Gần 95.000 người tham gia cuộc thi về mất cân bằng giới tính khi sinh, hướng tới nâng cao vị thế trẻ em gái

Cuộc thi diễn ra từ ngày 20/8 đến 20/9, nhằm nâng cao nhận thức của người dân về thực trạng, nguyên nhân và hệ lụy của mất cân bằng giới tính khi sinh; đồng thời góp phần xóa bỏ định kiến giới, nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình, xã hội. Sau 30 ngày, cuộc thi thu hút 94.752 người tham gia, trong đó 86.715 bài dự thi hợp lệ, đến từ 34/34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Hưng Yên dẫn đầu về số lượng bài dự thi với 7.702 bài, tiếp đến là Hải Phòng 6.432 bài, Thái Nguyên 6.346 bài và Lào Cai 5.953 bài. Cuộc thi cũng ghi nhận sự tham gia tích cực của lực lượng vũ trang nhân dân, gồm Quân đội Nhân dân và Công an Nhân dân.

Không chỉ thu hút về số lượng, kết quả bài thi cho thấy mức độ tiếp nhận kiến thức của người tham gia khá cao. Điểm trung bình phần thi trắc nghiệm đạt 80,59 điểm. Có 20.745 thí sinh trả lời đúng toàn bộ 10/10 câu hỏi, chiếm 23,9%; 23.914 thí sinh trả lời đúng 9/10 câu, chiếm 27,6%.

Theo Ban Tổ chức, những con số này cho thấy người dân đã quan tâm, tìm hiểu nghiêm túc về chính sách, pháp luật liên quan đến nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi, bình đẳng giới cũng như những hệ lụy của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.

Đáng chú ý, hàng chục nghìn bài viết tự luận gửi về cuộc thi đã phản ánh nhiều góc nhìn về áp lực sinh con trai tại một số gia đình, dòng họ, đồng thời khẳng định giá trị và vai trò của trẻ em gái.

Nhiều bài dự thi kèm hình ảnh, video clip, đề xuất các mô hình có thể áp dụng tại cộng đồng như đưa nội dung bình đẳng giới vào hương ước thôn, xóm; phát huy vai trò của người có uy tín; thành lập câu lạc bộ các gia đình sinh con một bề là gái thành đạt; lan tỏa câu chuyện thành công của phụ nữ và trẻ em gái.

Hoạt động truyền thông trên môi trường số cũng ghi nhận kết quả đáng chú ý. Hơn 2.600 bài viết được đăng tải trên Fanpage Truyền thông dân số Việt Nam, thu hút hơn 15,8 triệu lượt xem, 839.000 lượt tương tác, trong đó có hơn 224.000 lượt thích, 59.000 lượt bình luận và hơn 105.300 lượt chia sẻ. Fanpage tăng thêm 9.210 lượt theo dõi.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đề nghị Cục Dân số tiếp tục khai thác kho dữ liệu bài viết phong phú từ cuộc thi, lựa chọn và biên tập những mô hình, giải pháp tiêu biểu để xây dựng các ấn phẩm, cẩm nang truyền thông, phục vụ việc nhân rộng tại địa phương.

Các địa phương được yêu cầu tiếp tục đưa chỉ tiêu về tỷ số giới tính khi sinh vào hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội hằng năm; tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở y tế, phòng khám siêu âm và các đơn vị liên quan, xử lý nghiêm hành vi xác định giới tính thai nhi, phổ biến tài liệu hướng dẫn lựa chọn giới tính hoặc can thiệp phá thai vì lý do giới tính theo quy định.

Thứ trưởng cũng ghi nhận đóng góp của đội ngũ cộng tác viên dân số, nhân viên y tế thôn, bản trong công tác tuyên truyền, vận động người dân. Đây được xác định là nhiệm vụ lâu dài, cần sự tham gia của nhiều lực lượng, trong đó có đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên.

Thông qua cuộc thi, Bộ Y tế kêu gọi người dân tiếp tục thay đổi định kiến giới, nói không với lựa chọn giới tính thai nhi, đồng thời quan tâm, tôn trọng và tạo điều kiện để trẻ em gái được học tập, phát triển toàn diện.

Kết thúc cuộc thi, Ban Tổ chức trao 1 giải tập thể trị giá 8 triệu đồng; 9 giải cá nhân gồm 1 giải nhất, 1 giải nhì, 3 giải ba và 4 giải khuyến khích; 1 giải “Bài viết truyền cảm hứng” cùng 11 giải chuyên đề dành cho tập thể và cá nhân.

Hiện nay, tỷ số giới tính khi sinh tại Việt Nam hiện vẫn cao hơn mức cân bằng tự nhiên 104-106 bé trai/100 bé gái. Năm 2025, tỷ số này ở mức 110 bé trai/100 bé gái. Nếu tỷ số giới tính khi sinh tiếp tục duy trì như hiện nay, Việt Nam được dự báo có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi 15-49 vào năm 2039 và tăng lên 2,5 triệu vào năm 2059.

Tình trạng này có thể tác động đến cấu trúc gia đình và xã hội, đồng thời làm gia tăng nguy cơ nam giới kết hôn muộn hoặc không có khả năng kết hôn, kéo theo những hệ lụy như buôn bán phụ nữ, trẻ em gái, mại dâm, bạo lực giới và một số loại tội phạm xuyên quốc gia.

Trước thực tế này, Luật Dân số năm 2025 quy định nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi, trừ trường hợp do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định để phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh liên quan đến giới tính, cùng các biện pháp can thiệp nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.