Đề xuất siết quản lý tài khoản trẻ dưới 16 tuổi trên mạng xã hội, hạn chế đăng bài và tương tác

Tại hội thảo lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147/2024/NĐ-CP do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chiều 23/7, nhiều nội dung liên quan đến việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng đã thu hút sự quan tâm, đặc biệt là đề xuất hạn chế quyền tương tác của người dùng dưới 16 tuổi trên các nền tảng mạng xã hội.

Theo nội dung dự thảo, trẻ em dưới 16 tuổi sẽ không được tự đăng ký tài khoản mạng xã hội bằng thông tin cá nhân mà phải sử dụng thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ.

Người đại diện có trách nhiệm quản lý việc sử dụng mạng xã hội của trẻ, bao gồm thời gian truy cập, nội dung tiếp cận và các hoạt động phát sinh trong quá trình sử dụng.

Một điểm đáng chú ý khác là tài khoản của trẻ em sẽ chỉ được sử dụng để xem nội dung, không được đăng bài viết, bình luận, chia sẻ, bày tỏ cảm xúc hoặc thực hiện các hình thức tương tác khác trên nền tảng.

Đồng thời, các tài khoản này phải mặc định áp dụng mức bảo vệ quyền riêng tư cao nhất.

Dự thảo cũng yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội trong và ngoài nước xây dựng giải pháp kỹ thuật để xác định người dùng là trẻ em, từ đó phân phối nội dung phù hợp với từng độ tuổi.

Bên cạnh đó, các nền tảng phải chủ động ngăn chặn nội dung độc hại, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng, thiết lập cơ chế báo cáo và cung cấp thông tin khẩn cấp khi phát hiện dấu hiệu xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.

Đại diện cơ quan soạn thảo cho biết việc bổ sung các quy định mới nhằm tăng cường quản lý hoạt động trên Internet, góp phần xây dựng môi trường số an toàn hơn cho trẻ em trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

Việc sửa đổi Nghị định 147/2024/NĐ-CP cũng hướng đến hoàn thiện cơ chế phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cụ thể hóa các chủ trương về tăng cường quản lý thông tin trên không gian mạng.

Trong quá trình góp ý, đại diện Meta bày tỏ quan điểm không nên áp dụng lệnh cấm tuyệt đối đối với người dùng dưới 16 tuổi trong việc sử dụng các tính năng tương tác trên mạng xã hội.

Theo doanh nghiệp này, các nền tảng hiện nay thường kết hợp nhiều tín hiệu hành vi cùng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để nhận diện người dùng có khả năng là trẻ em và tự động kích hoạt các lớp bảo vệ phù hợp.

Nếu trẻ chỉ được phép xem nội dung mà không có bất kỳ hoạt động tương tác nào, hệ thống sẽ thiếu dữ liệu để xác định chính xác độ tuổi, từ đó làm giảm hiệu quả của các biện pháp bảo vệ.

Meta cũng cho rằng quy định mới có thể khiến một bộ phận trẻ em khai báo sai tuổi để tiếp tục sử dụng đầy đủ tính năng của mạng xã hội.

Khi đó, các em có thể chuyển sang sử dụng tài khoản thông thường và không còn được hưởng các cơ chế bảo vệ dành riêng cho người dùng nhỏ tuổi.

Đồng thời, doanh nghiệp này nhận định việc cấm hoàn toàn cũng phần nào hạn chế quyền quyết định của cha mẹ hoặc người giám hộ trong việc cho phép con em sử dụng mạng xã hội dưới sự giám sát.

Theo đại diện Meta, nhiều quốc gia hiện ưu tiên áp dụng mô hình bảo vệ theo từng nhóm tuổi thay vì cấm tuyệt đối.

Các biện pháp thường được triển khai gồm thiết lập quyền riêng tư mặc định ở mức cao, lọc nội dung không phù hợp, giới hạn thời gian sử dụng, hạn chế tin nhắn từ người lạ và cung cấp công cụ để phụ huynh theo dõi hoạt động trực tuyến của con.

Liên quan đến đề xuất đóng hoặc khóa tài khoản của người dùng dưới 16 tuổi trong thời hạn 120 ngày để đáp ứng quy định mới, Meta cho rằng khoảng thời gian chuẩn bị này khá ngắn đối với những thay đổi kỹ thuật quy mô lớn.

Theo doanh nghiệp, điều này có thể làm tăng nguy cơ phát sinh lỗi hệ thống hoặc khóa nhầm tài khoản của người dùng trưởng thành. Meta dẫn kinh nghiệm từ Australia khi các nền tảng được dành khoảng 12 tháng để hoàn tất việc điều chỉnh hệ thống trước khi quy định về giới hạn độ tuổi chính thức có hiệu lực.

Đại diện TikTok cũng đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc kỹ việc hạn chế hoàn toàn quyền đăng tải và tương tác của trẻ dưới 16 tuổi, đồng thời cho biết nền tảng này đã triển khai tính năng "Gia đình kết nối" nhằm hỗ trợ cha mẹ giám sát hoạt động của con trên môi trường mạng. TikTok cũng kiến nghị cần có tối thiểu 6 tháng để các doanh nghiệp chuẩn bị nếu phải thay đổi sản phẩm và hạ tầng kỹ thuật.

Trong khi đó, đại diện Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN cho rằng bên cạnh các nguy cơ, mạng xã hội vẫn mang lại nhiều giá trị tích cực đối với trẻ em như hỗ trợ học tập, mở rộng kiến thức và tăng cường kết nối xã hội.

Tổ chức này đề xuất thay vì khóa tài khoản, cần tập trung vào các giải pháp quản lý phù hợp như tăng cường bảo vệ quyền riêng tư, kiểm soát nội dung, hạn chế người lạ tiếp cận trẻ và trao thêm công cụ giám sát cho phụ huynh.

Trao đổi tại hội thảo, lãnh đạo Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cho biết đề xuất hạn chế tương tác của trẻ dưới 16 tuổi được xây dựng dựa trên nhiều nghiên cứu về các nguy cơ như bắt nạt trên mạng, lừa đảo trực tuyến và những tác động tiêu cực đến tâm lý trẻ em.

Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện dự thảo theo hướng hài hòa giữa mục tiêu bảo vệ trẻ em, trách nhiệm của gia đình, doanh nghiệp và cơ quan quản lý với quyền học tập, tiếp cận thông tin và tham gia môi trường số của trẻ.