.

Một mục tiêu đáng chú ý khác là 100% tỉnh, thành phố triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp; 95% cấp xã triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em liên ngành và 100% cấp xã thành lập phòng điều tra thân thiện phục vụ trẻ em.

Bên cạnh đó, Chương trình phấn đấu giảm ít nhất 5% mỗi năm số vụ trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục; giảm tỷ lệ lao động trẻ em trong nhóm từ 5 đến dưới 18 tuổi xuống dưới 1,1%.

Đặc biệt, 100% trẻ em bị xâm hại, trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi khi được phát hiện sẽ được hỗ trợ, can thiệp kịp thời, phù hợp; đồng thời mọi yêu cầu trợ giúp pháp lý của trẻ em đều được đáp ứng theo quy định của pháp luật.

Toàn bộ trẻ em bị xâm hại, trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khác cũng sẽ được quản lý trên hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em, kết nối với các cơ sở dữ liệu liên quan để nâng cao hiệu quả quản lý, hỗ trợ và bảo vệ.

Hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng dịch vụ bảo vệ trẻ em

Để thực hiện các mục tiêu trên, Chương trình đề ra nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ, bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp luật; đổi mới công tác truyền thông, giáo dục pháp luật; nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác bảo vệ trẻ em; phát triển hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em; tăng cường phòng ngừa và hỗ trợ trẻ em lao động trái quy định; thúc đẩy hợp tác quốc tế và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo vệ trẻ em.

Trong đó, Chính phủ sẽ nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Trẻ em cùng các quy định pháp luật có liên quan nhằm bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện các quy định về dịch vụ bảo vệ trẻ em, quy trình, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật đối với các dịch vụ này; xây dựng tiêu chí xác định lao động trẻ em và trẻ em có nguy cơ trở thành lao động trẻ em; hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành trong phòng, chống bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em và phòng ngừa lao động trẻ em.

Đẩy mạnh truyền thông, nâng cao kỹ năng bảo vệ trẻ em

Chương trình yêu cầu đổi mới công tác truyền thông theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và phát huy hiệu quả của môi trường mạng để phổ biến kiến thức, kỹ năng, vận động xã hội thực hiện quyền trẻ em và trách nhiệm bảo vệ trẻ em. Nội dung truyền thông sẽ được thiết kế phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng vùng miền, trong đó ưu tiên vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Bên cạnh đó, các chương trình, tài liệu truyền thông sẽ tập trung nâng cao nhận thức về phòng, chống xâm hại trẻ em, phòng ngừa lao động trẻ em cũng như trách nhiệm của gia đình, nhà trường, cơ sở trợ giúp xã hội và các cơ quan, tổ chức trong công tác bảo vệ trẻ em.

Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người làm công tác xã hội, cộng tác viên bảo vệ trẻ em, người cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em cùng các tổ chức, doanh nghiệp liên quan sẽ được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên nhằm nâng cao năng lực về trợ giúp pháp lý, phòng, chống bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và phòng ngừa lao động trẻ em.

Nhân rộng mô hình bảo vệ trẻ em, tăng cường chuyển đổi số

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chương trình là phát triển hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em theo hướng liên thông, tích hợp giữa các lĩnh vực y tế, giáo dục, tư pháp, trợ giúp pháp lý và an sinh xã hội, bảo đảm trẻ em và gia đình được tiếp cận dịch vụ kịp thời, hiệu quả.

Các mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em đã phát huy hiệu quả sẽ tiếp tục được nhân rộng trên phạm vi cả nước, bao gồm mô hình dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp, mô hình bảo vệ trẻ em liên ngành và phòng điều tra thân thiện.

Song song với đó, Chương trình yêu cầu tăng cường phòng ngừa, phát hiện lao động trẻ em, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, chuỗi cung ứng, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hộ kinh doanh cá thể và các làng nghề. Trẻ em có nguy cơ trở thành lao động trẻ em sẽ được hỗ trợ tiếp cận giáo dục, các chính sách an sinh xã hội, đào tạo nghề phù hợp; đồng thời gia đình các em được hỗ trợ cải thiện sinh kế, giảm nghèo và tạo việc làm bền vững.

Chương trình cũng khuyến khích doanh nghiệp và hợp tác xã xây dựng cơ chế tự giám sát nguy cơ lao động trẻ em trong chuỗi cung ứng, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Về chuyển đổi số, Chính phủ yêu cầu tiếp tục cập nhật, chuẩn hóa và kết nối cơ sở dữ liệu trẻ em với các hệ thống dữ liệu liên quan, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ em. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập, chia sẻ dữ liệu về trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi, trẻ em bị xâm hại tình dục và trẻ em lao động trái quy định của pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, hỗ trợ và bảo vệ trẻ em trên phạm vi cả nước.