Bé trai 12 tuổi chảy mủ tai kéo dài, phát hiện cholesteatoma lan vào xương chũm

Chảy dịch tai hôi kéo dài, từng được chẩn đoán polyp tai

Các bác sĩ Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương vừa phẫu thuật điều trị cho một bệnh nhi 12 tuổi mắc cholesteatoma ống tai ngoài trên nền dị tật tai bẩm sinh phức tạp. Đây là trường hợp có nhiều thách thức do cấu trúc giải phẫu vùng tai bị biến đổi, khiến việc tiếp cận và loại bỏ toàn bộ bệnh tích khó khăn hơn thông thường.

Mục tiêu của ê-kíp không chỉ là loại bỏ triệt để cholesteatoma, hạn chế nguy cơ tái phát và biến chứng mà còn phải bảo tồn tối đa các cấu trúc quan trọng, đồng thời giữ gìn mô và nguồn mạch nuôi, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái tạo vành tai về sau.

Theo chia sẻ của mẹ bệnh nhi, trước khi nhập viện, trẻ thường xuyên bị chảy dịch ở tai. Có thời điểm dịch có màu xanh, đỏ và kèm mùi hôi bất thường. Gia đình từng đưa trẻ đi khám tại một số cơ sở y tế và được thông báo có polyp tai.

Sau khi được tư vấn về nguy cơ bệnh có thể gây phá hủy xương nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, gia đình đưa trẻ đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương để kiểm tra chuyên sâu.

TS.BS Lê Hồng Anh, Trưởng khoa Tai Thần kinh, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, cho biết bệnh nhi có dị tật tai bẩm sinh hai bên. Vành tai hai bên nhỏ nghiêm trọng, gần như không có cấu trúc vành tai bình thường. Tai trái không có ống tai ngoài, trong khi ống tai phải bị chít hẹp.

Trên nền những bất thường về cấu trúc tai, cholesteatoma đã phát triển và lan vào vùng xương chũm, gây tiêu xương và dẫn đến các đợt viêm cấp. Khi nhập viện, trẻ đau nhiều ở vùng nửa đầu bên trái, tai chảy dịch mủ có mùi hôi.

Theo bác sĩ, bệnh có thể đã tồn tại trong thời gian dài nhưng các triệu chứng trở nên rõ rệt hơn khi cholesteatoma phát triển, gây tổn thương xương và xuất hiện tình trạng viêm cấp.

Dị tật tai khiến phẫu thuật khó khăn hơn

Theo TS.BS Lê Hồng Anh, phẫu thuật ở người bệnh có dị tật vành tai, không có ống tai hoặc ống tai bị bất thường thường phức tạp hơn do cấu trúc giải phẫu vùng tai không phát triển theo hình thái thông thường.

Dị tật tai ngoài không chỉ ảnh hưởng đến hình dạng vành tai mà có thể đi kèm những bất thường ở ống tai, tai giữa, xương thái dương và các cấu trúc vùng hàm mặt. Vì vậy, các mốc giải phẫu vốn quen thuộc với phẫu thuật viên có thể bị biến đổi hoặc không phát triển đầy đủ.

Trong trường hợp này, các bác sĩ cần xác định chính xác vị trí bệnh tích, đồng thời bảo tồn những cấu trúc quan trọng liên quan đến chức năng nghe, thăng bằng và vận động cơ mặt.

Việc loại bỏ bệnh tích cần được thực hiện phù hợp để hạn chế nguy cơ tái phát, đồng thời giảm thiểu tổn thương đối với các mô và cấu trúc lành xung quanh.

Do bệnh nhi có dị tật vành tai mức độ nặng và có thể cần tạo hình trong tương lai, các bác sĩ cũng cân nhắc việc bảo tồn mô mềm và nguồn mạch nuôi trong quá trình phẫu thuật, nhằm tạo thuận lợi cho những can thiệp tiếp theo nếu cần thiết.

Việc hạn chế tổn thương mô lành, bảo tồn vạt da và nguồn mạch nuôi có ý nghĩa quan trọng, giúp tạo điều kiện thuận lợi cho các bước phẫu thuật tạo hình tiếp theo.

Sau phẫu thuật, tình trạng bệnh nhi ổn định, chỉ còn đau nhẹ tại vùng can thiệp. Trẻ tiếp tục được các bác sĩ theo dõi sát và chăm sóc hậu phẫu tại bệnh viện.

Với người mẹ, việc biết con mắc cholesteatoma trên nền dị tật tai bẩm sinh phức tạp khiến gia đình không khỏi lo lắng. Bản thân trẻ cũng sợ hãi, nhiều lần khóc và hỏi mẹ vì sao mình thường xuyên mắc những căn bệnh khác thường. Sau khi ca phẫu thuật hoàn tất và được bác sĩ thông báo tình trạng sức khỏe ổn định, gia đình phần nào yên tâm hơn.

Cholesteatoma là tình trạng tích tụ bất thường của biểu mô lát sừng hóa và các mảnh keratin trong tai. Đây không phải là khối u ung thư, song có khả năng phát triển lan rộng, gây viêm và phá hủy xương cũng như các cấu trúc quan trọng nằm xung quanh.

Bên cạnh đó, cholesteatoma có thể tạo ra các enzym và chất trung gian thúc đẩy quá trình tiêu xương. Đáng lưu ý, vùng tai giữa và xương chũm nằm gần nhiều cấu trúc quan trọng như dây thần kinh mặt, tai trong, hệ thống tiền đình, màng não và não.