TP. HCM có mô hình nhà vệ sinh công cộng miễn phí kết hợp thương mại

Ngày 16/9, Hiệp hội Nhà vệ sinh Việt Nam phối hợp với các đơn vị khánh thành công trình nhà vệ sinh công cộng miễn phí kết hợp không gian thương mại Ywonder HUB trên đường 30/4, phường Phú Lợi, TP.HCM. Đây là mô hình điểm được triển khai theo phương thức xã hội hóa, hướng đến bổ sung tiện ích phục vụ cộng đồng.

Theo thiết kế, Ywonder HUB không chỉ cung cấp nhà vệ sinh công cộng miễn phí mà còn được tích hợp nhiều tiện ích khác như hệ thống ki-ốt, điểm giới thiệu sản phẩm OCOP, hàng hóa thiết yếu, không gian quảng bá và kết nối doanh nghiệp.

Mô hình được xây dựng dựa trên nguyên tắc “ba không”: Không sử dụng ngân sách nhà nước, không thu phí người sử dụng và hướng đến khả năng tự cân đối tài chính cho nhà đầu tư.

Ông Lê Văn Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà vệ sinh Việt Nam, cho biết thay vì thu phí trực tiếp từ người dân, nguồn thu của công trình được tạo ra từ hệ thống ki-ốt, không gian giới thiệu sản phẩm OCOP, hàng hóa thiết yếu, quảng cáo và các hoạt động kết nối doanh nghiệp.

Nguồn thu này được tính toán nhằm góp phần bù đắp chi phí đầu tư, vận hành và duy tu công trình, qua đó tạo điều kiện để nhà vệ sinh công cộng có thể hoạt động ổn định, lâu dài mà người dân không phải trả phí sử dụng.

Đại diện Công ty TNHH T&T Nguyên, đơn vị chủ đầu tư Ywonder HUB, cho rằng để mô hình duy trì bền vững, bài toán dòng tiền và khả năng thu hồi vốn vẫn cần được tính toán phù hợp. Điểm khác biệt là nguồn thu không đến từ việc thu phí người sử dụng tiện ích mà từ các hoạt động thương mại được tích hợp trong cùng không gian.

Theo cách tiếp cận này, người dân được tiếp cận thêm tiện ích công cộng miễn phí; địa phương có thể huy động nguồn lực xã hội để đầu tư hạ tầng; trong khi doanh nghiệp có thêm không gian quảng bá, kinh doanh và tạo nguồn thu phục vụ việc vận hành công trình.

Hiệp hội Nhà vệ sinh Việt Nam kỳ vọng mô hình sẽ mở ra hướng tiếp cận mới trong đầu tư các công trình phục vụ cộng đồng. Theo đó, Nhà nước tạo cơ chế, địa phương tạo điều kiện, doanh nghiệp đóng góp nguồn vốn và năng lực tổ chức, còn người dân là đối tượng trực tiếp hưởng lợi.

Để mô hình có thể nhân rộng, các bên liên quan cần xây dựng cơ chế hợp tác rõ ràng, minh bạch, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về chất lượng công trình, vệ sinh, mỹ quan đô thị và trách nhiệm vận hành, duy tu.