TP. HCM: 2.900 lượt trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được chăm sóc dinh dưỡng

Ngày 7/10, Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP. HCM phối hợp với Tổ chức Taiwan Fund for Children and Families đã tổng kết dự án “Chương trình dinh dưỡng cho sự phát triển giai đoạn đầu đời đối với trẻ em dưới 6 tuổi có hoàn cảnh đặc biệt và nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn thành phố giai đoạn 2024 – 2026”.

Thay đổi nhận thức, kỹ năng chăm sóc trẻ

Sau 3 năm triển khai, “Chương trình dinh dưỡng cho sự phát triển giai đoạn đầu đời đối với trẻ em dưới 6 tuổi có hoàn cảnh đặc biệt và nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt tại TP. HCM đã hỗ trợ 2.900 lượt trẻ, khám sàng lọc chuyên sâu cho 800 lượt trẻ. Đáng chú ý, chương trình góp phần thay đổi nhận thức, kỹ năng chăm sóc trẻ của cha mẹ và từng bước hình thành mạng lưới hỗ trợ trẻ tại cộng đồng.

Gia đình chị Lê Ngọc Giáng Châu - phường Tây Thạnh là một minh chứng cụ thể. Chương trình không chỉ mang đến những hỗ trợ về dinh dưỡng mà còn giúp chị có thêm kiến thức để chăm sóc và đồng hành cùng ba con nhỏ. Trong đó, việc con chị gặp vấn đề về tâm lý là điều khiến chị đặc biệt quan tâm.

Chị Châu cho biết, trước đây, khi con của chị có những biểu hiện bất thường về tâm lý, gia đình không biết phải xử lý như thế nào. Thông qua chương trình, con chị được tham gia các hoạt động giao lưu, trò chuyện và có cơ hội tiếp cận với bác sĩ tâm lý.

“Con tôi được tham gia các buổi giao lưu, nói chuyện với bác sĩ tâm lý nên tôi cũng yên tâm hơn. Tôi học được nhiều cách để hiểu và chăm sóc con tốt hơn”, chị nói.

Bên cạnh hỗ trợ về sức khỏe tinh thần, chương trình còn giúp chị Châu trang bị kiến thức về dinh dưỡng và chăm sóc trẻ. Qua các buổi tập huấn, chị được hướng dẫn về chế độ ăn phù hợp, cách nhận biết một số vấn đề sức khỏe thường gặp ở trẻ như giun sán, cảm sốt và cách chăm sóc khi con bị bệnh.

Gia đình có ba con nhỏ, trong đó các con cần được bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, nên sự hỗ trợ từ chương trình có ý nghĩa thiết thực với chị.

“Tháng nào các con cũng có sữa uống, gia đình tôi đỡ được rất nhiều. Chương trình giúp gia đình tôi nhiều lắm. Tôi mong chương trình tiếp tục được duy trì, mở rộng để thêm nhiều gia đình có trẻ suy dinh dưỡng, hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ và đồng hành lâu dài”, chị Châu chia sẻ.

Sức khỏe của nhiều trẻ cải thiện rõ rệt

Là người trực tiếp tham gia khám sàng lọc và tư vấn dinh dưỡng cho trẻ, bác sĩ Lê Thị Hương Lan - Viện Khoa học An toàn vệ sinh lao động TP. HCM, cho biết ở lần khám đầu tiên, nhiều trẻ được ghi nhận trong tình trạng suy dinh dưỡng. Tuy nhiên, qua các lần tái khám, sức khỏe của nhiều trẻ cải thiện rõ rệt nhờ gia đình thay đổi cách chăm sóc.

Theo bác sĩ Lan, chương trình tập trung hướng dẫn phụ huynh xây dựng thực đơn phù hợp với nhu cầu của trẻ và điều kiện kinh tế gia đình. Nội dung truyền thông cũng được mở rộng, không chỉ tập trung vào dinh dưỡng mà còn cung cấp kiến thức về các vấn đề sức khỏe thường gặp ở trẻ dưới 6 tuổi như bệnh hô hấp, tiêu hóa, răng miệng và sức khỏe tâm thần.

Đáng chú ý, dù phần lớn phụ huynh là người lao động, thời gian hạn chế, nhiều người vẫn tham gia đầy đủ các buổi tư vấn, chủ động đặt câu hỏi và trao đổi những tình huống thực tế trong quá trình chăm sóc con. Qua đó, kiến thức được tiếp nhận không dừng ở buổi tập huấn mà từng bước được áp dụng vào việc chăm sóc trẻ tại gia đình.

Trong 3 năm, chương trình dinh dưỡng cho sự phát triển giai đoạn đầu đời đối với trẻ em dưới 6 tuổi có hoàn cảnh đặc biệt và nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn thành phố đã hỗ trợ 11 trạm y tế và trung tâm y tế có trang thiết bị phục vụ thăm khám, theo dõi sức khỏe trẻ từ 0 đến 6 tuổi. 28 cán bộ y tế được tập huấn về dinh dưỡng, đánh giá tình trạng dinh dưỡng và hướng dẫn thực hành.

