Sau sách giáo khoa, phụ huynh còn phải lo những khoản nào?

Từ sách vở đến những khoản chi ngoài dự kiến

Chị L.G.S (ở phường An Nhơn, TP. HCM), một phụ huynh có con đang học THCS cho biết, ngoài chi phí liên quan đến sách giáo khoa, nhiều khoản phát sinh khác cũng lần hiện ra khi năm học bắt đầu như sách tham khảo, vở bài tập, dụng cụ học tập...

“Những khoản này nhìn riêng có thể không quá lớn, nhưng cộng lại cũng thành một khoản đáng kể. riêng đôi giày thể dục mình mới mua cho con cũng hết gần 3 triệu đồng”, chị S chia sẻ.

Không chỉ những vật dụng thông thường, một số gia đình còn chủ động mua riêng thiết bị phục vụ việc học của con dù nhà trường có trang bị dùng chung. Một phụ huynh cho biết, một số môn học tại trường có thiết bị để học sinh sử dụng chung.

Tuy nhiên, vì lo ngại vấn đề vệ sinh khi dùng chung, gia đình chủ động mua riêng một số dụng cụ cho con. “Đơn cử như môn Âm nhạc, chỉ riêng chiếc kèn phím Melodica, tôi đã phải mua cho con hết 900.000 đồng”, phụ huynh này chia sẻ.

Bên cạnh những khoản chi cho nhu cầu học tập, câu chuyện các khoản đóng góp, vận động tài trợ cũng đang được phụ huynh quan tâm. Mới đây, thông tin trường THPT Tam Phú (TP. HCM) vận động tài trợ hơn 700 triệu đồng gây chú ý.

Theo nhà trường, kế hoạch vận động tài trợ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, gồm 3 hạng mục với tổng kinh phí hơn 701 triệu đồng, thực hiện trong năm học 2026-2027. Nhà trường khẳng định việc tài trợ được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, không áp đặt đối với cha mẹ học sinh.

Tuy mọi thứ đều trên tinh thần tự nguyện nhưng có thể thấy rằng “chi phí đầu năm học” không chỉ là câu chuyện mua bao nhiêu quyển sách hay bộ đồng phục, mà còn liên quan đến nhiều khoản chi khác nhau xuất hiện trong quá trình trẻ học tập, sinh hoạt tại trường đó cũng là áp lực mà các bậc phụ huynh phải gánh vác khi bắt đầu năm học mới của con

Sở GD&ĐT TP. HCM yêu cầu công khai 

Trong bối cảnh đầu năm học phát sinh nhiều khoản chi, phụ huynh cần phân biệt rõ đâu là khoản thu theo quy định, đâu là khoản vận động tài trợ và nguyên tắc áp dụng đối với từng khoản. Theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT TP HCM, các khoản thu, vận động trong cơ sở giáo dục phải đúng quy định, được công khai, minh bạch và không mang tính ép buộc.

Đối với vận động tài trợ, nguyên tắc cốt lõi là sự tự nguyện. Nhà trường không được quy định mức đóng góp bình quân, giao chỉ tiêu hoặc đặt ra mức vận động đối với phụ huynh.

Sở GD&ĐT TP HCM cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục không thành lập quỹ lớp, quỹ trường, quỹ phụ huynh; đồng thời không giao Ban đại diện cha mẹ học sinh thu hộ những khoản thuộc trách nhiệm của nhà trường.

Trước khi tham gia tài trợ, phụ huynh cần được cung cấp đầy đủ thông tin về mục đích, nội dung, kế hoạch sử dụng và cách thức thực hiện. Khoản đóng góp chỉ đúng tinh thần tự nguyện khi phụ huynh có quyền lựa chọn tham gia hoặc không tham gia mà không chịu bất kỳ áp lực hay nghĩa vụ bắt buộc nào.

Trong năm học 2026-2027, TP. HCM thực hiện chính sách miễn học phí cho học sinh. Tuy nhiên, miễn học phí không đồng nghĩa với việc mọi chi phí liên quan đến quá trình học tập, chăm sóc và sinh hoạt của trẻ đều được miễn. Những dịch vụ mà gia đình có nhu cầu sử dụng vẫn có thể phát sinh theo quy định và điều kiện thực tế của từng cơ sở giáo dục.

Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến từng khoản thu riêng lẻ, phụ huynh cần nhìn tổng thể các khoản chi trong năm học và chủ động tìm hiểu khi chưa rõ tính chất, mục đích của một khoản tiền được nhà trường thông báo.

Năm học mới không chỉ bắt đầu bằng việc chuẩn bị sách giáo khoa mà còn là bài toán cân đối nhiều khoản chi đối với mỗi gia đình. Sự công khai, minh bạch của nhà trường, cùng việc phân định rõ các khoản bắt buộc, khoản dịch vụ và khoản đóng góp tự nguyện, sẽ giúp phụ huynh chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị cho con.

Sở GD&ĐT TP. HCM cũng yêu cầu UBND phường, xã, đặc khu và hiệu trưởng các cơ sở giáo dục công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, dạy thêm không đúng quy định. Hiệu trưởng và người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng lạm thu.