Trẻ sốt xuất huyết chuyển nặng sau nhiều ngày sốt, phụ huynh chớ chủ quan

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. HCM (HCDC), trong tuần 34, từ ngày 17 đến 23/8, thành phố ghi nhận 1.250 trường hợp mắc sốt xuất huyết, tăng 10,5% so với trung bình 4 tuần trước. Tổng số ca mắc từ đầu năm đến tuần 34 là 28.270 trường hợp. Một số địa bàn có số mắc trên 100.000 dân cao gồm An Nhơn Tây, Chánh Phú Hòa và Minh Thạnh.

Diễn biến bệnh tại các cơ sở điều trị cũng cho thấy sốt xuất huyết không phải căn bệnh có thể chủ quan đặc biệt ở trẻ em. Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố tiếp nhận một bé gái D.T.T.V 10 tuổi, ngụ xã Mỹ Đức, An Giang, trong tình trạng sốc sốt xuất huyết nặng sau 5 ngày sốt. Theo bệnh sử, trong 4 ngày đầu, trẻ sốt cao liên tục, kèm nôn ói. Gia đình đã đưa trẻ đến phòng khám tư và sử dụng thuốc theo hướng dẫn nhưng tình trạng không cải thiện.

Đến chiều ngày thứ 5, trẻ nôn nhiều lần, dịch nôn có lợn cợn màu nâu, mệt nhiều, tay chân lạnh. Khi được đưa đến bệnh viện địa phương, mạch trẻ không bắt được, huyết áp không đo được. Sau khi được xử trí chống sốc, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố. Tại đây, các bác sĩ ghi nhận trẻ sốc nặng, huyết áp kẹp, da nổi bông và thời gian phục hồi màu da kéo dài. Tình trạng tiếp tục diễn tiến phức tạp với rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, suy hô hấp, tổn thương gan và thận.

Để cứu sống bệnh nhi, ê-kíp điều trị phải chống sốc theo phác đồ, sử dụng dung dịch cao phân tử, albumin và thuốc vận mạch dưới sự theo dõi huyết áp động mạch xâm lấn và áp lực tĩnh mạch trung tâm. Trẻ tiếp tục được hồi sức tích cực, trong đó có lọc máu liên tục và thay huyết tương trước khi tình trạng dần cải thiện.

Một trường hợp khác cũng được Bệnh viện Nhi đồng Thành phố công bố cho thấy mức độ phức tạp của sốt xuất huyết ở trẻ. Bệnh nhi 7 tuổi, ngụ TP. HCM, có thể trạng dư cân, sốt cao liên tục 4 ngày. Đến ngày thứ 5, trẻ xuất hiện đau bụng, nôn dịch nâu, đi ngoài phân đen và tay chân lạnh. Trẻ được chẩn đoán sốc sốt xuất huyết nặng, rối loạn đông máu và xuất huyết tiêu hóa. Sau đó, tình trạng tiếp tục diễn biến với tràn dịch màng bụng, màng phổi gây suy hô hấp, tổn thương gan và phải điều trị hồi sức tích cực. Sau khoảng 2 tuần, bệnh nhi mới dần hồi phục.

Điểm đáng chú ý ở hai trường hợp trên là đều chuyển nặng vào khoảng ngày thứ 5 của bệnh. Đây cũng là giai đoạn mà phụ huynh dễ có tâm lý chủ quan nếu thấy trẻ bắt đầu giảm sốt.

Hết sốt chưa đồng nghĩa đã hết nguy hiểm

Theo các bác sĩ, sốt xuất huyết thường diễn biến qua các giai đoạn và giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7. Đáng lưu ý, việc nhiệt độ cơ thể giảm không đồng nghĩa bệnh đã qua giai đoạn nguy hiểm.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết trong những trường hợp sốc sốt xuất huyết nặng, trẻ có thể nhanh chóng xuất hiện rối loạn tuần hoàn, rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, suy hô hấp và tổn thương các cơ quan.

Thực tế điều trị cho thấy khi trẻ đã xuất hiện các dấu hiệu như mệt nhiều, lừ đừ, đau bụng, nôn ói nhiều, tay chân lạnh hoặc có biểu hiện chảy máu, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế cần được thực hiện kịp thời. Những dấu hiệu này có thể xuất hiện trong thời điểm trẻ vừa giảm sốt và nếu tiếp tục theo dõi tại nhà, nguy cơ bỏ lỡ thời điểm can thiệp sớm sẽ tăng lên.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không chỉ theo dõi nhiệt độ của trẻ mà cần quan sát toàn trạng, đặc biệt trong những ngày bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Khi trẻ sốt kéo dài, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và theo dõi phù hợp. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng, nôn ói nhiều, lừ đừ, nằm một chỗ, tay chân lạnh, chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, trẻ cần được đưa đến bệnh viện ngay.

Chủ động phòng bệnh từ gia đình

Sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra và lây truyền qua muỗi Aedes. Vì vậy, bên cạnh việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và điều trị kịp thời, kiểm soát nơi sinh sản của muỗi vẫn là biện pháp quan trọng để hạn chế lây truyền. HCDC khuyến cáo người dân tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng bệnh, trong đó cần loại bỏ các vật dụng có thể chứa nước, đậy kín dụng cụ chứa nước, vệ sinh môi trường và diệt lăng quăng, bọ gậy. Tình hình sốt xuất huyết tại TP. HCM hiện vẫn cần được theo dõi sát. 

Với 28.270 ca tích lũy đến tuần 34 và số ca trong tuần tăng hơn 10% so với mức trung bình 4 tuần trước, nguy cơ bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp trong mùa mưa vẫn hiện hữu. Đặc biệt với trẻ em, phụ huynh không nên chờ đến khi xuất hiện các biểu hiện xuất huyết rõ ràng mới đưa trẻ đi khám. Việc nhận biết những thay đổi bất thường về tình trạng của trẻ trong những ngày nguy hiểm có thể giúp phát hiện sớm biến chứng và tạo cơ hội điều trị kịp thời.