Đối với gia đình, dự án tổ chức các hoạt động truyền thông, thực hành và tọa đàm với chuyên gia dinh dưỡng, thu hút hơn 1.000 lượt người chăm sóc tham gia. Đáng chú ý, 78% người chăm sóc cho biết đã thay đổi cách thức bảo đảm dinh dưỡng cho trẻ trong giai đoạn đầu đời.

Không chỉ hỗ trợ dinh dưỡng, dự án còn thực hiện quản lý trường hợp và chuyển gửi, giúp trẻ và gia đình tiếp cận các dịch vụ phù hợp khi phát sinh nhu cầu về y tế, giáo dục, tâm lý, pháp lý và an sinh xã hội. Theo đánh giá, việc kết hợp hỗ trợ dinh dưỡng với khám, sàng lọc, tư vấn và theo dõi giúp tăng khả năng phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe của trẻ.

Tuy nhiên, việc triển khai cũng gặp khó khăn do điều kiện kinh tế, khả năng tiếp nhận thông tin của các gia đình không đồng đều; một số gia đình thường xuyên thay đổi nơi ở nên việc theo dõi và quản lý trường hợp gặp nhiều trở ngại.

Từ thực tế này, các đơn vị cho rằng hỗ trợ dinh dưỡng cho trẻ cần được thực hiện theo hướng đa ngành, có sự phối hợp giữa y tế, dinh dưỡng, giáo dục, bảo vệ trẻ em và an sinh xã hội. Trong đó, cần cá thể hóa các gói hỗ trợ theo nhu cầu của từng trẻ, đồng thời tăng cường hướng dẫn thực hành cho cha mẹ và người chăm sóc.

Ông Phạm Đình Nghinh – Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP. HCM chia sẻ, thông qua các hoạt động của dự án, các chương trình can thiệp, các cái gói dịch vụ hỗ trợ, dự án đã phần nào hỗ trợ nâng cao chất lượng về dinh dưỡng và cải thiện về vấn đề sức khỏe đối với nhóm trẻ em dưới 6 tuổi ở trên địa bàn của dự án. Thông qua các hoạt động tập huấn, truyền thông thì chúng ta nâng cao nhận thức của người dân ở trong cộng đồng, của cha mẹ, của ông bà, của những người chăm sóc trẻ về vấn đề dinh dưỡng, về vấn đề quan tâm đến chăm sóc sức khỏe đối với trẻ em giai đoạn đầu đời.

Về phía địa phương, ông Bùi Đức Sảng - Bí thư Chi bộ Khu phố 12, phường Tây Thạnh chia sẻ: “Chăm lo cho trẻ em dưới 6 tuổi tập trung vào những hoàn cảnh đặc biệt khó khăn là nhà trọ, dân nhập cư không có điều kiện, các cháu là thuộc diện suy dinh dưỡng. Qua một cái thời gian được chăm sóc của dự án thì các bé phát triển tốt, các cháu như vậy là thoát ra khỏi cái cảnh suy dinh dưỡng, đã nâng cao được cái công tác kiểm tra khám sức khỏe cho trẻ, cũng nâng cao được công tác chăm sóc của bà mẹ, người dân được hưởng lợi rất nhiều”.

Ông Vũ Văn Hiếu, đến từ trường Đại học Tôn Đức Thắng đánh giá, qua quá trình mà tham vấn ý kiến của các bên liên quan hầu hết các bên đều đánh giá rất cao về cái tính hiệu quả của dự án và nó thể hiện thông qua các cái chỉ số thay đổi đối với trẻ em, về cái sự thay đổi cân nặng ở trẻ em, về cái sự thay đổi nhận thức về dinh dưỡng của phụ huynh, về cái sự thay đổi cả hành vi của phụ huynh. Cụ thể đó là phụ huynh đã chủ động, có thể là chia sẻ kiến thức dinh dưỡng, sự hiểu biết của mình đối với các phụ huynh sống lân cận, những người mà không có điều kiện tham gia vào dự án. Rất cần thiết, nhân rộng các cái chương trình, các cái hoạt động của dự án ra các địa phương khác. Bởi vì cái tính hiệu quả và cái ý nghĩa xã hội của nó trong các cái hoạt động chăm sóc cũng như là bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn.

Từ kết quả giai đoạn 2024–2026, Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP. HCM và các đối tác định hướng tiếp tục triển khai các hoạt động dinh dưỡng cho trẻ trong giai đoạn đầu đời, đồng thời mở rộng hỗ trợ tiếp cận giáo dục cho trẻ tại các nhóm lớp và trường tình thương trên địa bàn thành phố.